Nóng thế giới ngày 1/6: Iran giữ thế ở Hormuz, Mỹ vẫn để ngỏ hành động quân sự
VOV.VN - Dưới đây là những diễn biến nóng đáng chú ý trong tin tức thời sự thế giới 24 giờ qua: Iran khẳng định kiểm soát Hormuz, Mỹ để ngỏ khả năng nối lại hoạt động quân sự, Tổng thống Trump gửi các điều khoản cứng rắn hơn tới Iran...
Iran tuyên bố bắn hạ thêm UAV quân sự trị giá hàng triệu USD của Mỹ: Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran hôm 31/5 tuyên bố đã bắn hạ thêm một chiếc máy bay trinh sát quân sự trị giá hàng triệu USD của quân đội Mỹ trên không phận nước này. Đây là chiếc UAV thứ ba của không quân Mỹ bị Iran tuyên bố bắn hạ chỉ trong tuần này.
Theo hãng thông tấn IRNA, chiếc máy bay trinh sát quân sự mà Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) bắn hạ hồi sáng nay là MQ-1 Predator, dòng máy bay không người lái được không quân Mỹ sử dụng phổ biến từ năm 1997. Mỗi chiếc MQ-1 Predator có giá khoảng 4,5 triệu USD tại thời điểm sản xuất. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran khẳng định chiếc UAV Mỹ đã xâm phạm không phận phía trên vùng biển của Iran trong một hành vi thù địch. Tuy nhiên, bối cảnh và địa điểm chính xác chiếc máy bay bị bắn hạ, chưa được công bố. Quân đội Mỹ cũng chưa đưa ra bình luận.
Iran khẳng định kiểm soát Hormuz, Mỹ để ngỏ khả năng nối lại hoạt động quân sự: Iran tuyên bố tiếp tục thực thi quyền quản lý hoàn toàn đối với eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo sẽ đáp trả mọi hành động can thiệp quân sự từ bên ngoài. Động thái cứng rắn này được đưa ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán với Mỹ nhằm hạ nhiệt căng thẳng vẫn chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng.
Theo hãng thông tấn IRNA, Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran khẳng định các lực lượng vũ trang nước này đang quản lý toàn diện hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz. Iran yêu cầu tất cả tàu thương mại, tàu chở hàng và tàu chở dầu phải di chuyển theo các tuyến đường được chỉ định và được Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cấp phép trước khi đi qua khu vực. Tuyên bố cũng nhấn mạnh bất kỳ hành động nào của các lực lượng hải quân nước ngoài nhằm can thiệp vào việc quản lý eo biển Hormuz hoặc cản trở giao thông hàng hải sẽ phải đối mặt với phản ứng từ lực lượng vũ trang Iran.
Tổng thống Trump gửi các điều khoản cứng rắn hơn tới Iran: Theo một quan chức Mỹ, các sửa đổi mà Tổng thống Donald Trump đưa ra đối với dự thảo thỏa thuận được cho là nhằm đẩy nhanh tiến trình đàm phán bằng cách gia tăng sức ép buộc Iran chấp nhận khuôn khổ hiện tại.
Các quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Donald Trump đã siết chặt các điều khoản trong khuôn khổ thỏa thuận tiềm năng nhằm chấm dứt cuộc xung đột với Iran và đã chuyển những đề xuất sửa đổi này tới Tehran để xem xét. Hiện chưa rõ những thay đổi cụ thể nào đã được đưa vào văn bản dự thảo thỏa thuận.
Tiết lộ những thay đổi mới nhất của Tổng thống Trump về các điều khoản trong thỏa thuận với Iran: Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gửi cho Iran một phiên bản sửa đổi của khuôn khổ hòa bình được đề xuất với các điều khoản cứng rắn hơn, khởi động lại một vòng trao đổi qua lại mà các quan chức Mỹ cho rằng có thể kéo dài một tuần.
New York Times đưa tin rằng ba quan chức am hiểu vấn đề cho biết Tổng thống Trump đã sửa đổi một số nội dung trong dự thảo thỏa thuận và gửi văn bản đã chỉnh sửa trở lại Tehran, mặc dù những thay đổi cụ thể chưa được công bố.
Các mối quan tâm chính của Tổng thống Trump tập trung vào những điều khoản liên quan đến việc giải phóng các tài sản bị đóng băng của Iran, một cơ chế mà ông liên tục chỉ trích khi nhắc đến thỏa thuận hạt nhân năm 2015 được đàm phán dưới thời Tổng thống Barack Obama, cũng như tốc độ phản hồi của Iran đối với các đề xuất của Mỹ được xây dựng thông qua các bên trung gian, trong đó có các quan chức Pakistan.
Axios, dẫn lời một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ và một nguồn tin khác được thông báo về các cuộc thảo luận, cho biết các yêu cầu cụ thể của Tổng thống Trump tập trung vào những điều khoản điều chỉnh chương trình hạt nhân của Iran. Theo báo cáo, trong phiên bản hiện tại, bản ghi nhớ thỏa thuận có điều khoản Iran cam kết không theo đuổi vũ khí hạt nhân nhưng không bao gồm những nhượng bộ cụ thể nào khác ngoài cam kết đó. Tổng thống Trump muốn có các quy định chi tiết và rõ ràng hơn.
Mỹ - Iran tiếp tục đối đầu căng thẳng tại eo biển Hormuz: Trong bối cảnh đàm phán ngoại giao chưa mang lại hiệu quả, tình trạng đối đầu trên thực địa giữa lực lượng Mỹ và Iran tại eo biển Hormuz và các vùng phụ cận, tiếp tục diễn biến phiến tạp, tiềm ẩn rủi ro bùng phát xung đột quy mô lớn.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đặc trách khu vực Trung Đông (CENTCOM), tối 30/5 thông báo lực lượng Mỹ đã tấn công và vô hiệu hóa thêm một tàu hàng tìm cách vượt qua phong tỏa của hải quân Mỹ áp đặt đối với các cảng của Iran. CENTCOM cho biết vụ việc xảy ra trước đó một ngày tại vịnh Oman và phương tiện bị tập kích là tàu M/V Lian Star mang cờ Gambia.
Iran tố ông Trump “bội ước”, hàng trăm tàu hàng vẫn bị mắc kẹt tại vịnh Ba Tư: Iran hôm 30/5 tiếp tục lên tiếng chỉ trích và tố cáo Tổng thống Mỹ Donald Trump “bội ước ngoại giao”, khi vẫn ra lệnh duy trì phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran và theo đuổi những yêu sách quá đáng trong đàm phán.
Cáo buộc được Thiếu tướng Mohsen Rezaei, Cố vấn quân sự cấp cao của Đại giáo chủ Iran, đưa ra hôm nay, trong bài viết trên mạng xã hội X. Ông Rezaei nhấn mạnh, đây là lần thứ 3 Tổng thống Mỹ Donald Trump “bội ước ngoại giao”, bằng việc ra lệnh tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân và theo đuổi những đòi hỏi thái quá trong đàm phán. Theo quan chức Iran, thực tế này cho thấy Tổng thống Trump không phải đang đàm phán, mà là đang theo đuổi các mục tiêu khác.
Iran quyết thực thi quyền quản lý Eo biển Hormuz: Hãng thông tấn chính thức IRNA dẫn tuyên bố từ Bộ Chỉ huy trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran ngày 30/5 khẳng định các lực lượng vũ trang nước này đang thực thi quyền quản lý hoàn toàn Eo biển Hormuz.
Trong tuyên bố, cơ quan trên nhấn mạnh mọi tàu thuyền muốn đi qua Hormuz - kể cả tàu thương mại lẫn tàu chở dầu - đều phải tuân thủ các tuyến đường do Iran chỉ định và phải được Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cấp phép.
Mỹ bắn tên lửa vào tàu hàng trên vịnh Oman: Quân đội Mỹ ngày 30/5 xác nhận đã vô hiệu hóa một tàu hàng treo cờ Gambia đang trên đường tới Iran bằng cách phóng tên lửa vào khoang động cơ, trong khuôn khổ chiến dịch thực thi lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), tàu hàng M/V Lian Star đang di chuyển tới một cảng của Iran tại vịnh Oman thì bị lực lượng Mỹ phát hiện. Trước khi hành động, quân đội Mỹ đã phát đi hơn 20 cảnh báo, thông báo rằng con tàu đang vi phạm lệnh phong tỏa mà Washington áp đặt đối với các cảng của Iran.
Israel và Lebanon khởi động kênh đối thoại quân sự: Bộ Chiến tranh Mỹ ngày 30/5 thông báo Israel và Lebanon đã tiến hành những cuộc đàm phán an ninh tại Lầu Năm Góc, qua đó chính thức khởi động kênh đối thoại quân sự nhằm hỗ trợ tiến trình đàm phán ngừng bắn và hòa bình giữa hai nước.
Theo Bộ Chiến tranh Mỹ, phái đoàn Israel và Lebanon đã tiến hành những cuộc trao đổi quân sự mang tính xây dựng, tập trung vào mục tiêu xây dựng các cơ chế thực tiễn nhằm tăng cường an ninh và ổn định khu vực.
Trung Quốc kêu gọi EU giải quyết bất đồng thông qua đối thoại: Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 30/5 đã kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) giải quyết các bất đồng và va chạm giữa hai bên thông qua đối thoại và tham vấn, trong bối cảnh Ủy ban châu Âu đang tiến hành các thảo luận liên quan đến quan hệ với Trung Quốc.
Theo thông cáo đăng tải trên trang web chính thức, người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc nhấn mạnh Trung Quốc và EU là những đối tác kinh tế - thương mại quan trọng, mang tính bình đẳng và cùng có lợi. Trung Quốc bày tỏ kỳ vọng EU tuân thủ các quy tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), duy trì thương mại tự do và cạnh tranh công bằng, đồng thời phản đối chủ nghĩa bảo hộ và đơn phương.
Hơn 3,5 triệu người Mỹ mất trợ cấp thực phẩm sau cải cách phúc lợi của ông Trump: Hơn 3,5 triệu người Mỹ đã không còn được tham gia Chương trình Hỗ trợ Dinh dưỡng Bổ sung (SNAP) kể từ khi đạo luật H.R.1 của đảng Cộng hòa được ban hành vào tháng 7/2025.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh lạm phát được dự báo tăng trở lại, giá thực phẩm và nhiên liệu leo thang, làm dấy lên lo ngại về tình trạng mất an ninh lương thực tại Mỹ. Theo phân tích của Trung tâm Ưu tiên Ngân sách và Chính sách (CBPP), số người tham gia chương trình SNAP trên nước Mỹ đã giảm hơn 3,5 triệu người, tương đương gần 9%, từ tháng 7/2025 đến tháng 2/2026.