Nóng thế giới ngày 18/5: Mỹ - Israel chuẩn bị kịch bản nối lại tấn công Iran
VOV.VN - Dưới đây là những diễn biến nóng đáng chú ý trong tin tức thời sự thế giới 24 giờ qua: Mỹ và Israel chuẩn bị kịch bản nối lại các cuộc không kích vào Iran; Tổng thống Nga Putin chuẩn bị thăm chính thức Trung Quốc; Ukraine tập kích tầm xa phá hủy máy bay lưỡng cư Be-200 của Nga...
Mỹ và Israel chuẩn bị kịch bản nối lại các cuộc không kích vào Iran. Theo tờ New York Times, Washington và Tel Aviv đang tích cực chuẩn bị cho khả năng tái khởi động chiến sự ngay trong tuần tới sau khi các cuộc đàm phán gián tiếp tiếp tục rơi vào bế tắc. Các phương án quân sự đang được xem xét bao gồm các đợt không kích “mạnh tay hơn” nhằm vào hạ tầng quân sự và thậm chí là chiến dịch thu giữ kho urani đã làm giàu của Iran vốn đang bị vùi sâu dưới lòng đất.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo Mỹ đang tự sa vào vũng lầy, đồng thời nhấn mạnh Tehran sẵn sàng đưa ra phản ứng thích đáng trước bất kỳ hành động gây hấn nào.
Tổng thống Trump cảnh báo Iran sẽ gặp “rất nhiều khó khăn” nếu không đạt được thỏa thuận. Trong cuộc phỏng vấn với đài truyền hình BFMTV, nhà lãnh đạo Mỹ nhận định Iran có quan tâm đến việc đạt được thỏa thuận khi chương trình hạt nhân của nước này bế tắc và xung đột vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Tuy nhiên, ông Trump bày tỏ sự không chắc chắn về việc liệu một thỏa thuận có sớm đạt được hay không và nhấn mạnh rằng Tehran sẽ đối mặt với những vấn đề nghiêm trọng nếu từ chối hợp tác.
Iran sắp áp cơ chế mới ở eo biển Hormuz. Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran Ebrahim Azizi cho biết nước này đã xây dựng một cơ chế quản lý chuyên nghiệp thông qua một “tuyến đường được chỉ định” tại eo biển Hormuz. Theo đó, Tehran sẽ tiến hành thu phí đối với các “dịch vụ chuyên biệt” cung cấp cho tàu thuyền và khẳng định cơ chế này hoàn toàn phù hợp với chủ quyền quốc gia nhằm bảo đảm an ninh thương mại quốc tế.
Ông Azizi nhấn mạnh rằng chỉ các tàu thương mại và các bên hợp tác với Iran mới được hưởng lợi, trong khi tuyến đường này sẽ đóng cửa đối với các quốc gia bị xem là thù địch, đặc biệt là Mỹ và Israel. Động thái này là sự đáp trả sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, cũng như nỗ lực của Washington trong việc thiết lập phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran. Cơ quan lập pháp Iran dự kiến sẽ sớm thông qua đạo luật này để thiết lập một khung pháp lý mới cho tuyến đường thủy huyết mạch chiếm 20% lượng dầu mỏ thế giới.
Mỹ không gia hạn cơ chế miễn trừ đối với dầu Nga. Mỹ đã quyết định để cơ chế cho phép thực hiện một số giao dịch dầu thô của Nga hết hiệu lực vào ngày 16/5, trong bối cảnh xung đột tại Iran đang gây áp lực nặng nề lên thị trường năng lượng toàn cầu. Động thái này đánh dấu việc chấm dứt giai đoạn Washington nới lỏng một phần các biện pháp trừng phạt đối với Moscow.
Chính quyền Tổng thống Trump ban hành miễn trừ đầu tiên vào tháng 3 và tiếp tục gia hạn lần hai sau khi cơ chế trước hết hạn hồi tháng 4. Tuy nhiên, các miễn trừ này chỉ áp dụng đối với một phần dầu Nga đã được bốc lên tàu trước thời điểm lệnh trừng phạt có hiệu lực.
Ukraine tập kích tầm xa phá hủy máy bay lưỡng cư Be-200 của Nga. Tổng thống Volodymyr Zelensky đã công bố video ghi lại chiến dịch tấn công quy mô lớn nhắm vào các mục tiêu quân sự nằm sâu phía sau chiến tuyến của Nga với tầm tác chiến lên tới gần 1.000 km.
Theo Lực lượng Hệ thống không người lái Ukraine, một chiếc máy bay lưỡng cư Be-200 – loại khí tài chuyên dụng cho các nhiệm vụ tuần tra hàng hải và tìm kiếm cứu nạn – đã bị đánh trúng tại vùng Krasnodar Krai vào ngày 15/5. Bên cạnh đó, các cuộc tập kích trong tuần này còn phá hủy trực thăng Ka-27, tàu vận chuyển đạn dược, hệ thống phòng không Pantsir-S1 và tổ hợp tên lửa Tor. Kiev khẳng định đang tiếp tục mở rộng năng lực tấn công tầm xa để triệt hạ các cơ sở thuộc ngành công nghiệp dầu mỏ và hạ tầng hậu cần của đối phương.
Phía Nga hiện chưa bình luận về các thông tin trên.
Tổng thống Nga Putin chuẩn bị thăm chính thức Trung Quốc. Điện Kremlin thông báo Tổng thống Vladimir Putin sẽ thăm Trung Quốc trong hai ngày 19-20/5 theo lời mời của Chủ tịch Tập Cận Bình. Chuyến thăm diễn ra đúng dịp kỷ niệm 25 năm ký Hiệp ước láng giềng hữu nghị và hợp tác giữa hai nước. Hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ thảo luận về định hướng làm sâu sắc hơn quan hệ đối tác chiến lược toàn diện, đồng thời trao đổi về các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm.
Ngoài ra, ông Putin sẽ có cuộc gặp với Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường để trao đổi về các triển vọng hợp tác kinh tế - thương mại song phương trong bối cảnh các biện pháp kinh tế của Nga được cho là bắt đầu phát huy kết quả tích cực. Chuyến công du này được coi là dấu mốc quan trọng để củng cố liên minh Nga - Trung khi cả hai nước đều đang đối mặt với những áp lực địa chính trị từ phương Tây liên quan đến các cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông.
Israel hạ sát thủ lĩnh quân sự cấp cao nhất của Hamas tại Gaza. Quân đội Israel tuyên bố đã tiêu diệt Izz Al-Din Al-Haddad, chỉ huy cánh quân sự của Hamas, trong một cuộc tấn công tại Thành phố Gaza vào ngày 15/5. Đây là quan chức cấp cao nhất của lực lượng này bị hạ sát kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn hồi tháng 10/2025 được thiết lập.
Israel cáo buộc Al-Haddad là người chủ mưu đứng sau các cuộc tấn công vào lãnh thổ nước này ngày 7/10/2023. Phía Hamas cũng đã chính thức xác nhận về cái chết của ông Al-Haddad.
Xung đột Israel - Hezbollah leo thang bất chấp lệnh ngừng bắn được gia hạn. Israel đã phát động loạt không kích mới nhắm vào các vị trí của Hezbollah tại miền Nam Lebanon vào ngày 16/5, chỉ một ngày sau khi thỏa thuận ngừng bắn được hai bên nhất trí gia hạn thêm 45 ngày thông qua đàm phán tại Mỹ. Các cuộc tấn công của Israel tập trung vào ít nhất 5 ngôi làng, trong đó một vụ oanh tạc vào cơ sở y tế tại thị trấn Hanuf đã khiến 6 người thiệt mạng, bao gồm cả nhân viên y tế. Một khu dân cư tại thành phố Tyre cũng ghi nhận 37 người bị thương sau đợt oanh kích dữ dội.
Phía Hezbollah tuyên bố phản đối các cuộc đàm phán giữa Lebanon và Israel, đồng thời tiếp tục tiến hành các đợt tập kích nhắm vào quân đội Israel tại khu vực biên giới.
Venezuela trục xuất đồng minh thân cận của ông Maduro sang Mỹ. Doanh nhân Alex Saab, một đồng minh quan trọng của ông Nicolas Maduro, đã chính thức bị trục xuất sang Mỹ vào ngày 16/5 sau khi bị bắt giữ tại Caracas vào tháng 2/2026. Việc bắt giữ và trục xuất này là kết quả của sự hợp tác mới giữa các cơ quan thực thi pháp luật Mỹ và chính quyền lâm thời Venezuela dưới thời Tổng thống Delcy Rodriguez. Động thái này đánh dấu một bước ngoặt lớn trong quan hệ Mỹ - Venezuela và cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong lập trường của chính quyền lâm thời tại quốc gia Nam Mỹ này.
Ông Saab, người từng bị Mỹ cáo buộc nhận hối lộ và được ân xá vào năm 2023 để đổi lấy tù nhân Mỹ, được cho là nắm giữ nhiều thông tin quan trọng có thể củng cố hồ sơ vụ án hình sự chống lại ông Maduro.
Thủ tướng Anh Starmer đối mặt với làn sóng biểu tình và áp lực từ chức. Ngày 16/5, hàng chục nghìn người đã xuống đường tuần hành tại London để phản đối các chính sách về nhập cư, phát thải ròng bằng 0 và thể hiện sự ủng hộ đối với Palestine. Bầu không khí tại thủ đô Anh trở nên đặc biệt căng thẳng khi các nhóm cực hữu và các tổ chức chống phân biệt chủng tộc cùng tổ chức các cuộc tuần hành đối lập, buộc cảnh sát phải triển khai hơn 4.000 nhân viên an ninh cùng hệ thống nhận diện khuôn mặt để giám sát.
Thủ tướng Keir Starmer đang phải chịu sức ép chính trị bủa vây khi cựu Bộ trưởng Y tế Wes Streeting tuyên bố sẵn sàng tranh cử nếu Công đảng tổ chức bầu cử lãnh đạo mới. Chính phủ Anh hiện đang lún sâu vào khủng hoảng với nền kinh tế tăng trưởng chậm, chi phí sinh hoạt leo thang và những chia rẽ xã hội sâu sắc. Đây được đánh giá là một trong những thử thách chính trị lớn nhất đối với ông Starmer kể từ khi lên nắm quyền.
Dịch Ebola bùng phát mạnh tại Congo khiến 80 người tử vong. Giới chức Cộng hòa Dân chủ Congo ghi nhận thêm 15 ca tử vong mới, nâng tổng số người thiệt mạng trong đợt bùng phát lần thứ 17 này lên 80 người chỉ trong chưa đầy một tháng. Tính đến nay, quốc gia này đã có 246 trường hợp nghi mắc căn bệnh có tỷ lệ tử vong lên tới 90% này.
Đợt dịch bắt đầu từ ngày 24/4 tại tỉnh Bunia với các triệu chứng điển hình như sốt cao và xuất huyết. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo nguy cơ tử vong do Ebola là rất cao vì hiện vẫn chưa có vaccine phòng ngừa lẫn thuốc đặc trị hiệu quả cho chủng virus này. Mặc dù các quan chức y tế ghi nhận dấu hiệu suy giảm ban đầu tại một số ổ dịch, nhưng những khó khăn về tài chính và hậu cần đang cản trở nghiêm trọng nỗ lực ứng phó.
WHO: Dịch Ebola tại Congo, Uganda là "tình trạng khẩn cấp" về y tế toàn cầu. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ngày 17/5 đã tuyên bố dịch Ebola bùng phát tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda là "tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng toàn cầu".
Trong một tuyên bố, WHO cho biết, tính đến hôm 16/5, đã có 80 trường hợp nghi tử vong do dịch Ebola, 8 trường hợp được xác nhận và 246 trường hợp nghi nhiễm virus này được báo cáo tại tỉnh Ituri của Cộng hòa Dân chủ Congo trên ít nhất ba khu vực y tế.
Bộ trưởng Y tế Cộng hòa Dân chủ Congo, Tiến sĩ Samuel Roger Kamba, cho biết: “Diễn biến của dịch bệnh mới này bắt đầu từ đầu tháng này, khi có cảnh báo đầu tiên qua mạng xã hội vào ngày 5/5. Lần này là chủng Bundibugyo. Một chủng đã được biết đến, đã bùng phát ở Uganda, và đã gây ra dịch bệnh ở đây, đặc biệt là ở Isiro vào năm 2012”.
Tại thủ đô Kampala của Uganda, WHO cho biết đã có hai trường hợp được xác nhận trong phòng thí nghiệm, bao gồm một trường hợp tử vong. Hai trường hợp này được báo cáo liên quan đến những người đi du lịch từ Cộng hòa Dân chủ Congo.