Nóng thế giới ngày 21/3: Israel đề xuất phương án thay thế eo biển Hormuz
VOV.VN - Dưới đây là những diễn biến nóng đáng chú ý trong tin tức thời sự thế giới 24 giờ qua: Các cuộc tấn công của Iran làm tê liệt 17% công suất LNG của Qatar; Ông Netanyahu đã đề xuất thay thế eo biển Hormuz bằng đường ống dầu khí xuyên Israel; Iran xem xét áp phí quá cảnh đối với các tàu thuyền qua eo biển Hormuz
Các cuộc tấn công của Iran làm tê liệt 17% công suất LNG của Qatar. Đáp trả các cuộc tấn công của Israel, Iran đã tiến hành hàng loạt cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở dầu khí vùng Vịnh. 2 trong số 14 dây chuyền LNG của Qatar cùng một trong hai cơ sở chuyển khí thành nhiên liệu lỏng (GTL) đã bị hư hại trong các cuộc tấn công “chưa từng có tiền lệ”.
Theo CEO của QatarEnergy kiêm Bộ trưởng Năng lượng Saad al-Kaabi, các cuộc tấn công đã khiến khoảng 17% công suất xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Qatar bị gián đoạn, gây thiệt hại ước tính 20 tỷ USD doanh thu mỗi năm và đe dọa nguồn cung cho châu Âu và châu Á. Theo ông, việc sửa chữa sẽ khiến khoảng 12,8 triệu tấn LNG mỗi năm bị gián đoạn trong vòng từ 3 đến 5 năm.
Trong khi đó, nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng cho thế giới, Thủ tướng Israel Netanyahu đã đề xuất thay thế eo biển Hormuz bằng đường ống dầu khí xuyên Israel. Theo nhà lãnh đạo Israel, việc vận chuyển hydrocarbon (dầu khí) qua eo biển Hormuz có thể được thay thế bằng vận chuyển từ vịnh Ba Tư thông qua các đường ống dẫn dầu khí xuyên qua bán đảo Arab và Israel.
“Chỉ cần có các đường ống dẫn dầu, đường ống dẫn khí đốt, đi về phía tây qua bán đảo Arab, thẳng đến Israel, thẳng đến các cảng Địa Trung Hải của chúng ta và bạn sẽ loại bỏ các điểm nghẽn mãi mãi. Tôi xem đó như một sự thay đổi thực sự, sẽ diễn ra sau cuộc chiến này. Tôi cũng thấy cuộc chiến này sẽ kết thúc nhanh hơn nhiều so với mọi người nghĩ”, ông Netanyahu nhấn mạnh, đồng thời nhận định thế giới cần “các tuyến đường thay thế thay vì đi qua các điểm nghẽn của eo biển Hormuz và eo biển Bab-el-Mandeb để đảm bảo dòng chảy dầu mỏ”.
6 quốc gia tuyên bố sẵn sàng góp phần bảo đảm an ninh eo biển Hormuz. Ngày 19/3, sáu quốc gia gồm Pháp, Anh, Đức, Italy, Hà Lan và Nhật Bản đã ra tuyên bố chung khẳng định sẵn sàng phối hợp và tham gia các nỗ lực bảo vệ an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz. Trong văn bản 6 quốc gia khẳng định “sẵn sàng đóng góp” vào các sáng kiến nhằm bảo vệ an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz; đồng thời lên án những hành động có nguy cơ làm gián đoạn nguồn cung dầu mỏ toàn cầu, kêu gọi các bên liên quan kiềm chế và chấm dứt các hoạt động gây bất ổn.
Dù chưa đưa ra kế hoạch triển khai cụ thể, song nhóm quốc gia này cho biết sẵn sàng tham gia vào các sáng kiến quốc tế nhằm duy trì tự do hàng hải và bảo đảm an ninh cho các tuyến vận tải chiến lược. Các phương án được đề cập có thể bao gồm tăng cường hiện diện hải quân, tổ chức tuần tra chung hoặc hỗ trợ hộ tống tàu thương mại đi qua khu vực.
Nhà Trắng: Chiến dịch Epic Fury thành công vang dội, phá hơn 7.000 mục tiêu Iran. Nhà Trắng hôm 19/3 cho biết, dưới sự chỉ đạo của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chiến dịch Epic Fury được giới chức Washington đánh giá đã đạt được một số kết quả đáng kể sau khoảng ba tuần triển khai.
Theo thông tin từ phía Mỹ, chiến dịch đã tập trung vào các mục tiêu quân sự của Iran, trong đó có năng lực không quân, hải quân, cũng như các cơ sở liên quan đến tên lửa đạn đạo và sản xuất vũ khí. Hơn 7.000 mục tiêu được cho là đã bị tấn công, trong khi khả năng hỗ trợ và trang bị cho các lực lượng đồng minh trong khu vực của Iran cũng bị ảnh hưởng ở một mức độ nhất định.
Cùng ngày, Thủ tướng Israel tuyên bố Iran không còn năng lực làm giàu urani. Ông Netanyahu khẳng định Iran “không còn khả năng làm giàu urani hay phát triển tên lửa đạn đạo” sau 20 ngày hứng chịu các cuộc không kích từ Mỹ và Israel.
“Chúng tôi đang giành chiến thắng và Iran đang bị tàn phá”, ông Netanyahu nhấn mạnh, cho rằng kho tên lửa và máy bay không người lái của Tehran đang bị suy giảm nghiêm trọng và sẽ tiếp tục bị phá hủy. Theo nhà lãnh đạo Israel, các đợt tấn công hiện nay tập trung vào những cơ sở sản xuất linh kiện, mắt xích then chốt trong chuỗi phát triển tên lửa và chương trình hạt nhân của Iran.
Dù đưa ra tuyên bố cứng rắn nhưng ông Netanyahu không cung cấp bằng chứng cụ thể để chứng minh nhận định rằng Iran đã mất hoàn toàn năng lực làm giàu urani.
Lầu Năm Góc đề xuất thêm 200 tỷ USD cho chiến dịch quân sự tại Iran. Theo một quan chức cấp cao trong chính quyền, Lầu Năm Góc đã gửi đề xuất yêu cầu bổ sung tới 200 tỷ USD cho chiến dịch quân sự nhằm vào Iran lên Nhà Trắng để xem xét, dù các chi tiết vẫn được giữ kín. Nếu được thông qua, đây sẽ là một trong những khoản chi quân sự bổ sung lớn nhất trong nhiều năm, đặc biệt khi nó được đặt trên nền tảng các gói tài chính khổng lồ đã được phê duyệt trước đó trong nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump.
Phát biểu tại Lầu Năm Góc, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nhấn mạnh nhu cầu tái bổ sung và mở rộng kho dự trữ đạn dược. Không chỉ dừng lại ở việc lấp đầy, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cho biết mục tiêu là phải đưa năng lực quân sự vượt lên trên mức trước chiến sự, bảo đảm khả năng triển khai dài hạn trong một môi trường an ninh ngày càng bất ổn.
Chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran vẫn đang diễn ra “đúng kế hoạch”. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth khẳng định chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran vẫn đang diễn ra “đúng kế hoạch”, song tiếp tục tránh đưa ra bất kỳ mốc thời gian cụ thể nào cho hồi kết của cuộc xung đột.
"Chúng tôi không muốn ấn định một khung thời gian cụ thể cho việc kết thúc chiến sự tại Iran", Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth phát biểu tại cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc ngày 19/3, đồng thời cho biết việc ấn định thời hạn kết thúc là điều “không mong muốn” ở thời điểm hiện tại. Theo ông Hegseth, kết cục cuối cùng của chiến dịch sẽ phụ thuộc vào quyết định của Tổng thống Donald Trump, trong khi quân đội Mỹ vẫn đang bám sát các mục tiêu đề ra từ đầu.
Iran xem xét áp phí quá cảnh đối với các tàu thuyền qua eo biển Hormuz. Một nghị sĩ Iran cho biết Quốc hội nước này đang xem xét dự luật áp thuế và phí đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải trọng yếu nơi vận chuyển khoảng 1/5 sản lượng dầu mỏ và khí hóa lỏng toàn cầu.
Phát biểu gây chú ý hơn đến từ cố vấn của lãnh tụ tối cao Iran Mohammad Mokhber, người cho rằng sau chiến sự sẽ hình thành “một chế độ mới cho eo biển Hormuz”. Theo đó, Tehran có thể áp đặt các hạn chế hàng hải đối với những quốc gia đã áp lệnh trừng phạt lên Iran, thậm chí ngăn cản tàu thuyền của họ đi qua tuyến đường huyết mạch này.
“Chúng ta có thể sử dụng vị trí chiến lược của Hormuz để trừng phạt phương Tây” ông nói, hàm ý biến địa lý thành công cụ quyền lực.
Iran tuyên bố bắn trúng F-35, Mỹ xác nhận máy bay phải hạ cánh khẩn cấp. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 19/3 cho biết đã bắn trúng một máy bay chiến đấu F-35 Lightning II của Mỹ bằng hỏa lực phòng không, đồng thời công bố đoạn video được cho là ghi lại thời điểm máy bay bị tấn công.
Theo CNN, chiếc máy bay bị hư hại nhưng vẫn có thể hạ cánh khẩn cấp xuống một căn cứ không quân của Mỹ trong khu vực. IRGC cho biết “số phận của máy bay vẫn chưa xác định rõ và đang được điều tra”, đồng thời nhận định khả năng máy bay bị rơi là “rất cao”. Lực lượng này cũng tuyên bố đã đánh chặn hơn 125 máy bay không người lái tầm xa của Mỹ và Israel trong thời gian giao tranh.
Nhà máy lọc dầu Kuwait bị UAV tấn công. Theo hãng tin Al Arabiya và báo Telegraph, đợt tấn công của UAV Iran vào sáng 20/3 đã khiến một số khu vực bên trong khuôn viên nhà máy lọc dầu Mina Al-Ahmadi bốc cháy.
“Lực lượng cứu hỏa đã có mặt ngay lập tức. Một số đơn vị trong nhà máy đã phải ngừng hoạt động như một biện pháp phòng ngừa và đảm bảo an toàn cho người lao động”, Thông tấn xã Kuwait cho hay.
Theo hãng tin Al Jazeera, sau khi quân đội Israel không kích mỏ khí đốt South Pars của Iran, từ ngày 18/3 đến nay, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tấn công hàng loạt cơ sở năng lượng “được coi là mục tiêu trực tiếp và hợp pháp” ở Vùng Vịnh nhằm đáp trả Mỹ và Israel.