Nước Mỹ kỷ niệm 25 năm vụ khủng bố 11/9

VOV.VN - Nước Mỹ tổ chức các lễ tưởng niệm trên toàn quốc để đánh dấu 25 năm vụ tấn công khủng bố 11/9/2001, tưởng nhớ gần 3.000 nạn nhân thiệt mạng tại New York, Lầu Năm Góc và Shanksville, bang Pennsylvania.

Các lễ tưởng niệm chính để đánh dấu 25 năm vụ tấn công khủng bố 11/9 được tổ chức tại Khu tưởng niệm 11/9 ở New York, Lầu Năm Góc ở bang Virginia và Đài tưởng niệm Chuyến bay 93 ở Pennsylvania. Tại New York, thân nhân các nạn nhân tiếp tục truyền thống đọc tên những người thiệt mạng và dành các phút mặc niệm vào thời điểm các máy bay bị không tặc đâm vào Trung tâm Thương mại Thế giới, Lầu Năm Góc và khi hai tòa tháp đôi sụp đổ.

Khác với thông lệ, Tổng thống Donald Trump năm nay tham dự lễ tưởng niệm tại Lầu Năm Góc, nơi 184 người thiệt mạng trong vụ tấn công năm 2001. Phát biểu tại đây, ông Trump nói nước Mỹ tưởng nhớ “những linh hồn đẹp đẽ đã bị cướp khỏi thế giới” trong ngày 11/9, đồng thời nhấn mạnh Mỹ sẽ “không bao giờ quên” các nạn nhân và gia đình họ.

nuoc my ky niem 25 nam vu khung bo 11 9 khien gan 3000 nguoi thiet mang hinh anh 1 — Hình ảnh kinh hoàng về vụ khủng bố 11/9/2001 khiến gần 3000 người thiệt mạng. (Ảnh: Reuters)

Ông Trump cũng tri ân các hành khách trên Chuyến bay United Airlines 93, những người đã chống trả nhóm không tặc, buộc máy bay rơi xuống một cánh đồng ở Pennsylvania thay vì lao vào một tòa nhà của chính phủ liên bang tại Washington. Trong bài phát biểu, Tổng thống Trump liên hệ vụ tấn công 11/9 với các thách thức an ninh hiện nay, trong đó có cuộc chiến với Iran. Ông tuyên bố nước Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ “không bao giờ được phép có vũ khí hạt nhân” và cho rằng Mỹ tiếp tục phải chiến đấu để bảo vệ an ninh quốc gia. Theo ông Trump, nước Mỹ “không có lựa chọn nào khác ngoài chiến thắng”.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth gọi vụ tấn công 11/9 là một trong những ngày đen tối nhất trong lịch sử nước Mỹ, đồng thời tri ân các nạn nhân, người sống sót và lực lượng phản ứng đầu tiên. Ông Hegseth nói rằng 25 năm sau, nước Mỹ vẫn mạnh mẽ và kiên cường.

Tại New York, Phó Tổng thống JD Vance cùng nhiều cựu tổng thống và lãnh đạo địa phương tham dự lễ tưởng niệm tại “Khu vực số 0”. Năm nay, buổi lễ có thêm một phút mặc niệm dành cho những người qua đời sau này do các bệnh liên quan tới bụi độc và điều kiện làm việc sau vụ tấn công.

Trước lễ tưởng niệm năm nay, cảnh sát New York đã tăng cường triển khai lực lượng quanh Trung tâm Thương mại Thế giới và nhiều địa điểm nhạy cảm khác. Giới chức thành phố cho biết chưa ghi nhận mối đe dọa cụ thể, nhưng các biện pháp an ninh được nâng cao trong bối cảnh căng thẳng quốc tế gia tăng và nguy cơ bạo lực cực đoan ngày càng phức tạp.

Vụ tấn công ngày 11/9/2001 đã làm thay đổi sâu sắc chính sách an ninh, tình báo và đối ngoại của Mỹ, dẫn tới việc thành lập Bộ An ninh Nội địa, mở rộng các biện pháp chống khủng bố và các cuộc chiến kéo dài ở nước ngoài. 25 năm sau, các lễ tưởng niệm không chỉ là dịp tri ân các nạn nhân, mà còn nhắc lại những tác động lâu dài của sự kiện này đối với xã hội Mỹ và chính sách an ninh toàn cầu.

Cũng trong ngày 11/9, Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) công bố 71 tài liệu giải mật liên quan tới vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, đúng dịp nước Mỹ kỷ niệm 25 năm thảm kịch khiến gần 3.000 người thiệt mạng.

Theo thông báo của CIA, các tài liệu được công bố là những sản phẩm tình báo thuộc nhóm báo cáo hằng ngày trình Tổng thống Mỹ, do CIA và các cơ quan tình báo khác chuẩn bị cho Tổng thống Bill Clinton và người kế nhiệm George W. Bush. Các tài liệu bao trùm giai đoạn từ tháng 2/1998 đến ngày 12/9/2001, tức một ngày sau vụ tấn công. CIA cho biết đây là đợt công bố lớn nhất từ trước tới nay về các phân tích tình báo của cơ quan này liên quan vụ 11/9.

Giám đốc CIA John Ratcliffe gọi đây là hành động minh bạch đặc biệt, nhằm tưởng nhớ các nạn nhân của vụ tấn công. Ông cho biết người dân Mỹ giờ đây có thể trực tiếp xem các thông tin tình báo dẫn tới một trong những ngày bi thảm nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Theo CIA, bộ tài liệu cho thấy quá trình các nhà phân tích Mỹ từng bước nhận diện mối đe dọa từ Al Qaeda và các nỗ lực cảnh báo về âm mưu tấn công của Osama bin Laden, trong bối cảnh thông tin khi đó còn rời rạc, mơ hồ và chưa hoàn chỉnh.

Ủy ban 11/9, một ủy ban độc lập lưỡng đảng được thành lập để điều tra vụ tấn công, trong báo cáo công bố năm 2004 kết luận rằng sự phối hợp yếu kém giữa FBI và CIA, cùng với sự thiếu hình dung đầy đủ về nguy cơ, đã góp phần khiến hệ thống an ninh Mỹ không ngăn chặn được các cuộc tấn công. Báo cáo này sau đó dẫn tới những cải tổ lớn trong bộ máy an ninh Mỹ, trong đó có việc thành lập Bộ An ninh Nội địa và Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia.