Quan hệ Nga - ASEAN dưới góc nhìn của các chuyên gia Nga
VOV.VN - Ngày 7/10, tại Moscow, trong khuôn khổ Hội nghị khoa học - thực tiễn quốc tế “Nước Nga và trật tự đa cực mới: Từ ý tưởng đến hiện thực”, các chuyên gia Nga đã thảo luận về triển vọng phát triển của ASEAN và vị trí của Đông Nam Á trong chính sách đối ngoại của Nga.
Tại phiên thảo luận bàn tròn với chủ đề “Khủng hoảng tuổi trung niên? Giới hạn phát triển của ASEAN và lợi ích của Nga tại khu vực” đã quy tụ các chuyên gia hàng đầu đến từ Trường Kinh tế Cao cấp Nga (HSE), Học viện Quan hệ Quốc tế Moscow (MGIMO), Viện Hàn lâm Khoa học Nga và Hội đồng Kinh doanh Nga - ASEAN.
Điều phối phiên thảo luận, Phó Giáo sư Alexander Korolev, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu toàn diện châu Âu và quốc tế, Trường Kinh tế Cao cấp Nga (HSE), đặt ra hai câu hỏi lớn: ASEAN đã đạt tới giới hạn của mô hình phát triển hay chưa và Đông Nam Á thực sự có ý nghĩa như thế nào đối với lợi ích chiến lược của Nga?
Theo ông Korolev, quan hệ Nga - ASEAN đã có những chuyển biến đáng kể về chính trị và chiến lược kể từ khi thiết lập quan hệ năm 1996, tổ chức Hội nghị cấp cao đầu tiên năm 2005 và nâng cấp lên Đối tác chiến lược năm 2018. Ông Korolev đánh giá, một số quốc gia Đông Nam Á nhìn nhận Nga như một đối tác giúp đa dạng hóa quan hệ, trong bối cảnh cạnh tranh ảnh hưởng giữa Mỹ và Trung Quốc.
Ở chiều ngược lại, ASEAN dần trở thành một hướng hợp tác độc lập trong chính sách hướng Đông của Nga. Tuy nhiên, hiện nay kết quả kinh tế còn chưa tương xứng với tiềm năng khi thương mại còn hạn chế, đầu tư song phương và số lượng liên doanh chưa nhiều, trong khi năng lực cạnh tranh của Nga chủ yếu tập trung ở một số lĩnh vực như năng lượng, công nghiệp quốc phòng, hạt nhân và công nghệ vũ trụ.
Một nội dung thu hút nhiều ý kiến tại hội thảo là lợi ích kinh tế thực chất của Nga tại Đông Nam Á. Các chuyên gia cho rằng, ASEAN có thể giúp Nga đa dạng hóa thị trường, mở rộng đối tác và cải thiện vị thế trong các quan hệ thương mại, song chưa thể thay thế Trung Quốc hay Ấn Độ. Tuy nhiên, thay vì tìm cách mở rộng hợp tác trên mọi lĩnh vực, Nga cần tập trung vào những ngành có lợi thế và phù hợp với nhu cầu thực tế của khu vực, đặc biệt là năng lượng, năng lượng hạt nhân, phân bón, công nghệ vũ trụ và các giải pháp công nghệ cao.
Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng cho rằng Nga cần tăng cường đầu tư dài hạn, xây dựng các cơ sở sản xuất chung và thúc đẩy sản xuất tại các nước ASEAN. Đây được xem là điều kiện để hình thành những chuỗi giá trị bền vững, thay vì chỉ duy trì quan hệ mua bán đơn thuần.
Theo ý kiến của Tiến sĩ Elena Pyltsina, Thư ký khoa học Viện Trung Quốc và châu Á đương đại, Nga hiện có nhiều bằng sáng chế và kết quả nghiên cứu chưa được thương mại hóa, trong khi Việt Nam cùng các nước Đông Nam Á đang tìm kiếm những giải pháp công nghệ phục vụ phát triển kinh tế. Từ đó, các chuyên gia gợi mở hướng hợp tác kết hợp thế mạnh nghiên cứu, phát triển công nghệ của Nga với năng lực sản xuất và thị trường ASEAN, nhằm thúc đẩy thương mại hóa các kết quả nghiên cứu, đưa công nghệ từ phòng thí nghiệm vào sản xuất và ứng dụng thực tiễn.
Bên cạnh đó, giáo dục và đào tạo nhân lực được nhìn nhận là khoản đầu tư chiến lược. Theo các chuyên gia, sinh viên và cán bộ từ các nước ASEAN, trong đó có Việt Nam từng học tập tại Nga có thể trở thành cầu nối lâu dài cho quan hệ khoa học, kinh tế và giao lưu quốc tế. Vì vậy, đầu tư vào giáo dục không chỉ mang lại lợi ích trước mắt mà còn góp phần hình thành mạng lưới hợp tác bền vững giữa Nga và Đông Nam Á nói chung và Việt Nam nói riêng
Những đánh giá tại hội thảo cho thấy triển vọng quan hệ Nga - ASEAN không chỉ phụ thuộc vào mức độ gần gũi về chính trị mà còn ở khả năng biến những lợi thế hiện có thành kết quả kinh tế cụ thể. Trong đó, đầu tư dài hạn, sản xuất chung, thương mại hóa công nghệ và phát triển nguồn nhân lực được xem là những hướng đi quan trọng. Với Việt Nam, đây cũng là những lĩnh vực có thể mở rộng hợp tác, gắn thế mạnh khoa học và công nghệ của Nga với nhu cầu đổi mới sáng tạo và phát triển sản xuất trong nước.
Nga khẳng định thúc đẩy quan hệ hợp tác toàn diện với ASEAN
VOV.VN - Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov khẳng định, Nga và ASEAN có mối quan hệ hợp tác truyền thống, bền chặt và không ngừng được củng cố, góp phần tích cực vào việc hình thành trật tự thế giới đa cực công bằng, cân bằng hơn.
