Bê bối tham nhũng tại Ukraine

Hôm 12/5, các công tố viên đã truy tố ông Andriy Yermak - người từng được xem là một trong những nhân vật thân cận nhất với Tổng thống Zelensky, với các cáo buộc tham nhũng và rửa tiền.

Trong một tuyên bố, Cục Chống tham nhũng Quốc gia Ukraine (NABU) cùng Văn phòng Công tố Chống tham nhũng Chuyên trách mô tả ông Yermak là “thành viên của một nhóm tội phạm có tổ chức liên quan đến hoạt động rửa tiền (8,9 triệu euro) thông qua các dự án xây dựng cao cấp gần Kiev”.

Động thái này xuất phát từ việc rò rỉ các đoạn ghi âm liên quan đến cáo buộc đối với các cố vấn an ninh và cộng sự của Tổng thống Zelensky. Nội dung các đoạn ghi âm này đề cập đến những nghi vấn về hối lộ và bổ nhiệm nhân sự không đúng quy định trong lĩnh vực năng lượng, quốc phòng, cũng như tại một ngân hàng vừa được quốc hữu hóa.

Cựu Tổng thống Petro Poroshenko nhận định vụ bê bối này có thể gây ra những hệ lụy nghiêm trọng đối với Ukraine. “Đáng tiếc, các vụ bê bối tham nhũng trong thời chiến như thế này tạo ra những vấn đề vô cùng nghiêm trọng cho đất nước. Chúng làm suy yếu năng lực phòng thủ, tổn hại hình ảnh quốc tế và chắc chắn không hỗ trợ gì cho tiến trình hội nhập châu Âu”, ông nói.

Tất cả những người bị truy tố trong vụ án tham nhũng đều công khai bác bỏ cáo buộc trong các phiên điều trần sơ bộ hoặc thông qua luật sư của mình. Phát biểu với báo giới tại Kiev hôm 12/5, ông Yermak nói: “Khi cuộc điều tra kết thúc, tôi sẽ đưa ra bình luận. Tôi không có biệt thự, tôi chỉ sở hữu một căn hộ và chiếc xe mà các bạn vẫn thấy”.

Trong cuộc trao đổi qua WhatsApp hôm 12/5, trợ lý của Tổng thống Zelensky là ông Dmytro Lytvyn nói với các phóng viên: “Cuộc điều tra vẫn đang diễn ra, vì vậy còn quá sớm để đưa ra bất kỳ kết luận nào”.

Một số nghị sĩ, bao gồm cả thành viên đảng cầm quyền Ukraine, cho rằng các cuộc điều tra thực chất cho thấy hệ thống đang vận hành hiệu quả.

“Các đối tác quốc tế thấy rằng Ukraine sở hữu một hệ thống chống tham nhũng độc lập và đang thực hiện đúng chức năng của mình”, ông Oleksandr Merezhko, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Quốc hội Ukraine, nói với Reuters.

Vụ bê bối bắt đầu từ tháng 11/2025, khi các cơ quan chống tham nhũng Ukraine công bố cuộc điều tra về một âm mưu bị cáo buộc biển thủ khoảng 100 triệu USD tiền hối lộ từ ngành năng lượng Ukraine và tập đoàn điện hạt nhân nhà nước Energoatom.

Sức ép từ vụ việc buộc Tổng thống Ukraine phải yêu cầu ông Yermak từ chức sau khi các điều tra viên chống tham nhũng khám xét nhà riêng của vị trợ lý quyền lực này.

Một nhân vật khác liên quan đến bê bối tham nhũng là ông Timur Mindich. Ông là đồng sở hữu công ty sản xuất phim của Tổng thống Zelensky và là người được cho có ảnh hưởng sâu rộng tới bộ máy chính phủ, bao gồm cả các quyết định bổ nhiệm nhân sự.

Ông Mindich bị truy tố cùng 8 người khác, trong đó có cựu bộ trưởng German Galushchenko và Oleksiy Chernyshov. Các công tố viên cáo buộc ông Galushchenko hỗ trợ rửa tiền hối lộ và cất giấu hàng triệu USD tại các ngân hàng nước ngoài. Theo NABU, ông này bị bắt khi đang tìm cách rời khỏi đất nước.

Thế khó của Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) áp dụng một bộ tiêu chuẩn rất nghiêm ngặt đối với mọi quốc gia muốn gia nhập khối gọi là “Tiêu chí Copenhagen”, được thông qua từ năm 1993. Các tiêu chí này tập trung vào ba nhóm yêu cầu chính: chính trị, kinh tế và khả năng thực thi luật pháp EU.

Trong đó, yếu tố được EU đặc biệt nhấn mạnh với Ukraine hiện nay là vấn đề nhà nước pháp quyền và chống tham nhũng. Theo Ủy ban châu Âu, một quốc gia muốn gia nhập EU phải có hệ thống tư pháp độc lập, minh bạch, bảo đảm pháp quyền, đồng thời chứng minh chính quyền có khả năng xử lý hiệu quả các vụ tham nhũng cấp cao và tội phạm có tổ chức.

Đối với Ukraine, tham nhũng từ lâu đã bị xem là một trong những rào cản lớn nhất trên con đường gia nhập EU. Nhiều quan chức và nhà phân tích châu Âu cho rằng Kiev đã đạt tiến bộ đáng kể kể từ năm 2014, đặc biệt sau khi thành lập các cơ quan như NABU và Tòa án chống tham nhũng. Tuy nhiên, các vụ bê bối liên quan đến giới chính trị cấp cao vẫn liên tục xuất hiện.

Một số quan chức EU nhấn mạnh rằng việc Ukraine có thể truy tố các quan chức cấp cao bị cáo buộc tham nhũng thực tế lại là phép thử quan trọng chứng minh hệ thống pháp quyền đang vận hành. Tuy nhiên, Brussels cũng cảnh báo bất kỳ dấu hiệu “thụt lùi” nào trong chống tham nhũng đều có thể làm chậm tiến trình gia nhập của Kiev.

Tổng thống Volodymyr Zelensky đã kêu gọi EU kết nạp ngay trong năm tới, song nhiều lãnh đạo châu Âu cho rằng mục tiêu này khó khả thi khi Kiev vẫn phải đáp ứng hàng loạt tiêu chí khắt khe, trong đó chống tham nhũng và củng cố nhà nước pháp quyền tiếp tục là những yêu cầu then chốt.

“Đó là một vấn đề khó nhằn. Ở một góc độ nào đó, rõ ràng những cáo buộc tham nhũng cấp cao nhằm vào các nhân vật thân cận nhất với Tổng thống không giúp ích gì cho Ukraine”, Nghị sĩ Ukraine Goncharenko cho biết. Ông Goncharenko là một trong những nghị sĩ có vai trò thu thập các bản ghi âm liên quan đến bê bối tham nhũng hiện nay ở Kiev.

“Nhưng đồng thời, điều này cũng cho thấy các cơ quan chống tham nhũng của chúng tôi thực sự độc lập. Điều đó chứng minh hệ thống chống tham nhũng của chúng tôi đang vận hành”, ông nói thêm.

Cựu chánh văn phòng Tổng thống Ukraine bị cáo buộc rửa tiền 10 triệu USD

VOV.VN - Ông Andrey Yermak, cựu chánh văn phòng đầy quyền lực của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, vừa bị cơ quan chống tham nhũng Ukraine nêu tên trong một vụ án hình sự mới liên quan tới cáo buộc rửa tiền trị giá khoảng 10 triệu USD thông qua một dự án bất động sản cao cấp gần Kiev.