Chiến dịch đầy rủi ro của Mỹ ở eo biển Hormuz
VOV.VN - Quân đội Mỹ đã phát động một chiến dịch được đánh giá là đầy rủi ro nhằm khôi phục hành lang an toàn qua eo biển Hormuz.
Mỹ đã triển khai tàu chiến cùng các phương tiện rà phá thủy lôi để mở lại một trong những tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới, đồng thời tuyên bố áp đặt lệnh “phong tỏa” hải quân đối với toàn bộ các cảng của Iran.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết Hải quân Mỹ đã điều hai tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường trị giá khoảng 2 tỷ USD mỗi chiếc - USS Frank E. Peterson và USS Michael Murphy đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.
Tehran nhanh chóng bác bỏ thông tin từ phía Mỹ. Các quan chức quân sự Iran khẳng định không có tàu chiến Mỹ nào đi vào eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo mọi nỗ lực như vậy sẽ vấp phải phản ứng “nghiêm trọng”.
Eo biển Hormuz - nơi trung chuyển gần 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu - trên thực tế đã bị tê liệt trong những tuần gần đây do căng thẳng leo thang.
Thiết lập “lối đi an toàn”
Nỗ lực mở lại tuyến hàng hải này được triển khai dưới sự phối hợp chặt chẽ của các lực lượng. Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh CENTCOM, cho biết các hoạt động rà phá thủy lôi nhằm thiết lập một hành lang hàng hải an toàn dành cho tàu thương mại đã được thực hiện.
Theo ông, mục tiêu không chỉ là loại bỏ các mối đe dọa, mà còn là xây dựng một “luồng vận chuyển” được làm sạch chính xác, đủ tin cậy để các tàu có thể lưu thông an toàn.
Sau khi hoàn tất mục tiêu, CENTCOM dự kiến công bố tọa độ cụ thể của hành lang an toàn này cho cộng đồng hàng hải quốc tế, các hãng vận tải và công ty bảo hiểm. Động thái này nhằm trấn an thị trường, đồng thời thúc đẩy việc khôi phục hoạt động thương mại qua tuyến đường huyết mạch của năng lượng toàn cầu.
Mỹ rà phá thủy lôi ra sao?
Tổng thống Donald Trump cho biết chiến dịch kết hợp cả công nghệ rà phá thủy lôi hiện đại lẫn phương thức truyền thống, với sự hỗ trợ từ các đồng minh.
“Chúng tôi có các tàu quét thủy lôi rất hiện đại… đồng thời cũng triển khai thêm các phương tiện truyền thống”, ông Trump nêu rõ và cho biết thêm, Anh và một số quốc gia khác cũng tham gia hoạt động này.
Ông Trump nhận định việc đảm bảo an ninh tại eo biển “sẽ cần thêm thời gian nhưng sẽ sớm phát huy hiệu quả”, và cho biết một số quốc gia vùng Vịnh cũng đang hỗ trợ. Thay vì đưa tàu trực tiếp vào khu vực có nguy cơ cao, Hải quân Mỹ đang ưu tiên sử dụng các hệ thống điều khiển từ xa, trong đó có thiết bị không người lái dưới nước và trực thăng chuyên dụng, để phát hiện và vô hiệu hóa thủy lôi trước khi tàu thuyền đi qua.
Rủi ro lớn đối với Mỹ
Tổng thống Trump khẳng định mối đe dọa từ Hải quân Iran đối với eo biển Hormuz đã “biến mất” sau các chiến dịch quân sự của Mỹ kể từ ngày 28/2.
Dù vậy, nhiều chuyên gia cảnh báo rủi ro vẫn rất lớn. Họ cho rằng, dù phần lớn các tàu chiến cỡ lớn của Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã bị phá hủy, nhưng lực lượng tàu nhỏ vẫn còn nguyên vẹn. Điều này khiến các binh sĩ Mỹ hoạt động tại khu vực eo biển hẹp, chỉ rộng khoảng 35 km, có thể trở thành mục tiêu dễ bị tấn công.
Ông Farzin Nadimi, chuyên gia cấp cao về Iran tại Viện Washington, cho biết hơn 60% hạm đội tàu tấn công nhanh và xuồng cao tốc của IRGC vẫn đang hoạt động.
Trong khi đó, ông David Des Roches, cựu quan chức phụ trách chính sách Vùng Vịnh tại Lầu Năm Góc, nhận định “chiến lược bất đối xứng của Iran đang phát huy hiệu quả”. Các tàu nhỏ, cơ động cao của Iran được cho là có khả năng kiểm soát Hormuz bằng cách triển khai tên lửa, thủy lôi hoặc phương tiện không người lái.