Hàn Quốc tăng cường chính sách hướng Bắc mới với các nước Trung Á

Tại đây, lãnh đạo Hàn Quốc và 5 nước khu vực Trung Á tập trung thảo luận các biện pháp mở rộng quan hệ và xác định những lĩnh vực hợp tác ưu tiên, nhất là lĩnh vực công nghệ cao, ứng phó với biến đổi khí hậu, quản lý nguồn nước và ứng phó thiên tai.

Trong bối cảnh Hàn Quốc đang thúc đẩy khuôn khổ “Chính sách phương Bắc Mới”, việc tăng cường hợp tác với các nước Trung Á được đánh giá là sẽ tạo ra một điểm tựa và nhiều cơ hội cho việc nâng cao vị thế của Hàn Quốc ở khu vực và toàn cầu.

Nội dung xuyên suốt

Hội nghị thượng đỉnh Hàn Quốc - Trung Á lần đầu tiên này diễn ra khuôn khổ kế hoạch của Nhà Xanh, tức Phủ Tổng thống Hàn Quốc, hướng tới nâng cấp hệ thống hợp tác giữa hai bên, đang ở cấp bộ trưởng kể từ khi thành lập "Diễn đàn hợp tác Hàn Quốc - Trung Á" năm 2007, lên cấp nguyên thủ quốc gia. Vì vậy mục tiêu đầu tiên mà nước chủ nhà đặt ra là nâng cấp hợp tác giữa Hàn Quốc và khu vực Trung Á nói chung, cũng như giữa Hàn Quốc với từng nước Trung Á bao gồm Uzbekistan, Tajikistan, Kazakhstan, Kyrgystan và Turkmenistan. Mục tiêu này cũng được thể hiện rõ trong động thái Tổng thống Hàn Quốc đã tổ chức các cuộc gặp riêng rẽ lần lượt với lãnh đạo 5 nước để trao đổi về các vấn đề song phương ngay trước Hội nghị thượng đỉnh và quá trình thực hiện mục tiêu này đã lập tức có ngay những kết quả cụ thể.

Theo Nhà Xanh, Hàn Quốc và Tajikistan đã nhất trí nâng cấp quan hệ lên “Đối tác toàn diện” và cụ thể hóa khuôn khổ quan hệ mới bằng việc ký kết hàng loạt thỏa thuận mang tính chiến lược, trao đổi tổng cộng 17 bản ghi nhớ (MOU) và thỏa thuận hợp tác, bao trùm toàn bộ các lĩnh vực kinh tế và công nghiệp cốt lõi như đường sắt, khoáng sản thiết yếu, trí tuệ nhân tạo (AI), đổi mới công nghiệp, sở hữu trí tuệ, lưới điện thông minh, hải quan và an ninh mạng. Đặc biệt, chính phủ và các cơ quan đường sắt của hai nước đã thiết lập một khuôn khổ hợp tác đồng thời, mở đường cho các công ty Hàn Quốc thâm nhập thị trường đường sắt Tajikistan, giúp hiện đại hóa các tuyến đường hiện có và tăng cường nguồn nhân lực và năng lực công nghệ. Đáng chú ý nhất là dự án xây dựng đường sắt đô thị ở thủ đô Dushanbe của Tajikistan. Ngoài ra, hai bên cũng mở rộng phạm vi hợp tác vận tải, phát triển công nghiệp và đổi mới sáng tạo, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, trao đổi thông tin tài chính liên quan đến tội phạm rửa tiền và chống tài trợ khủng bố…

Tương tự như vậy, Hàn Quốc và 4 nước Trung Á còn lại cũng coi những lĩnh vực nêu trên là đối tượng hợp tác chiến lược. Nói tóm lại, hợp tác giữa Hàn Quốc và 5 nước Trung Á sẽ tập trung một số lĩnh vực chính như an ninh – quốc phòng và kinh tế, với nòng cốt là chuỗi cung ứng, năng lượng, khoáng sản thiết yếu, an ninh kinh tế và Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên này là một khởi đầu tốt đẹp cho hợp tác giữa hai bên.

Dư địa hợp tác

Ngay trước thềm Hội nghị thượng đỉnh, Seoul đã nhấn mạnh mong muốn mở rộng tầm nhìn ngoại giao sang Trung Á, khu vực đang ngày càng có tầm quan trọng chiến lược trong bối cảnh tình hình quốc tế ngày càng bất ổn. Chính phủ Hàn Quốc đặt mục tiêu đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu bằng cách kết hợp nguồn tài nguyên khoáng sản và năng lượng dồi dào, quan trọng của Trung Á với công nghệ thăm dò và chế biến của Hàn Quốc. Có thể thấy mục tiêu mà Hàn Quốc đặt ra có 2 yếu tố cấu thành là “nguồn tài nguyên khoáng sản và năng lượng dồi dào của Trung Á” và “công nghệ của Hàn Quốc”.

Đây sẽ là nòng cốt trong hợp tác giữa hai bên trong thời gian tới và sẽ góp phần giúp Hàn Quốc giải quyết bài toán khó về năng lượng và khoáng sản thiết yếu, đồng thời giúp 5 nước Trung Á tiếp cận và tận dụng nhanh hơn, hiệu quả hơn các công nghệ mà Hàn Quốc đang sở hữu với chi phí thấp hơn. Tại hội nghị, Tổng thống Lee Jae Myung nhấn mạnh “Hàn Quốc, với ngành công nghiệp sản xuất mạnh mẽ, và các nước Trung Á, với nguồn tài nguyên dồi dào và thị trường đang phát triển, là những đối tác lý tưởng”. Tuyên bố Seoul được đưa ra tại hội nghị thượng đỉnh cũng cho thấy rõ đường hướng này. Trong đó, Hàn Quốc và 5 nước Trung Á khẳng định “Chúng tôi nhất trí tăng cường hợp tác giữa Hàn Quốc và Trung Á, mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực, bao gồm hòa bình và ổn định, đổi mới và thịnh vượng, và giao lưu nhân dân…”.

Sau Hội nghị thượng đỉnh, Tổng thống Lee Jae Myung và lãnh đạo các nước Trung Á còn cùng hơn 500 đại diện các cơ quan, doanh nghiệp của 6 nước tham dự "Hội nghị thượng đỉnh kinh doanh Hàn Quốc - Trung Á", với mục tiêu xây dựng mạng lưới kinh doanh giữa hai khu vực và tăng cường hợp tác thực chất trong nhiều lĩnh vực. Hội nghị kinh tế này nằm trong kế hoạch tổng thể nhằm tận dụng thế mạnh của mỗi bên, hướng tới những lợi ích thiết thực trong cả trung và dài hạn. Theo những thông tin mới nhất, tại hội nghị này, hướng hợp tác giữa Hàn Quốc và Trung Á cũng không vượt ra ngoài 2 thành tố thế mạnh của mỗi bên là “tài nguyên – khoáng sản” và “khoa học – công nghệ”.

Hội nghị thượng đỉnh Hàn Quốc - Trung Á thông qua “Tuyên bố Seoul”

VOV.VN - Tại hội nghị thượng đỉnh diễn ra hôm nay (16/9) ở Seoul, Hàn Quốc và 5 quốc gia Trung Á đã thông qua tuyên bố chung, khẳng định quyết tâm tăng cường hợp tác trên nhiều lĩnh vực trong thời gian tới.

Ý đồ chiến lược

Nhìn từ thực tế diễn tiến cũng như kết quả của sự kiện, giới quan sát cho rằng hội nghị thượng đỉnh Hàn Quốc-Trung Á lần thứ nhất cho thấy nhiều ý đồ chiến lược của Hàn Quốc và mọi tính toán này đều không vượt khỏi phạm vi lợi ích quốc gia với 2 nội hàm chính là an ninh và kinh tế. Phát biểu của Tổng thống Lee Jae Myung tại hội nghị là một minh chứng cụ thể và rõ ràng. Trước sự hiện diện của các vị Tổng thống Uzbekistan, Tajikistan, Kazakhstan, Kyrgystan và Turkmenistan, Tổng thống Hàn Quốc nhấn mạnh: “Chúng ta đã xây dựng nền tảng hợp tác trong 30 năm qua và cần cùng nhau chuẩn bị cho 30 năm tiếp theo trên nền tảng đó”.

Nhà lãnh đạo Hàn Quốc cho rằng "Thế giới đang bước vào kỷ nguyên chuyển đổi lớn, nơi kinh tế và an ninh gắn bó chặt chẽ với nhau, từ chuỗi cung ứng và năng lượng đến thị trường và công nghệ", đồng thời nêu bật tầm quan trọng của hợp tác giữa Hàn Quốc và các nước Trung Á, khi nói rằng "tinh thần Con đường tơ lụa của Trung Á, kết nối con người, công nghệ và văn hóa của phương Đông với phương Tây, đang cần thiết hơn bao giờ hết". Ông Lee cũng tin tưởng thế mạnh của Hàn Quốc và Trung Á sẽ mang lại vô số cơ hội để cùng nhau giải quyết những thách thức riêng của mỗi bên, và hy vọng khi sự hợp tác mở rộng ra ngoài phạm vi từng quốc gia đến cấp độ khu vực, hai bên có thể đẩy nhanh hơn nữa một tương lai thịnh vượng chung.

Phát biểu này đã gói ghém toàn bộ ý đồ chiến lược của Hàn Quốc trong quan hệ với Trung Á nói riêng và các đối khác nói chung. Tuy nhiên, vẫn còn 2 lĩnh vực nữa cũng đang được Hàn Quốc đặt vào tầm ngắm đó là mở rộng thị trường cho công nghiệp văn hóa và công nghiệp quốc phòng – hai lĩnh vực đang được coi là mũi nhọn quan trọng hàng đầu của Hàn Quốc hiện nay. Công nghiệp văn hóa, với âm nhạc, phim ảnh, thời trang, sách báo… sẽ giúp Hàn Quốc nâng cao mức độ nhận diện, sức ảnh hưởng và đặc biệt là “quyền lực mềm”, còn công nghiệp quốc phòng, với xe tăng, tiêm kích, trọng pháo, tên lửa, sẽ giúp Hàn Quốc phô diễn “sức mạnh rắn” và trình độ công nghệ. Cả hai lĩnh vực này sẽ đem lại lợi ích rất lớn cho Hàn Quốc cả về an ninh – quốc phòng và kinh tế.

Hội nghị thượng đỉnh Hàn Quốc - Trung Á lần đầu tiên đã khép lại, nhưng những gì mà nó mở ra vẫn còn đang ở phía trước. Vấn đề chính là các bên liên quan sẽ tận dụng các cơ hội như thế nào và đóng góp ra sao cho lợi ích quốc gia của từng bên, cũng như cho khu vực và thế giới.