Khi cuộc đua công nghệ đặt ra bài toán quản trị trí tuệ nhân tạo
VOV.VN - Từ những ứng dụng AI, hạ tầng 5G, an ninh mạng đến hệ sinh thái khởi nghiệp, Diễn đàn Kĩ thuật số Toàn cầu năm 2026 diễn ra từ ngày 8-10/10 tại thủ đô Moscow, Liên bang Nga, phác họa một không gian công nghệ đang chuyển động nhanh.
Cũng tại đây, các đại biểu từ 120 quốc gia đã bàn câu chuyện về quản trị AI trong các cuộc đua công nghệ. Bước vào khu vực triển lãm, có thể thấy khá rõ một bức tranh về nền kinh tế đang được số hóa trên nhiều phương diện. Các gian trưng bày giới thiệu những giải pháp từ trí tuệ nhân tạo, nền tảng số, hạ tầng 5G đến an ninh mạng, giáo dục và các dịch vụ số.
Tại khu vực AI, khách tham quan có thể tương tác với trợ lý số của diễn đàn, trải nghiệm các công cụ hỗ trợ viết báo cáo, lập trình. Những giải pháp về nhà thông minh, hạ tầng 5G và an ninh mạng cũng được giới thiệu bằng các mô hình và tình huống thực tế.
Trong dòng người tham dự có các doanh nghiệp Việt Nam. Ông Ngô Vĩ Đồng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Dịch vụ Công nghệ Tin học HPT, đặc biệt chú ý tới mức độ AI đang được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực: "Đây là một cơ hội tốt để các doanh nghiệp Việt Nam có điều kiện tiếp xúc và chia sẻ những kinh nghiệm, những tầm nhìn về những lĩnh vực mà hai bên có thế mạnh và cùng quan tâm. Những vấn đề công nghệ đã phát triển mạnh mẽ và sâu rộng trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI) trong tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế. Tôi lấy ví dụ quản trị thông minh. Ở đây có giải pháp rất tuyệt vời của thành phố Moscow với tập hợp nhiều giải pháp để vận hành đô thị thông minh mà chúng ta có thể tìm hiểu và có thể chia sẻ và cùng phối hợp, học hỏi".
Không chỉ các doanh nghiệp công nghệ, diễn đàn còn thu hút cộng đồng khởi nghiệp và các nhà đầu tư từ nhiều quốc gia. Ông Md Abdur Rashud Sohad, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Công ty Pupil School Bus Ltd, Chủ tịch Hiệp hội Khởi nghiệp Bangladesh, cho biết ông đến diễn đàn để tìm kiếm các kết nối quốc tế, mở rộng hệ sinh thái khởi nghiệp và gặp gỡ các quỹ đầu tư.
"Tôi muốn kết nối với bạn bè quốc tế, giao tiếp và tìm kiếm cơ hội mở rộng hệ sinh thái khởi nghiệp của mình ra toàn cầu. Tôi cũng là Chủ tịch Hiệp hội Khởi nghiệp Bangladesh. Có rất nhiều công ty khởi nghiệp đang đồng hành cùng chúng tôi, vì vậy tôi cần hỗ trợ họ. Tôi đến đây để kết nối với các quỹ đầu tư mạo hiểm và nhà đầu tư cho các công ty khởi nghiệp của mình, qua đó giới thiệu hệ sinh thái khởi nghiệp của chúng tôi ra thế giới", ông Md Abdur Rashud Sohad nói.
Những cuộc gặp gỡ như vậy cho thấy một khía cạnh khác của chuyển đổi số: bên cạnh công nghệ, các quốc gia và doanh nghiệp cũng đang tìm kiếm thị trường, nguồn vốn, đối tác và cơ hội kết nối các hệ sinh thái công nghệ. Nếu các khu vực trưng bày cho thấy tốc độ phát triển của công nghệ, thì các phiên thảo luận tại diễn đàn lại đặt ra câu hỏi rộng hơn về cách các quốc gia làm chủ công nghệ và cùng xây dựng luật chơi trong không gian số. Trong đó, AI nổi lên như một vấn đề vượt xa phạm vi của từng doanh nghiệp hay từng quốc gia.
120 phiên thảo luận với hơn 700 diễn giả diễn ra trong khuôn khổ diễn đàn, quy tụ đại diện chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng công nghệ. Nổi bật là phiên toàn thể cấp cao "Cuộc đua AI: Một bộ quy tắc hay nhiều bộ quy tắc?" Tại đây, các đại biểu tập trung vào một câu hỏi ngày càng cấp thiết: khi AI không có biên giới, liệu các quốc gia có thể xây dựng những nguyên tắc chung để quản lý công nghệ này?
Phó Thủ tướng, Chánh Văn phòng Chính phủ Nga Dmitry Grigorenko cho rằng các quy định hiện nay được áp dụng trong phạm vi biên giới quốc gia, trong khi AI là công nghệ không có biên giới. Vì vậy, cộng đồng quốc tế cần xây dựng một cách tiếp cận chung đối với quản lý AI. Hiện nay, Nga đang phát triển các công nghệ của riêng mình, với hơn 1.300 sản phẩm phần mềm ứng dụng AI đã được đăng ký trong hệ thống đăng ký phần mềm quốc gia. Nga cũng sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi số và mở rộng hợp tác với các đối tác quốc tế trên cơ sở tin cậy và bình đẳng.
Từ góc nhìn Liên hợp quốc, Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc, Đặc phái viên về Công nghệ số và Công nghệ mới nổi Amandeep Singh Gill cho rằng sự xuất hiện của AI có ý nghĩa thậm chí lớn hơn sự ra đời của công nghệ hạt nhân, bởi AI có khả năng tác động đến cách con người suy nghĩ.
Những quan điểm tại phiên thảo luận cho thấy thế giới có thể chưa thống nhất về một mô hình quản trị AI duy nhất, nhưng có một điểm ngày càng rõ: không quốc gia nào có thể tự mình giải quyết những vấn đề mà một công nghệ không có biên giới đặt ra.
Quản trị AI vì thế không chỉ là câu chuyện xây dựng quy định trong phạm vi mỗi quốc gia, mà còn đòi hỏi hợp tác quốc tế, với sự tham gia bình đẳng và bao trùm của các nước. Những nguyên tắc chung cần được xây dựng để bảo đảm an toàn, hạn chế rủi ro, nhưng đồng thời không cản trở đổi mới và sự phát triển của công nghệ.
Đây là lần thứ hai Diễn đàn Kĩ thuật số Toàn cầu được tổ chức theo sáng kiến của Bộ Ngoại giao Nga nhằm thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực công nghệ thông tin - truyền thông, trong đó có các vấn đề đang được quan tâm như trí tuệ nhân tạo, chủ quyền số và kinh tế nền tảng.