Khoảnh khắc “ngàn cân treo sợi tóc” trong chiến dịch giải cứu của Mỹ tại Iran
VOV.VN - Chiến dịch giải cứu được tính toán gần như hoàn hảo của Mỹ đã bất ngờ rơi vào tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” khi sự cố kỹ thuật khiến hàng trăm binh sĩ mắc kẹt bên trong lãnh thổ Iran.
Chiến dịch giải cứu diễn ra như thế nào?
Chiến dịch giải cứu được triển khai với độ chính xác gần như tuyệt đối. Dưới màn đêm dày đặc, các binh sĩ đặc nhiệm Mỹ âm thầm thâm nhập sâu vào lãnh thổ Iran, vượt qua dãy núi cao tới 2.000 mét, tiếp cận và đưa một phi công người Mỹ mắc kẹt rời khỏi khu vực nguy hiểm tới một điểm hẹn bí mật trước khi bình minh ló rạng.
Nhưng rồi sự cố đã xuất hiện.
Trao đổi với Reuters, một quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ rằng trong quá trình triển khai tại vùng địa hình phức tạp phía nam Tehran, hai chiếc MC-130 chở theo khoảng 100 đặc nhiệm bất ngờ gặp sự cố kỹ thuật và không thể cất cánh. Tình thế trở nên cực kỳ nguy hiểm khi toàn bộ lực lượng Mỹ bị mắc kẹt ngay giữa lòng địch.
Trước tình thế ngặt nghèo, các chỉ huy buộc phải đưa ra một quyết định đầy rủi ro là điều thêm máy bay xâm nhập không phận Iran để lần lượt đưa lực lượng rút lui. Quyết định này đồng nghĩa với việc các binh sĩ phải chờ đợi trong nhiều giờ căng thẳng khi nguy cơ bị phát hiện luôn chực chờ.
“Nếu có khoảnh khắc nào khiến người ta phải thốt lên ‘Trời đất ơi’, thì đó chính là lúc này", quan chức Mỹ nói, nhấn mạnh rằng chính sự quyết đoán kịp thời đã giúp xoay chuyển cục diện.
Ván cược cuối cùng đã thành công khi toàn bộ đặc nhiệm được rút quân an toàn. Để bảo mật công nghệ, quân đội Mỹ chủ động phá hủy 2 máy bay MC-130 gặp sự cố và 4 trực thăng khác trên lãnh thổ Iran, ngăn chặn nguy cơ các thiết bị tối tân rơi vào tay đối thủ.
Cho đến nay, Lầu Năm Góc vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức trước các đề nghị bình luận.
Phi công người Mỹ vừa được giải cứu là thành viên thứ hai trong tổ bay của chiếc F-15E Strike Eagle mà Iran tuyên bố đã bị hệ thống phòng không của họ bắn hạ vào hôm 3/4. Theo một quan chức Mỹ, máy bay bị trúng đạn khi đang hoạt động trên bầu trời tỉnh Isfahan, buộc cả 2 phi công phải nhảy dù để thoát thân. Một người đã được đưa ra khỏi khu vực an toàn, trong khi người còn lại vẫn mắc kẹt bên trong lãnh thổ Iran.
Các phi công Mỹ vốn được huấn luyện bài bản theo chương trình SERE (bao gồm các kỹ năng Sinh tồn, Ẩn nấp, Kháng cự và Thoát hiểm) nhằm đối phó với kịch bản máy bay bị bắn rơi trên chiến tuyến đối phương. Tuy nhiên, rào cản ngôn ngữ, đặc biệt là việc không thông thạo tiếng Ba Tư, khiến nhiệm vụ ẩn mình và tìm kiếm cứu hộ trở nên phức tạp hơn nhiều.
Một nguồn tin am hiểu hoạt động cho biết phi công này đã bị bong gân mắt cá chân và phải ẩn náu trong một khe đá trên sườn đồi để tránh bị phát hiện.
Sau đó, người này đã liên lạc được với quân đội Mỹ và tiến hành xác thực danh tính nhằm bảo đảm lực lượng cứu hộ không rơi vào bẫy phục kích của đối phương.
Ở cấp độ chiến lược, một quan chức cao cấp tiết lộ CIA đã thực hiện các bước nghi binh từ trước, thông qua việc phát tán tin giả về hành trình di chuyển của phi công nhằm gây nhiễu hệ thống tình báo của Iran. Song song với mặt trận thông tin, lực lượng Mỹ còn áp dụng kỹ thuật tác chiến điện tử để vô hiệu hóa mạng lưới liên lạc tại khu vực. Các lực lượng Mỹ cũng tiến hành không kích các trục đường chính xung quanh khu vực máy bay rơi nhằm phong tỏa hiện trường, hạn chế tối đa khả năng tiếp cận của các lực lượng địa phương và người dân xung quanh.
Nguồn tin này cũng cho biết, chiếc máy bay cuối cùng được điều đến để thực hiện giai đoạn giải cứu then chốt là một loại phi cơ cánh quạt nhỏ, có khả năng hạ cánh trên các đường băng dã chiến và phù hợp với điều kiện địa hình hiểm trở.
Phản ứng của Mỹ
Trong suốt chiến dịch, mọi thông tin từ Nhà Trắng, Lầu Năm Góc đến Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ đều được phong tỏa hoàn toàn. Tổng thống Trump cũng giữ im lặng về chiến dịch.
Chỉ đến khi chiến dịch khép lại, ông Trump mới nhanh chóng tuyên bố chiến thắng.
“Trong vài giờ qua, quân đội Mỹ đã thực hiện một trong những chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ táo bạo nhất trong lịch sử nước Mỹ”, ông Trump nhấn mạnh trong một tuyên bố, đồng thời trấn an rằng người lính không quân bị thương “sẽ ổn thôi”.
Tuy nhiên, đằng sau khoảnh khắc tuyên bố chiến thắng ấy là một thực tế chiến trường phức tạp và đầy rủi ro.
Nỗ lực tìm kiếm ban đầu đã vấp phải sự kháng cự quyết liệt từ phía Iran ngay từ ngày 3/4, sau khi một trong các phi công điều khiển chiếc F-15E Strike Eagle được giải cứu. Theo Reuters, hai trực thăng Black Hawk tham gia chiến dịch đã trúng hỏa lực từ phía Iran, buộc phải rút lui khẩn cấp khỏi không phận nước này.
Trong một diễn biến liên quan, một phi công Mỹ đã phải nhảy dù khỏi chiếc A-10 Warthog sau khi máy bay bị trúng đạn và rơi xuống Kuwait. Tình trạng thương tích của người này hiện vẫn chưa được công bố rõ ràng.
Theo Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ, cuộc xung đột cho đến nay đã khiến 13 binh sĩ Mỹ thiệt mạng và hơn 300 người bị thương, dù chưa ghi nhận trường hợp nào bị phía Iran bắt giữ.
Dù ông Trump nhiều lần mô tả quân đội Iran đang suy yếu, các chuyên gia quân sự lại đưa ra đánh giá thận trọng hơn. Khả năng duy trì hỏa lực phòng không và tấn công mục tiêu trên không của Tehran vẫn được xem là đáng gờm.
Một dấu hiệu cho thấy mạng lưới phòng không của Iran vẫn được duy trì là tuyên bố từ Bộ Chỉ huy Khatam al-Anbiya về việc triển khai hệ thống phòng không mới hôm 3/4 vào các mục tiêu Mỹ. Bước đi này của Tehran nhằm gửi đi thông điệp rằng các hệ thống chiến đấu của nước này không hề bị “vô hiệu hóa” như những đồn đoán trước đó.
Reuters dẫn các nguồn tin tình báo Mỹ cho biết Iran vẫn duy trì một kho dự trữ lớn tên lửa và máy bay không người lái. Trên thực tế, cho đến hơn một tuần trước, Washington mới chỉ có thể xác nhận việc phá hủy khoảng 1/3 số tên lửa của Tehran. Phần còn lại vẫn là một ẩn số. Chúng có thể đã bị phá hủy, hư hại hoặc bị chôn vùi trong các hệ thống hầm ngầm và đường hầm kiên cố dưới lòng đất.