Nga tung loạt vũ khí “thông minh giá rẻ”, hé lộ lợi thế trước Mỹ và Ukraine

Nga sản xuất hàng loạt vũ khí mới

Sự xuất hiện của các UAV Geran và tên lửa hành trình Banderol thế hệ tiếp theo cho thấy Nga vẫn duy trì khả năng phát triển và đưa vào sử dụng những loại vũ khí mới. Các hệ thống này được trang bị thiết bị điện tử tiên tiến, hỗ trợ xác định mục tiêu, dẫn đường và tăng khả năng vượt qua các biện pháp đánh chặn.

Các nhà phân tích cho rằng những loại vũ khí mới có chi phí tương đối thấp cho thấy khả năng thích ứng và cải tiến của ngành công nghiệp quốc phòng Nga. Theo các chuyên gia, Nga đã phát triển và đưa cả Geran lẫn Banderol vào sử dụng trong vài năm qua, chủ yếu bằng cách cải tiến các thiết kế hiện có, thử nghiệm trong thực tế và nhanh chóng chuyển sang sản xuất quy mô lớn. Cách tiếp cận này giúp Moscow rút ngắn thời gian từ phát triển đến triển khai vũ khí.

Trong khi đó, Mỹ và các đồng minh NATO đang đối mặt với nhiều khó khăn khi mở rộng sản xuất một số loại vũ khí quan trọng, trong đó có tên lửa đánh chặn Patriot. Các chính phủ phương Tây đã tìm cách rút ngắn thời gian chuyển các ý tưởng và công nghệ mới từ giai đoạn thử nghiệm sang sản xuất hàng loạt.

"Phương Tây dường như chưa nhìn nhận đúng về năng lực quân sự của Nga, họ có thể chuyển rất nhanh từ giai đoạn ý tưởng và thử nghiệm sang sản xuất thực tế. Đây là quy trình mà quân đội các nước phương Tây có thể nghiên cứu và học hỏi", bà Kateryna Bondar, nghiên cứu viên cấp cao tại Trung tâm AI Wadhwani thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở Washington, nhận định.

Giới chuyên gia quân sự cho rằng NATO cần tính đến khả năng Nga triển khai số lượng lớn các phương tiện bay với sự kết hợp khác nhau về độ cao, tốc độ và chi phí, qua đó tạo ra những yêu cầu mới đối với hệ thống phòng không.

Những bước phát triển của ngành công nghiệp quốc phòng Nga cũng đặc biệt thu hút sự quan tâm của Mỹ, trong bối cảnh Nga, Iran và Triều Tiên có những hoạt động trao đổi và hợp tác liên quan đến công nghệ, kinh nghiệm quân sự. Một số công nghệ và phương thức tác chiến được phát triển hoặc hoàn thiện trong xung đột Nga-Ukraine có thể tiếp tục được nghiên cứu, điều chỉnh và áp dụng trong các cuộc xung đột khác.

Vũ khí đơn giản kết hợp công nghệ tiên tiến

Moscow đã đưa các loại vũ khí mới vào sản xuất và sử dụng trong bối cảnh Ukraine gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào những mắt xích quan trọng của nền kinh tế Nga. Tổng thống Vladimir Putin tái phân bổ đáng kể nguồn lực của đất nước cho lĩnh vực quốc phòng, trong đó có việc tăng chi tiêu ngân sách và huy động nguồn vốn từ hệ thống ngân hàng nhà nước.

UAV Geran và tên lửa Banderol đều cho thấy nhu cầu của Nga về các loại vũ khí tấn công một chiều có chi phí thấp hơn tên lửa hành trình truyền thống nhưng vẫn duy trì khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách đáng kể. Đây cũng là hướng phát triển mà Ukraine và các nước phương Tây đang theo đuổi nhằm tìm kiếm sự cân bằng giữa chi phí, hiệu quả và khả năng sản xuất số lượng lớn.

Các hệ thống mới là sự kết hợp giữa những khí tài tương đối đơn giản được nâng cấp với một số công nghệ tiên tiến được tinh giản để giảm chi phí. Tùy thiết kế, mỗi loại có sự khác biệt về tầm bắn, tốc độ, sức công phá, chi phí và khả năng tiếp cận mục tiêu.

Chi phí ước tính cho mỗi chiếc Banderol và Geran-5 vào khoảng 100.000 USD. Trong khi đó, tên lửa hành trình Tomahawk của Mỹ và một số mẫu tương đương của Nga có giá hơn 2 triệu USD mỗi quả.

Ban đầu, Nga phát triển UAV Geran dựa trên các phiên bản Shahed của Iran. Đây là những UAV sử dụng động cơ cánh quạt, có tốc độ tương đối thấp và từng trở thành một trong những mối đe dọa thường xuyên đối với Ukraine. Thông qua nhiều lần cải tiến, các kỹ sư Nga đã nâng cao tốc độ, khả năng hoạt động và mức độ chống chịu của dòng Geran, đồng thời tích hợp các hệ thống điện tử tiên tiến hơn cho dẫn đường và liên lạc. Những thay đổi này khiến việc phát hiện và đánh chặn một số biến thể mới trở nên khó khăn hơn đối với Ukraine.

Mẫu mới nhất, UAV Geran-5, có thiết kế gần với tên lửa hơn so với các phiên bản Shahed ban đầu với hình dạng cánh tam giác đặc trưng. Sự thay đổi về thiết kế và tốc độ cũng đặt ra yêu cầu điều chỉnh đối với các phương án phòng thủ vốn được xây dựng chủ yếu để đối phó với UAV sử dụng động cơ cánh quạt.

"Về cơ bản, đó là một loại tên lửa hành trình dành có kinh phí rẻ", ông Mike Monnik, Giám đốc điều hành DroneSec, công ty chuyên về tình báo mối đe dọa từ UAV, nhận định.

Sau khi hoàn tất thiết kế và thử nghiệm, các doanh nghiệp Nga nhanh chóng chuyển sang sản xuất quy mô lớn, đáp ứng một xu hướng ngày càng rõ trong xung đột hiện nay: ưu tiên số lượng bên cạnh chất lượng.

Ukraine đối mặt áp lực ngày càng lớn

Việc Nga phát triển ngày càng nhiều loại vũ khí mới đã tạo thêm áp lực cho hệ thống phòng thủ Ukraine. Kiev vừa phải đối phó với tên lửa đạn đạo Nga, loại vũ khí có tốc độ cao, mang đầu đạn lớn và rất khó đánh chặn lại vừa phải đối phó với bom lượn.

Nga được cho là thường xuyên sử dụng bom lượn từ máy bay chiến đấu để tấn công các vị trí của lực lượng Ukraine. Đây là loại vũ khí mà Ukraine hiện gặp nhiều khó khăn trong việc ngăn chặn. Các cuộc tấn công liên tục bằng tên lửa, bom lượn và UAV gây thêm sức ép lên khả năng duy trì phòng tuyến của Kiev.

"Mặc dù máy bay không người lái gây ra nhiều thách thức đối với Ukraine, nhưng không nghiêm trọng bằng bom lượn", ông Justin Bronk, nghiên cứu viên tại Viện Các quân chủng Thống nhất Hoàng gia Anh (RUSI), nhận định.

Đối với Mỹ và các đồng minh, sự cải thiện năng lực UAV của Nga đặt ra một bài toán kinh tế đáng kể.  Một số công ty công nghệ quốc phòng phương Tây, vốn tập trung phát triển tên lửa đánh chặn UAV cánh quạt, đang đẩy nhanh quá trình phát triển các hệ thống có tốc độ cao hơn. Tên lửa đánh chặn Merops là ví dụ điển hình. Tên lửa này do một công ty được cựu CEO Google Eric Schmidt hậu thuẫn phát triển. Quân đội Mỹ đã triển khai Merops tại sườn phía Đông NATO cũng như khu vực Vịnh Ba Tư và đang nghiên cứu phiên bản sử dụng động cơ phản lực.

Ông Lorenz Meier, CEO của Auterion, nhà cung cấp phần mềm cho nhiều nhà sản xuất UAV Ukraine, cho biết công ty đang phối hợp với các đối tác để phát triển các tên lửa đánh chặn tốc độ cao, bao gồm cả những mẫu sử dụng động cơ cánh quạt và động cơ phản lực.

Tuy nhiên, tìm kiếm nguồn cung động cơ phản lực giá rẻ cho các tên lửa đánh chặn vẫn là một thách thức đối với các nước phương Tây. Theo ước tính của DroneSec, động cơ phản lực sử dụng cho UAV Geran có giá không quá 45.000 USD. Trong khi đó, lực lượng Ukraine đôi khi phải sử dụng nhiều tên lửa đánh chặn để tiêu diệt một mục tiêu đang bay tới, khiến chi phí phòng thủ có thể cao hơn đáng kể so với chi phí của vũ khí tấn công.

“Robot sát thủ” mở màn cuộc cách mạng tác chiến mới ở Ukraine

VOV.VN - Ukraine đang mở rộng sử dụng robot mặt đất mang thuốc nổ, gắn súng máy để thực hiện nhiệm vụ nguy hiểm, giảm áp lực nhân lực trên chiến trường.