Sau 7 tuần giao tranh, chiến dịch quân sự của Mỹ chưa thể làm suy yếu chính quyền Iran như kỳ vọng, cũng chưa buộc Tehran đáp ứng toàn bộ yêu cầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Tuy nhiên, cuộc xung đột đã làm nổi bật một điểm dễ tổn thương của ông Trump trong mắt cả đồng minh lẫn đối thủ: sức ép từ kinh tế trong nước.

Các nhà phân tích cho rằng dù Iran chịu thiệt hại về quân sự, nước này đã chứng tỏ khả năng gây tổn thất kinh tế đáng kể, vượt dự đoán của Washington, khi tạo ra cú sốc năng lượng toàn cầu nghiêm trọng. Trong bối cảnh giá xăng tại Mỹ tăng cao, lạm phát gia tăng và tỷ lệ ủng hộ suy giảm, ông Trump buộc phải đẩy nhanh các nỗ lực ngoại giao nhằm giảm thiểu tác động trong nước.

Theo các nguồn tin, cuộc đám phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran sẽ diễn ra tại Pakistan vào ngày 20/4. Trong các tuyên bố mới nhất, ông Trump cũng khẳng định nội dung đàm phán với Iran gần như đã hoàn tất.

Giá năng lượng tăng, nguy cơ suy thoái kinh tế

Tổng thống Trump nhiều lần tỏ ra không quá lo ngại về tác động kinh tế trong nước do xung đột gây ra. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz - nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu - đã đẩy chi phí năng lượng tăng cao, ảnh hưởng trực tiếp tới người tiêu dùng Mỹ, dù nước này không phụ thuộc hoàn toàn vào tuyến đường này. Cảnh báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế về nguy cơ suy thoái toàn cầu càng làm gia tăng lo ngại.

Áp lực tìm kiếm lối thoát cho cuộc chiến ngày càng lớn, đặc biệt khi đảng Cộng hòa của ông Trump đang nắm thế đa số mong manh tại Quốc hội trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 năm nay. Giới lãnh đạo Iran được cho là đã tận dụng lợi thế kiểm soát eo biển Hormuz để gây sức ép, buộc Mỹ quay lại bàn đàm phán.

Các chuyên gia nhận định, các đối thủ của Mỹ có thể rút ra bài học rằng dù ông Trump sẵn sàng sử dụng sức mạnh quân sự trong nhiệm kỳ thứ hai, ông cũng sẽ nhanh chóng tìm kiếm giải pháp ngoại giao khi sức ép kinh tế trong nước gia tăng.

Ông Brett Bruen, cựu cố vấn chính sách đối ngoại dưới thời Tổng thống Mỹ Barack Obama và hiện là người đứng đầu công ty tư vấn chiến lược Global Situation Room, nhận định: “Ông Trump đang chịu sức ép kinh tế, và đó chính là ‘tử huyệt’ trong cuộc chiến này”.

Trong khi đó, Nhà Trắng khẳng định chính quyền vẫn theo đuổi song song mục tiêu đạt được thỏa thuận với Iran và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong nước.

Sức ép gia tăng, Mỹ chuyển hướng tiếp cận

Quyết định chuyển hướng từ không kích sang ngoại giao của Tổng thống Trump ngày 8/4 được cho là xuất phát từ áp lực của thị trường tài chính và một bộ phận cử tri ủng hộ ông. Tác động kinh tế cũng lan tới các nhóm cử tri quan trọng, trong đó có nông dân Mỹ - đối tượng chịu ảnh hưởng từ gián đoạn nguồn cung phân bón - cũng như người dân nói chung khi giá vé máy bay tăng do chi phí nhiên liệu cao.

Trong bối cảnh lệnh ngừng bắn tạm thời kéo dài hai tuần sắp hết hạn, vẫn chưa rõ liệu Tổng thống Trump sẽ đạt được một thỏa thuận đáp ứng các mục tiêu đề ra, gia hạn lệnh ngừng bắn sau ngày 21/4 hay nối lại các hoạt động quân sự.

Giá dầu thế giới đã giảm mạnh và thị trường tài chính khởi sắc sau khi Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz trong thời gian còn lại của lệnh ngừng bắn với Mỹ. Tổng thống Trump ngay lập tức khẳng định tuyến hàng hải này an toàn, đồng thời cho biết một thỏa thuận với Iran có thể sớm được hoàn tất, chủ yếu theo các điều kiện của Mỹ. Tuy nhiên, các nguồn tin Iran cho rằng vẫn còn nhiều khác biệt cần được giải quyết.

Các chuyên gia cảnh báo ngay cả khi xung đột sớm kết thúc, thiệt hại kinh tế có thể kéo dài trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Một trong những vấn đề then chốt là liệu thỏa thuận có đạt được mục tiêu của Mỹ, bao gồm việc ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân – điều mà Tehran lâu nay phủ nhận.

Hiện Iran được cho là vẫn sở hữu một lượng urani làm giàu cao, phần lớn được cất giữ tại các cơ sở bị tấn công hồi tháng 6/2025. Tổng thống Trump cho biết một thỏa thuận tiềm năng có thể bao gồm việc Mỹ phối hợp với Iran thu hồi số vật liệu này và đưa về Mỹ, song Tehran đã bác bỏ khả năng chuyển urani ra nước ngoài.

Một quan chức cấp cao Mỹ cho biết Washington vẫn duy trì “nhiều lằn ranh đỏ” trong đàm phán với Iran.

Đồng minh lo ngại, rủi ro lan rộng

Quyết định tiến hành chiến dịch quân sự mà không tham vấn đầy đủ đồng minh đã khiến nhiều quốc gia từ châu Âu đến châu Á bất ngờ, đặc biệt Washington dường như đã không tính đến rủi ro khi Iran đóng eo biển Hormuz.

Ông Gregory Poling, chuyên gia về châu Á tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định cuộc xung đột đã làm dấy lên lo ngại về tính khó đoán trong chính sách của Mỹ.

So với cách tiếp cận thận trọng của Tổng thống tiền nhiệm Joe Biden trong việc hạn chế tác động của các lệnh trừng phạt năng lượng đối với Nga, Tổng thống Trump được cho là nhạy cảm hơn trước các chỉ trích liên quan đến giá cả trong nước.

Các nhà phân tích cho rằng Washington đã đánh giá chưa đầy đủ khả năng Iran đáp trả về mặt kinh tế, đặc biệt thông qua việc gây gián đoạn hạ tầng năng lượng khu vực Vùng Vịnh và kiểm soát eo biển Hormuz.

Thông điệp gửi tới các đồng minh châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc có thể là Mỹ sẽ theo đuổi các mục tiêu chiến lược với mức độ cân nhắc hạn chế hơn đối với an ninh và lợi ích kinh tế của họ. Trong khi đó, các nước châu Âu - vốn chịu tác động kinh tế đáng kể từ xung đột - cũng có thể lo ngại về cam kết lâu dài của Washington đối với các vấn đề an ninh khác, như hỗ trợ Ukraine.

Các quốc gia Arab vùng Vịnh mong muốn xung đột sớm kết thúc, song không hài lòng nếu một thỏa thuận được đạt được mà thiếu các đảm bảo an ninh cho khu vực. Cố vấn ngoại giao của Tổng thống Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), ông Anwar Gargash, nhấn mạnh việc chấm dứt cuộc xung đột hiện nay không nên dẫn tới bất ổn kéo dài.

Trong nước, dù phần lớn cử tri ủng hộ phong trào MAGA vẫn đứng về phía Tổng thống Trump, đã xuất hiện những nghi ngại về khả năng ông giúp đảng Cộng hòa cải thiện vị thế trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, đặc biệt trong nhóm cử tri độc lập.

Giới quan sát cho rằng những tác động kinh tế từ cuộc xung đột có thể tiếp tục ảnh hưởng đến triển vọng chính trị của ông Trump trong thời gian tới.

Người Mỹ hoài nghi về mục tiêu và kế hoạch của Tổng thống Trump ở Iran

VOV.VN - Một cuộc thăm dò mới của Public Frist mới được công bố cho thấy sự ủng hộ của người dân Mỹ đối với chiến dịch quân sự tại Iran ở mức thấp, trong khi nhiều cử tri hoài nghi về mục tiêu và kế hoạch của Tổng thống Donald Trump.