Tấn công mạng vào hệ thống hạ tầng thiết yếu trong bối cảnh xung đột Iran

Sự cố hạ tầng tại Mỹ và Anh do tấn công mạng

Tại Mỹ, các hệ thống cấp nước và xử lý nước thải ở ít nhất 12 bang gần đây báo cáo bị tấn công mạng. Riêng bang Minnesota đã ghi nhận hơn 30 hệ thống cấp nước cộng đồng bị ảnh hưởng. Tại Georgia, một sự cố khiến áp lực đường ống nước giảm, buộc chính quyền phải đưa ra khuyến cáo người dân cần đun sôi nước trước khi sử dụng. Dù chính phủ Mỹ không công khai quy trách nhiệm cho bất kỳ bên nào liên quan các vụ việc trên, nhưng một nhóm tin tặc có liên hệ với Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) được cho là đứng sau các hoạt động này.

Những diễn biến tương tự cũng được ghi nhận tại Anh. Thông tin về một vụ tấn công mạng được cho là liên quan đến các tin tặc có liên hệ với Iran, khiến một nhà máy điện tại Anh phải ngừng hoạt động trong bốn ngày, đang thu hút sự chú ý của giới chức và doanh nghiệp vận hành hạ tầng thiết yếu. Chính phủ Anh cho biết nhà máy bị ảnh hưởng có quy mô tương đối nhỏ và sự cố không đe dọa đến toàn bộ hệ thống năng lượng quốc gia. Tuy nhiên, những sự cố trên cho thấy một khía cạnh ngày càng đáng chú ý của an ninh mạng, đó là mục tiêu của các cuộc tấn công không chỉ là dữ liệu, tài khoản hay hệ thống máy tính mà có thể là những công nghệ đang trực tiếp điều khiển các hoạt động trong thế giới thực.

Khi hạ tầng số gắn với hạ tầng thiết yếu

Trong bối cảnh các công nghệ đang ngày càng phát triển và hiện diện ở mọi khía cạnh cuộc sống, điện trở thành “dòng máu” để nuôi dưỡng nền kinh tế. Các quốc gia đang ngày càng phụ thuộc vào điện để vận hành hệ thống viễn thông, giao thông, y tế, tài chính và sản xuất. Các cơ sở cấp nước cũng cần điện để hệ thống điều khiển kỹ thuật số điều phối lưu lượng bơm, xử lý và điều tiết. Đáng chú ý, tính tự động hóa và kết nối ngày càng cao một mặt giúp nâng cao hiệu quả vận hành các công trình hạ tầng, nhưng đồng thời tạo ra những lỗ hổng có thể bị khai thác.

Tại Mỹ, các cơ quan chức năng đã cảnh báo về hoạt động của những đối tượng có liên hệ với Iran nhắm vào hệ thống điều khiển logic khả trình (PLC) kết nối Internet. Đây là những thiết bị công nghiệp được sử dụng để điều khiển máy móc và các quy trình vật lý trong nhiều lĩnh vực. Theo các cơ quan chức năng Mỹ, hoạt động đáng ngờ đã được phát hiện trong các lĩnh vực như cấp nước, năng lượng và dịch vụ công.

Trong xung đột Trung Đông, Iran đáp trả các loạt không kích của Mỹ với những đòn tấn công nhắm vào các căn cứ quân sự và mục tiêu ở các nước đồng minh tại khu vực, nhưng hầu như không thể tạo bất cứ đe dọa trực tiếp nào tới lãnh thổ nước Mỹ. Tuy nhiên, không gian mạng không bị giới hạn bởi biên giới địa lý. Một cơ sở hạ tầng cách xa khu vực Trung Đông hàng nghìn kilomet vẫn có thể trở thành mục tiêu nếu hacker nắm được công nghệ đang sử dụng, mối quan hệ với các nhà cung cấp dịch vụ hoặc lỗ hổng hệ thống.

OFFZONE 2026: Khi trí tuệ nhân tạo làm thay đổi cuộc đua an ninh mạng

VOV.VN - Từ ngày 20-21/8, tại thủ đô Moscow, Nga, diễn ra Hội nghị an ninh mạng OFFZONE 2026, quy tụ hơn 130 chuyên gia cùng hàng nghìn kỹ sư, lập trình viên và cộng đồng quan tâm tới an ninh mạng.

Tác động dây chuyền

Một cuộc tấn công mạng không nhất thiết hướng tới gây ra thiệt hại ở mức nghiêm trọng mà có thể chỉ dừng ở thu thập thông tin, gây gián đoạn hoạt động, tạo sự chú ý, gây sức ép hoặc chứng minh khả năng xâm nhập một hệ thống. Vì vậy, những vụ tấn công mạng ở quy mô nhỏ vẫn có giá trị “cảnh báo” trong bối cảnh các quốc gia ở trạng thái đối đầu.

Nếu một tác nhân có thể xâm nhập một cơ sở quy mô nhỏ, quyền truy cập đó có thể giúp chủ thể tiến hành tấn công mạng đánh giá năng lực, cấu trúc hệ thống và mức độ bảo vệ mục tiêu của đối phương. Những thông tin này sẽ thể hiện giá trị đối với các đợt tấn công tiếp theo.

Trong bối cảnh các hệ thống điều khiển kỹ thuật số thông minh đang dần trở nên phổ biến, đặc biệt ở các nước phát triển, tính phụ thuộc của các hạ tầng thiết yếu ngày càng tăng. Do đó, sự cố tại một mắt xích có thể ảnh hưởng đến toàn bộ những tổ chức và dịch vụ phụ thuộc vào mắt xích đó.

Rủi ro chiến tranh hạt nhân tăng cao ở Nam Á do trí tuệ nhân tạo (AI) quân sự?

VOV.VN - Tại khu vực Nam Á, khi Ấn Độ và Pakistan chạy đua để đẩy nhanh năng lực tác chiến dựa trên sự dẫn dắt của trí tuệ nhân tạo (AI), khoảng cách giữa khủng hoảng khu vực và thảm họa chiến tranh hạt nhân đang thu hẹp lại.

Phòng thủ đi cùng nâng cao khả năng chống chịu

Các chính phủ và doanh nghiệp nhận thức được tầm quan trọng của an ninh mạng và bảo vệ hệ thống khỏi xâm nhập từ bên ngoài, nhưng khó có thể đảm bảo rằng mọi cuộc tấn công đều sẽ bị ngăn chặn. Vì vậy, một chiến lược an ninh mạng toàn diện vì thế cần tính đến cả kịch bản hệ thống phòng thủ bị vượt qua.

Các câu hỏi cần được trả lời là: trong trường hợp hệ thống hạ tầng thiết yếu bị tấn công trực tuyến, những dịch vụ thiết yếu có thể tiếp tục hoạt động đến đâu? Hệ thống bị xâm nhập có thể được nhanh chóng cô lập không? Hoạt động thủ công có thể được khôi phục không? Mất bao lâu để đưa hệ thống trở lại bình thường? Và các đơn vị vận hành có nắm rõ mức độ phụ thuộc của mình vào các nhà cung cấp và các hệ thống kết nối bên ngoài đến đâu?

Các chính phủ và nhà vận hành hạ tầng vì vậy cần đánh giá mức độ dễ bị tổn thương của hệ thống, đặc biệt đối với các công nghệ vận hành có kết nối Internet; rà soát an ninh của các nhà cung cấp và chuẩn bị phương án ứng phó nếu một cuộc tấn công vượt qua các lớp phòng vệ. Những sự cố gần đây cho thấy phạm vi của an ninh mạng đang mở rộng. Đây không còn chỉ là vấn đề bảo vệ dữ liệu và hệ thống thông tin, mà ngày càng gắn với khả năng duy trì hoạt động của các dịch vụ thiết yếu.

Tính không biên giới trên môi trường mạng và rủi ro từ những cuộc tấn công từ xa không phải là vấn đề mới nổi, song trong bối cảnh cạnh tranh, xung đột vẫn đang diễn ra phức tạp trên toàn cầu, vấn đề chủ động phòng ngừa, giảm thiểu các rủi ro từ tấn công mạng, đặc biệt với các mục tiêu cơ sở hạ tầng thiết yếu đang ngày càng quan trọng đối với các quốc gia.