Thay đổi bất ngờ trong hoạt động của phi đội tiêm kích Ukraine

Theo phân tích của trang tin quân sự Defense Express ngày 13/10, các tiêm kích F-16 và Mirage 2000 do phương Tây cung cấp đang đóng vai trò chủ đạo trong hoạt động phòng không của Ukraine, đặc biệt là nhiệm vụ đối phó với UAV phản lực Nga. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa các dòng tiêm kích MiG-29 và Su-27 do Liên Xô thiết kế đã mất đi vai trò trên chiến trường.

Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh Ukraine đang phải đối phó với các máy bay không người lái (UAV) sử dụng động cơ phản lực của Nga, đặc biệt là những biến thể thuộc dòng Shahed. Ngoài các hệ thống phòng không mặt đất, lực lượng tiêm kích đang đảm nhiệm vai trò quan trọng trong mạng lưới phòng không nhiều tầng của Ukraine.

Hiện nay, Ukraine sử dụng cả F-16 và Mirage 2000 để đánh chặn các UAV tốc độ cao của Nga. Để nâng cao hiệu quả hoạt động, Kiev xác định hai nhiệm vụ ưu tiên là bảo đảm lượng tên lửa và đạn dược dự trữ đủ cho nhiều tháng tác chiến, đồng thời tháo gỡ những khó khăn trong công tác bảo dưỡng nhằm tăng số máy bay sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ.

Những ưu tiên này được truyền thông Ukraine đề cập sau cuộc trao đổi giữa Bộ trưởng Quốc phòng Yevhenii Khmara với các nhà báo. Tuy nhiên, việc tập trung vào F-16 và Mirage 2000 cũng đặt ra câu hỏi về vai trò hiện nay của các tiêm kích MiG-29 và Su-27.

MiG-29 và Su-27 vẫn giữ vai trò quan trọng

Theo Defense Express, nếu chỉ căn cứ vào những thông tin được công bố về F-16 và Mirage 2000, dư luận có thể hiểu rằng Ukraine đang phụ thuộc hoàn toàn vào các dòng tiêm kích phương Tây để đối phó với UAV phản lực Nga. Tuy nhiên, thực tế không phải như vậy.

Defense Express dẫn những đoạn video thường xuyên được công bố trên mạng cho thấy tiêm kích MiG-29 của Ukraine vẫn tham gia bắn hạ UAV Shahed của Nga. Điều này cho thấy các dòng máy bay do Liên Xô thiết kế vẫn tiếp tục được sử dụng trong nhiệm vụ phòng không, bên cạnh F-16 và Mirage 2000.

Theo trang tin quân sự Ukraine, cũng cần đặt những phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng Yevhenii Khmara trong bối cảnh cuộc trao đổi với báo giới. Việc tập trung vào F-16 và Mirage 2000 nhằm cung cấp một bức tranh tổng quan, dễ tiếp cận về hoạt động phòng không, thay vì đi sâu vào từng loại máy bay đang được sử dụng.

Điểm đáng chú ý là trong khi MiG-29 và Su-27 vẫn là những thành phần quan trọng của Không quân Ukraine, F-16 và Mirage 2000 đang đảm nhiệm vai trò ngày càng nổi bật. Xu hướng này cũng gắn với kế hoạch chuyển đổi sang các dòng tiêm kích phương Tây trong tương lai.

Theo Defense Express, sự chuyển dịch về vai trò tác chiến đang dần làm thay đổi cách nhìn nhận về Không quân Ukraine, vốn ngày càng được gắn với các dòng máy bay chiến đấu do phương Tây chế tạo. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc tiêm kích phương Tây đã chiếm ưu thế tuyệt đối về số lượng trong biên chế.

UAV phản lực Nga làm gia tăng vai trò của tiêm kích phương Tây

Trong hệ thống phòng không nhiều tầng của Ukraine, lực lượng không quân đang đảm nhiệm một phần đáng kể nhiệm vụ đối phó với các UAV Shahed, bao gồm cả những biến thể sử dụng động cơ phản lực. F-16 và Mirage 2000 hiện là hai dòng tiêm kích được chú trọng trong hoạt động này.

Theo Defense Express, có cơ sở để cho rằng phần lớn trong khoảng 1.300 lượt xuất kích làm nhiệm vụ phòng không bằng tiêm kích và hơn 250 lượt xuất kích tấn công mục tiêu mặt đất của Ukraine trong tháng 9/2026 được thực hiện bằng F-16 và Mirage 2000.

Tuy nhiên, đây mới là nhận định của Defense Express, bởi chưa có số liệu công khai xác định tỷ lệ tham gia của từng loại máy bay. MiG-29 và Su-27 vẫn đóng góp đáng kể vào các hoạt động tác chiến nói trên.

Để duy trì hiệu quả hoạt động trong điều kiện cường độ tác chiến cao, Ukraine đang tìm cách bảo đảm nguồn cung tên lửa, đạn dược và nâng cao năng lực bảo dưỡng máy bay. Việc dự trữ đủ vũ khí cho nhiều tháng hoạt động và khắc phục những hạn chế trong công tác bảo dưỡng là hai yếu tố quan trọng để tăng khả năng sẵn sàng chiến đấu của lực lượng tiêm kích.

Đáng chú ý, F-16, Mirage 2000, MiG-29 và Su-27 không phải những loại máy bay duy nhất được Ukraine sử dụng để đối phó với UAV phản lực Nga.

Defense Express dẫn báo cáo của Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI) cho biết Ukraine còn sử dụng máy bay PC-9 trang bị súng máy nhiều nòng Minigun để bắn hạ UAV Shahed sử dụng động cơ phản lực.

Điều này cho thấy lực lượng không quân Ukraine đang kết hợp nhiều loại máy bay khác nhau trong nhiệm vụ đánh chặn UAV, thay vì chỉ dựa vào các tiêm kích hiện đại của phương Tây.

Gripen và Rafale có thể thúc đẩy quá trình chuyển đổi

Vai trò ngày càng nổi bật của F-16 và Mirage 2000 cũng phản ánh xu hướng Ukraine từng bước chuyển sang sử dụng các dòng máy bay chiến đấu phương Tây.

Ukraine hiện đang hướng tới khả năng bổ sung tiêm kích JAS 39 Gripen của Thụy Điển và Rafale của Pháp vào lực lượng không quân trong tương lai. Xu hướng chuyển đổi này cũng được Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI) đề cập trong một báo cáo đánh giá công bố tháng 8/2026.

Theo Defense Express, dù MiG-29 và Su-27 tiếp tục giữ vai trò quan trọng, sự hiện diện ngày càng nổi bật của F-16 và Mirage 2000, cùng triển vọng tiếp nhận Gripen và Rafale, đang định hình hướng phát triển của Không quân Ukraine trong thời gian tới.

Vũ khí có thể giúp Ukraine đối phó UAV phản lực Nga

VOV.VN - Ukraine cho biết các tháp súng tự động tích hợp AI đã đánh chặn thành công UAV Nga, trong đó có Geran-5 sử dụng động cơ phản lực và có tốc độ cao.