Tương lai NATO thêm bất định sau khi ông Trump cân nhắc rút Mỹ khỏi khối
VOV.VN - Căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh NATO leo thang khi Tổng thống Donald Trump cho biết ông đang cân nhắc việc rút Mỹ khỏi liên minh quân sự này do các thành viên châu Âu từ chối gửi tàu để giải tỏa eo biển Hormuz.
Trong cuộc phỏng vấn độc quyền với Reuters vào ngày 1/4, Tổng thống Donald Trump cho biết đang xem xét "hoàn toàn" việc rút Mỹ khỏi Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Trước thềm bài phát biểu toàn quốc vào cuối ngày, nhà lãnh đạo cũng tuyên bố sẽ công khai thể hiện “sự bất bình" của mình đối với liên minh quân sự này. Khi được hỏi liệu ông có thực sự nghiêm túc với ý định này không, ông Trump đáp rằng: "Ồ, chắc chắn rồi. Nếu là tôi, bạn cũng sẽ làm vậy chứ?".
Những phát biểu của ông Trump được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth từ chối tái khẳng định cam kết của Mỹ đối với nguyên tắc phòng thủ tập thể của NATO. Ông Hegseth nhấn mạnh rằng một liên minh như vậy sẽ không thể đứng vững nếu các quốc gia thành viên từ chối đồng hành cùng Mỹ trong những thời điểm quan trọng.
Pháp là một trong những thành viên NATO châu Âu đầu tiên phản ứng trước các bình luận tương tự của ông Trump với tờ Daily Telegraph của Anh, được đăng tải trước đó cùng ngày, trong đó ông gọi NATO là “hổ giấy” và cho biết đang cân nhắc rút khỏi liên minh sau khi các đồng minh không ủng hộ chiến dịch quân sự của Mỹ chống lại Iran.
“Hãy để tôi nhắc lại NATO là gì”, Bộ trưởng phụ trách Lực lượng vũ trang Pháp Alice Rufo nói, dù không trực tiếp đề cập đến lời đe dọa của ông Trump.
“Đây là một liên minh quân sự gắn với an ninh lãnh thổ trong không gian châu Âu-Đại Tây Dương (Euro-Atlantic). Liên minh này không nhằm tiến hành các chiến dịch tại eo biển Hormuz, điều đó đi ngược lại luật pháp quốc tế”.
Tại Ba Lan, Bộ trưởng Quốc phòng Wladyslaw Kosiniak-Kamysz kêu gọi giữ bình tĩnh.
“Tôi hy vọng rằng giữa những cảm xúc đang dâng cao quanh Tổng thống Mỹ hôm nay, sẽ có lúc mọi thứ lắng lại”, ông nói. “Vì sao? Bởi không có Mỹ thì không thể có NATO, và việc giữ được sự bình tĩnh là lợi ích của chúng ta. Nhưng đồng thời, sức mạnh của Mỹ cũng không thể tách rời NATO”.
Khi được hỏi về các phát biểu của ông Trump, người phát ngôn chính phủ Đức khẳng định Berlin vẫn cam kết với NATO.
“Đây không phải lần đầu tiên ông ấy làm điều này, và vì ông ấy thường xuyên lặp lại điều này, các bạn có thể tự đánh giá tác động của chúng”, người phát ngôn nói trong cuộc họp báo thường kỳ.
Trong khi đó, Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết ông sẽ hành động dựa trên lợi ích quốc gia, bất chấp những tranh luận xung quanh. Ông nhấn mạnh rằng sự bất ổn do cuộc chiến với Iran gây ra đồng nghĩa với việc Anh cần chuyển hướng sang củng cố quan hệ kinh tế và quốc phòng với châu Âu.
Cuộc xung đột với Iran đã làm trầm trọng thêm những bất đồng âm ỉ giữa Mỹ và châu Âu kể từ khi ông Trump trở lại nhiệm sở, từ vấn đề thương mại đến yêu cầu chủ quyền với Greenland. Đặc biệt, châu Âu đang theo dõi sát sao các động thái của Mỹ trong tiến trình hòa đàm Nga-Ukraine, lo sợ Washington có thể đồng ý thông qua một thỏa thuận có lợi cho Moscow.
Theo nguồn tin của Reuters, Pháp đã từ chối cho phép Mỹ sử dụng không phận để tiếp tế vũ khí cho chiến dịch chống Iran. Italy cũng bác đề nghị cho máy bay quân sự Mỹ hạ cánh tại căn cứ Sigonella. Tây Ban Nha công khai đóng cửa hoàn toàn không phận đối với các máy bay Mỹ tham gia tấn công Iran.
Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) được thành lập năm 1949 nhằm tạo thế cân bằng quân sự trước Liên Xô. Sau khi Liên Xô tan rã vào năm 1991, liên minh này vẫn được duy trì và dần trở thành “xương sống” của cấu trúc an ninh châu Âu hiện đại.
Tới nay, phía NATO vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức về tuyên bố của ông Trump, nhưng tương lai của liên minh quân sự này đang trở nên bấp bênh hơn bao giờ hết.
Tổng thống Trump đe dọa cắt giảm chi phí bảo vệ NATO vì vấn đề Iran
VOV.VN - Tổng thống Donald Trump cho biết Washington có thể xem xét cắt giảm chi tiêu dành cho việc bảo vệ các đồng minh NATO, sau khi một số quốc gia châu Âu không đáp ứng lời kêu gọi hỗ trợ của ông trong chiến dịch nhằm vào Iran.
