Xuất hiện tiến triển trong nỗ lực “hạ nhiệt” Mỹ - Iran

Thông tin được hai quan chức tại khu vực Trung Đông tiết lộ ngày 27/7 trong bối cảnh các cuộc tấn công giữa hai bên đã tạm lắng sau giai đoạn leo thang căng thẳng hai tuần vừa qua.

Theo các nguồn tin giấu tên, trong 3 ngày liên tiếp, cả Mỹ và Iran đều không tiến hành bất kỳ cuộc tấn công nào, sau 2 tuần liên tục bắn phá lẫn nhau.

Các nguồn tin cho biết Qatar và Pakistan đang dẫn đầu các nỗ lực hòa giải nhằm thu hẹp bất đồng giữa Washington và Tehran, hướng tới khôi phục thỏa thuận ngừng bắn tạm thời vốn đã bị suy yếu nghiêm trọng sau các đợt tấn công trả đũa gần đây.

Khoảnh khắc “hạ nhiệt”

Mỹ đã tạm ngừng các đợt không kích sau gần 2 tuần leo thang quân sự nhằm vào các khu vực ven biển và cơ sở hạ tầng của Iran. Chiến dịch này được phát động sau khi Tehran nổ súng vào các tàu đang tìm cách đi qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển phần lớn dầu mỏ của thế giới. Tuy nhiên, Lầu Năm Góc hiện chưa đưa ra bình luận.

Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz cho biết Tổng thống Donald Trump đang “tạo không gian” cho các nỗ lực ngoại giao.

"Ông ấy [Tổng thống Trump] đang dành thời gian để các cuộc đối thoại có cơ hội tiến triển. Oman, Iran và nhiều bên đàm phán khác của chúng tôi đã tham gia ở mọi cấp độ, từ cấp lãnh đạo cao nhất đến các nhóm kỹ thuật trong vài tuần qua, đặc biệt là trong những ngày gần đây", Đại sứ Mike Waltz phát biểu trên Fox News.

Ông Waltz cũng bác bỏ nhận định cho rằng kho tên lửa đánh chặn của Mỹ đang cạn kiệt, dù nhiều chuyên gia đặt câu hỏi cả Washington và Tehran có thể duy trì cường độ giao tranh trong bao lâu với tốc độ tiêu thụ tên lửa như trong 2 tuần qua.

Trong khi đó, người phát ngôn quân đội Iran cũng xác nhận với truyền hình nhà nước hôm 26/7 rằng kể từ khi Mỹ dừng các cuộc tấn công trong 2 đêm liên tiếp, Iran cũng không tiến hành các hoạt động quân sự mới. Trước đó, Tehran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào những quốc gia trong khu vực có đặt căn cứ quân sự Mỹ, khiến ít nhất 3 binh sĩ Mỹ thiệt mạng tại Jordan và một người khác tại Iraq.

Tiến triển trong các cuộc hòa giải

Hãng tin AP dẫn lời một quan chức tại khu vực khẳng định rằng những bước tiến đạt được trong các nỗ lực hòa giải Mỹ và Iran là “đáng kể”.

Theo nguồn tin này, các bên trung gian đang phối hợp với Iran và Oman để xây dựng cơ chế quản lý hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz - vấn đề được xem là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới làn sóng tấn công và trả đũa mới nhất giữa Mỹ và Iran.

Phát biểu tại cuộc họp báo ở Tehran ngày 27/7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết các bên trung gian vẫn đang chuyển thông điệp giữa hai nước, song hiện chưa có bất kỳ cuộc đàm phán trực tiếp nào giữa Tehran và Washington.

“Các bên trung gian có thể chuyển đến chúng tôi những thông điệp từ phía Mỹ liên quan đến các diễn biến trong khu vực. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện nay, chúng tôi không tiến hành đàm phán trực tiếp với phía Mỹ”, ông Baghaei nói.

Ông cho biết Iran và Oman đã tiến hành nhiều vòng tham vấn trong hai ngày 24 và 25/7 nhằm tìm giải pháp quản lý hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.

Theo ông Baghaei, mục tiêu của các cuộc trao đổi là để Iran và Oman – hai quốc gia ven eo biển – xây dựng cơ chế bảo đảm an toàn hàng hải, đồng thời tôn trọng chủ quyền, quyền chủ quyền của mỗi nước cũng như các lợi ích an ninh quốc gia của Iran.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh tình hình tại eo biển Hormuz “chưa có gì thay đổi” và tuyến hàng hải này vẫn đang bị đóng cửa.

Tehran cho rằng thỏa thuận tạm thời với Mỹ cho phép Iran tiếp tục quản lý hoạt động hàng hải tại khu vực này, đồng thời phản đối đề xuất của Washington về việc sử dụng tuyến hàng hải đi sát lãnh hải Oman.

Trước khi xung đột bùng phát, eo biển Hormuz được xem là tuyến hàng hải quốc tế.

Trong khi đó, quân đội Mỹ ngày 26/7 cho biết lệnh phong tỏa hải quân được tái áp đặt đối với Iran vẫn đang được duy trì. Theo quân đội Mỹ, 12 tàu thương mại đã phải đổi hướng, 2 tàu bị vô hiệu hóa và 2 tàu khác bị lực lượng Mỹ kiểm tra. Washington khẳng định các lực lượng của mình vẫn duy trì trạng thái “cảnh giác cao, sẵn sàng chiến đấu và sẵn sàng hành động”.

Hiện giai đoạn 60 ngày của thỏa thuận tạm thời được ký giữa hai nước vào giữa tháng 6 đã trôi qua được quá nửa.

Tuy nhiên, cả hai bên vẫn chưa thảo luận những vấn đề cốt lõi, đặc biệt là chương trình hạt nhân của Iran – nguyên nhân chính dẫn đến căng thẳng giữa hai bên.

Ông Trump cân nhắc 3 lựa chọn quyết định cục diện cuộc chiến với Iran

VOV.VN - New York Times đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc ba phương án cho cuộc xung đột với Iran.