Mỹ-Iran tạm ngừng giao tranh, tiếp tục trao đổi thông điệp qua các kênh trung gian
VOV.VN - Sau gần 2 tuần leo thang căng thẳng với các cuộc tấn công đáp trả liên tiếp, Mỹ và Iran đã tạm ngừng các hoạt động quân sự ngày thứ 2 liên tiếp. Động thái này được xem là tín hiệu tích cực hiếm hoi, tạo thêm dư địa cho các nỗ lực ngoại giao.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump chưa giải thích lý do dừng các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu ven biển và cơ sở hạ tầng của Iran. Tuy nhiên, trong cuộc trả lời phỏng vấn báo chí Mỹ ngày hôm qua, Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Mike Waltz cho biết Tổng thống Donald Trump đang “tạo không gian cho các cuộc đàm phán”. Theo ông, Mỹ đã duy trì các kênh liên lạc với Iran thông qua Oman cùng nhiều bên trung gian khác ở cả cấp chính trị và kỹ thuật trong nhiều tuần qua, đặc biệt là những ngày gần đây.
Nhà ngoại giao này cũng bác bỏ các nhận định cho rằng kho dự trữ tên lửa đánh chặn của Mỹ đang suy giảm, đồng thời khẳng định Mỹ vẫn đủ năng lực để tiếp tục chiến dịch quân sự nếu cần thiết.
“Mỹ có đầy đủ nguồn lực cần thiết để tiến hành chiến dịch này. Điều đó có được nhờ những khoản đầu tư mà Tổng thống đã thực hiện cho quân đội ngay từ nhiệm kỳ đầu tiên. Tuy nhiên, Mỹ đang tái thiết và bổ sung năng lực quân sự với tốc độ nhanh hơn, chi phí thấp hơn và trình độ công nghệ cao hơn. Vì vậy, không có lý do gì để nghi ngờ rằng quân đội Mỹ đang có đầy đủ những gì cần thiết cho nhiệm vụ hiện nay, đồng thời tiếp tục điều động thêm khí tài tới khu vực”, ông Mike Waltz nói.
Về phía Iran, quân đội nước này xác nhận cũng đã dừng các cuộc tấn công kể từ khi Mỹ ngừng không kích. Trước đó, Tehran tiến hành nhiều đòn đáp trả nhằm vào các căn cứ có binh sĩ Mỹ tại Jordan và Iraq, khiến một số binh sĩ Mỹ thiệt mạng.
Theo một quan chức khu vực tham gia các nỗ lực hòa giải, các hoạt động ngoại giao vẫn đang được duy trì và việc hai bên cùng ngừng tấn công tạo điều kiện thuận lợi cho các nỗ lực giảm leo thang. Các bên hiện thảo luận khả năng khôi phục thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, trong đó có phương án cho phép Iran quản lý hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz với ít hạn chế hơn.
Thỏa thuận ngừng bắn tạm thời ký giữa hai nước vào giữa tháng 6 đã bước sang nửa sau của giai đoạn 60 ngày, song các nội dung đàm phán quan trọng, đặc biệt là chương trình hạt nhân của Iran, vẫn chưa đạt được tiến triển đáng kể. Iran cho biết đang tiếp tục trao đổi với Oman về cơ chế bảo đảm an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz và khẳng định các cuộc đàm phán đã đạt một số tiến triển. Nước này đồng thời phản đối đề xuất của Mỹ về việc thiết lập một tuyến hàng hải mới gần lãnh hải Oman.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhấn mạnh: “Hiện không có bất kỳ vấn đề nào liên quan đến vai trò hòa giải giữa Iran và Mỹ. Các bên trung gian vẫn đang tích cực làm việc, các thông điệp tiếp tục được trao đổi và lập trường của mỗi bên đều được chuyển tới bên còn lại. Vấn đề cốt lõi hiện nay nằm ở cách tiếp cận của Mỹ, khi nước này vẫn theo đuổi chính sách gây sức ép và áp đặt đối với Iran”.
Trong khi đó, tình hình trên thực địa vẫn chưa thực sự ổn định. Quân đội Mỹ tuyên bố tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran và đặt các lực lượng trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu cao. Theo cơ quan hàng hải do Hải quân Mỹ giám sát, lưu lượng tàu thương mại qua eo biển Hormuz đã giảm xuống mức thấp nhất trong ba tuần, dù không ghi nhận thêm vụ tấn công nào trong 72 giờ qua. Hoạt động vận tải qua eo biển Bab el-Mandeb vẫn diễn ra bình thường, nhưng các cảnh báo an ninh tại khu vực này tiếp tục được duy trì.
Diễn biến mới cũng tác động trực tiếp tới thị trường năng lượng. Sau khi tăng mạnh vì lo ngại nguồn cung bị gián đoạn, giá dầu thế giới đã giảm hơn 5% nhờ kỳ vọng đối thoại giữa Mỹ và Iran có thể được nối lại. Tuy vậy, lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz vẫn ở mức thấp, cho thấy rủi ro đối với một trong những tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới vẫn chưa được loại bỏ.