Giá rẻ nhưng người dân vẫn dè dặt?

Từ giữa tháng 4 đã có nhiều cửa hàng bán lẻ xăng dầu trên toàn quốc mở bán thí điểm xăng sinh học E10 với giá thấp hơn so với xăng RON 95. Mức chênh lệch này được kỳ vọng sẽ tạo động lực cho người tiêu dùng chuyển đổi.

Tuy nhiên, thực tế ghi nhận tại các cây xăng cho thấy, yếu tố giá vẫn chưa đủ sức thuyết phục. Nhiều người dân cho biết, xăng E10 có giá rẻ hơn xăng RON95, bên cạnh lợi ích về môi trường và nguồn cung, nỗi lo lớn nhất của nhiều người là nguy cơ ảnh hưởng đến phương tiện khi sử dụng xăng E10.

Anh Nguyễn Bảo Toàn (xã Gia Lâm, Hà Nội) cho biết: “Nếu xăng E10 bảo vệ môi trường hơn thì chắc chắn tôi sẽ sử dụng rồi. Tuy nhiên, tôi lo ngại xăng E10 ảnh hưởng đến động cơ như nhiều người nói”.

Trong khi đó, anh Vũ Văn Phương  (Ninh Bình) cho biết: “Xăng E10 nếu không ô nhiễm môi trường thì cũng tốt nhưng cũng sợ là xe hỏng máy móc, sửa tốn tiền. Vì nghề chạy xe như chúng tôi không có thu nhập được nhiều".

Những ý kiến này phản ánh rõ tâm lý chung người tiêu dùng quan tâm đến lợi ích kinh tế nhưng vẫn đặt yếu tố an toàn và độ phù hợp lên hàng đầu.

Ở góc độ doanh nghiệp, các đơn vị bán lẻ xăng dầu cho biết, đã sẵn sàng thực hiện theo chủ trương, đã bán thí điểm từ giữa tháng 4 để thăm dò thị trường.

Ông Đặng Văn Dũng, Tổng Giám đốc phụ trách kinh doanh Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển INDEL cho rằng, trong khi nguồn cung khan hiếm xăng khoáng hiện nay thì trong nước có thể sản xuất được xăng sinh học. Doanh nghiệp đã bán thí điểm từ giữa tháng 4. Tuy nhiên, thực tế chưa cấm hoàn toàn xăng khoáng nên người dân vẫn chưa sử dụng xăng E10 nhiều dù giá thành rẻ hơn.

“Hiện chưa cấm hoàn toàn bán xăng khoáng nên các doanh nghiệp vẫn kinh doanh. Chỉ khi có quy định rõ ràng và áp dụng đồng bộ trên toàn quốc, doanh nghiệp mới chuyển đổi hoàn toàn”, ông Dũng cho biết,

Giải mã nỗi lo xăng E10 

Có thể thấy, để xăng sinh học E10 đi vào cuộc sống, bên cạnh chủ trương và lộ trình, điều quan trọng là phải tạo được niềm tin từ người tiêu dùng và sự sẵn sàng từ doanh nghiệp. Khi những băn khoăn về giá cả, chất lượng và độ an toàn được giải đáp bằng thực tế, quá trình chuyển đổi mới có thể diễn ra một cách bền vững.

Ông Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả, Bộ Tài chính cho rằng, việc sử dụng xăng E10 có thể giải quyết đồng thời ba mục tiêu: Tăng cường an ninh năng lượng, kiến tạo giá trị kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải khí nhà kính theo các cam kết khí hậu.

Theo tính toán, xăng E10 giúp giảm 3-7% lượng phát thải CO₂ trong vòng đời sản phẩm, đồng thời hạn chế khí độc, cải thiện chất lượng không khí tại đô thị. Nếu được sử dụng rộng rãi, xăng E10 có thể thay thế tương đương khoảng 1 triệu tấn xăng dầu mỗi năm, góp phần tăng chủ động về an ninh năng lượng quốc gia.

Ngoài ra, sản xuất ethanol từ sắn, ngô, mía sẽ giúp gia tăng giá trị nông sản, tạo đầu ra ổn định cho nông dân, từ đó hình thành chuỗi kinh tế tuần hoàn kết nối nông nghiệp - công nghiệp chế biến - môi trường.

Cũng theo ông Long, hiện có khoảng 60 quốc gia sử dụng xăng E10, trong đó Mỹ xem xăng E10 là chuẩn phổ biến, hầu hết xe bán ra đều tương thích. Tại Việt Nam, xăng E10 đang có cơ hội lớn trở thành loại xăng phổ biến nhất bởi khung pháp lý đã được thiết lập rõ ràng.

Những băn khoăn về ảnh hưởng đến động cơ phương tiện khi sử dụng xăng E0, PGS-TS Đàm Hoàng Phúc (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho biết, rủi ro lớn nhất không nằm ở bản thân xăng sinh học, mà ở việc người dùng sử dụng sai tiêu chuẩn nhiên liệu so với tiêu chuẩn khí thải của xe. Người tiêu dùng cần xác định phương tiện của mình đạt chuẩn Euro 3, Euro 4 hay Euro 5 để lựa chọn loại xăng phù hợp, qua đó bảo vệ động cơ và tránh phát sinh chi phí sửa chữa không đáng có.

Phân tích sâu hơn, PGS-TS Đàm Hoàng Phúc cho biết, ethanol là chất dung môi, không gây ảnh hưởng tới các chi tiết cơ khí kim loại mà chủ yếu tác động tới vật liệu phi kim như gioăng, phớt, cao su. Tuy nhiên, khi đã thay đổi sang nhiên liệu có ethanol, các nhà sản xuất phải thiết kế và sử dụng vật liệu tương thích.

Với những phương tiện không có ký hiệu "E" trên nắp bình xăng, thường là xe sản xuất cách đây hơn 20 năm cần đặc biệt chú ý bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu. Theo ông, việc kiểm tra và thay thế các chi tiết lão hóa là nguyên tắc bắt buộc để đảm bảo an toàn, kể cả khi không sử dụng xăng E10…

Dưới góc độ kỹ thuật, PGS-TS Đàm Hoàng Phúc cho rằng, những lo ngại về xăng E5 hay E10 không xuất phát từ bản chất công nghệ, mà chủ yếu liên quan tới chất lượng triển khai trên thực tế. Khi nhiên liệu đạt chuẩn, hạ tầng kiểm soát tốt và có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và hãng xe, E10 hoàn toàn có thể trở thành bước chuyển đổi an toàn, góp phần giảm phát thải trong bối cảnh hiện nay.

Điều chỉnh các chỉ tiêu xăng sinh học E5, E10

Bộ Khoa học và Công nghệ sửa quy chuẩn xăng sinh học E5, E10, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp và thúc đẩy thị trường nhiên liệu sinh học.