Chùa Khmer - trung tâm đoàn kết, gìn giữ và phát huy văn hóa cộng đồng
VOV.VN - Ngôi chùa của đồng bào Khmer không chỉ là nơi sinh hoạt tâm linh, mà còn là trung tâm sinh hoạt cộng đồng, gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Khmer.
Trong không gian yên tĩnh của buổi chiều tà tại chùa Khmer Bâng Cro Chắp Thmây, thỉnh thoảng người ta lại bắt gặp những nhóm bạn trẻ và các em nhỏ tụ họp về chùa để tập múa truyền thống. Tiếng nhạc Khmer ngân vang hòa cùng những điệu múa uyển chuyển tạo nên khung cảnh đầy sức sống, làm say đắm lòng người.
Chị Lâm Thị Hậu, một trong những người dạy múa tại chùa, chia sẻ: “Ban đầu mở lớp dạy múa, chùa chỉ chọn được khoảng 15 em để thành lập đội múa tham gia biểu diễn trong các dịp lễ hội. Đến nay, nhiều em đã trưởng thành và quay lại hỗ trợ chùa dạy múa cho các em nhỏ hơn”.
Không sân khấu hào nhoáng, chỉ với khoảng sân chùa và chiếc loa nhỏ, nhưng bằng niềm đam mê văn hóa dân tộc, các bạn trẻ và các em nhỏ vẫn say sưa tập luyện những điệu múa truyền thống như romvong, saravanh hay lăm leo…, tạo nên không khí rộn ràng, vui tươi nơi cửa chùa suốt nhiều năm qua.
Em Huỳnh Thảo Nhi phấn khởi nói: “Khi học được các điệu múa này, em cảm thấy rất tự hào vì mình là người dân tộc Khmer và biết được nhiều điệu múa truyền thống do ông cha truyền lại. Học múa còn giúp em được tham gia biểu diễn trong lễ hội Óoc Om Bóc và cùng các anh chị tham gia hội thi”.
Hoạt động này không chỉ góp phần gìn giữ nghệ thuật truyền thống, mà còn tạo nên không gian kết nối cộng đồng, sân chơi lành mạnh cho thanh thiếu nhi sau giờ học, đồng thời phục vụ các dịp lễ hội tại địa phương.
Thượng tọa Thạch Thươl, trụ trì chùa Bâng Cro Chắp Thmây, cho biết: “Chùa mở lớp dạy múa nhằm chung tay bảo tồn, giữ gìn văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer. Ngoài các điệu múa romvong, lăm leo, saravan…, chùa còn dạy nhạc ngũ âm để các em có điều kiện biểu diễn trong các dịp lễ hội”.
Đối với đồng bào Khmer, ngôi chùa không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, mà còn là trung tâm văn hóa, nơi lưu giữ và phát huy các giá trị truyền thống về nghệ thuật, âm nhạc, kiến trúc và phong tục tập quán của dân tộc.
Trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào Khmer Nam Bộ, lễ hội luôn giữ vai trò quan trọng, trong đó có lễ hội Óoc Om Bóc - đua ghe Ngo. Chiếc ghe Ngo với phần đầu và đuôi cong vút, thân ghe dài khoảng 30 mét được xem là biểu tượng văn hóa tinh thần mang giá trị đặc trưng riêng biệt của dân tộc Khmer.
Tại chùa Bâng Cro Chắp Thmây, cứ đến rằm tháng 10 âm lịch hằng năm, bà con trong phum sóc lại rộn ràng chuẩn bị cho lễ hội Óoc Om Bóc - đua ghe Ngo. Thượng tọa Thạch Thươl cho biết, đây là lễ hội truyền thống lớn của đồng bào Khmer. Vì vậy, mỗi năm khi lễ hội đến gần, hàng trăm phật tử cùng hẹn nhau sửa chữa, vẽ hoa văn, tô màu và trang trí ghe Ngo để tham gia ngày hội, qua đó góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc mình.
“Trong những năm qua, nhờ sự quan tâm hỗ trợ của Nhà nước cùng với tinh thần nỗ lực vươn lên, đời sống bà con ngày càng được nâng cao. Vì vậy, mỗi khi chùa phát động tham gia lễ hội Óoc Om Bóc - đua ghe Ngo thì bà con đều nhiệt tình hưởng ứng”, Thượng tọa Thạch Thươl chia sẻ.
Có thể nói, ngôi chùa Khmer là nơi nuôi dưỡng bản sắc văn hóa dân tộc, gắn kết cộng đồng và truyền lửa văn hóa cho thế hệ trẻ. Từ những điệu múa truyền thống, tiếng nhạc ngũ âm cho đến những lễ hội đầy sắc màu, tất cả đang góp phần giữ gìn hồn cốt văn hóa Khmer giữa nhịp sống hiện đại hôm nay.