Di sản trở thành cầu nối tri thức trong quan hệ Việt – Pháp

Ngày 22/6, tại cơ sở Saint-Charles thuộc Đại học Montpellier Paul-Valéry 3 (thành phố Montpellier, Pháp), Tọa đàm khoa học quốc tế với chủ đề “Văn hóa và Di sản trong quan hệ Pháp - Việt, từ thế kỷ XIX đến nay” đã diễn ra trong khuôn khổ chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076-2026).

Sự kiện do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Đại học Montpellier Paul-Valéry 3 tổ chức, quy tụ nhiều nhà nghiên cứu, học giả, giảng viên và sinh viên đến từ Việt Nam và Pháp.

Về phía Việt Nam có TS. Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cùng đoàn công tác của Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội. Phía Pháp có GS. Pierre Journoud, TS. Nguyễn Thanh Hoa, TS. Hélène Defleur cùng đông đảo nghiên cứu sinh, sinh viên và công chúng quan tâm đến văn hóa, lịch sử Việt Nam.

Tọa đàm là diễn đàn học thuật nhằm nhìn lại quá trình giao lưu văn hóa giữa hai quốc gia trong hơn một thế kỷ qua, đồng thời chia sẻ những kết quả nghiên cứu mới về di sản và hợp tác văn hóa Việt - Pháp. Trong tham luận mở đầu, TS. Lê Xuân Kiêu đã giới thiệu lịch sử hình thành, chức năng và vai trò của di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong tiến trình hợp tác Việt Nam - Pháp. Qua đó, ông làm rõ những đóng góp của các học giả, kiến trúc sư và chuyên gia hai nước trong công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản từ đầu thế kỷ XX đến nay.

Bên cạnh đó, các nghiên cứu sinh và học giả trẻ của Pháp cũng trình bày nhiều góc nhìn mới về vị trí của văn hóa và di sản trong quan hệ song phương, từ thời kỳ thuộc địa đến giai đoạn đương đại. Phát biểu tại tọa đàm, TS. Lê Xuân Kiêu nhấn mạnh rằng quan hệ Việt Nam - Pháp trong lĩnh vực di sản là một hành trình hợp tác bền bỉ qua nhiều thế hệ. Theo ông, di sản không chỉ là những giá trị của quá khứ mà còn là cầu nối của tri thức, sự thấu hiểu và hợp tác giữa hai dân tộc.

“Trường hợp Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho thấy khi di sản được tiếp cận bằng tinh thần hợp tác và tôn trọng lẫn nhau, những giá trị của quá khứ sẽ tiếp tục được lan tỏa, góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và Pháp trong bối cảnh đương đại”, TS. Lê Xuân Kiêu chia sẻ.

Đồng quan điểm, GS. Pierre Journoud cho rằng tọa đàm đã làm nổi bật vai trò của di sản văn hóa trong việc thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam - Pháp, đồng thời mở ra nhiều triển vọng mới trong lĩnh vực bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Ông đặc biệt nhấn mạnh việc chương trình đào tạo “Bệ phóng tới Việt Nam” (DU Tremplin pour le Vietnam) của Đại học Montpellier Paul-Valéry 3 lựa chọn hình ảnh cổng Văn Miếu - Quốc Tử Giám làm biểu tượng đã khẳng định giá trị của di tích như một không gian tri thức, đối thoại, hợp tác và sáng tạo giữa hai nền văn hóa.

Các tham luận tại tọa đàm tập trung vào nhiều chủ đề như vai trò của di sản lịch sử trong quan hệ Pháp - Việt; tính xuyên văn hóa của Việt Nam thông qua công tác bảo tồn di sản; đối thoại văn hóa trong giai đoạn 1976-1997; sự đổi mới của hệ thống bảo tàng Việt Nam thời kỳ hậu thuộc địa; cũng như cảm nhận của người Việt Nam về ngôn ngữ và văn hóa Pháp.

Ngay sau tọa đàm, các đại biểu đã tham quan triển lãm chuyên đề “Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076-2026)” được tổ chức tại khu vườn mùa đông của cơ sở Saint-Charles.

Triển lãm giới thiệu lịch sử gần một thiên niên kỷ của Văn Miếu - Quốc Tử Giám, từ khi được thành lập dưới triều Lý đến vai trò là trung tâm giáo dục và đào tạo nhân tài hàng đầu của đất nước. Thông qua hệ thống hình ảnh, tư liệu và các nội dung trưng bày, công chúng Pháp có cơ hội tiếp cận sâu hơn với truyền thống hiếu học và di sản giáo dục đặc sắc của Việt Nam.

Không gian triển lãm càng trở nên đặc biệt khi được đặt tại một cơ sở giáo dục từng đào tạo nhiều trí thức Việt Nam trong thời kỳ thuộc địa, trong đó có những nhân vật sau này giữ các vị trí quan trọng trong bộ máy chính quyền của nước Việt Nam độc lập.

Thông qua tọa đàm và triển lãm, hình ảnh Văn Miếu - Quốc Tử Giám không chỉ được giới thiệu như một di sản lịch sử tiêu biểu của Việt Nam mà còn trở thành biểu tượng cho sự giao lưu tri thức, đối thoại văn hóa và hợp tác quốc tế giữa Việt Nam và Pháp trong thế kỷ XXI.

Văn Miếu - Quốc Tử Giám lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam tại trụ sở UNESCO

VOV.VN - Nhân dịp kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám và 50 năm quan hệ Việt Nam – UNESCO, chương trình văn hóa “Đạo học” đã được tổ chức tại trụ sở UNESCO ở Paris, góp phần lan tỏa giá trị của Văn Miếu – Quốc Tử Giám, truyền thống hiếu học và những nét đặc sắc của văn hóa Việt Nam tới bạn bè quốc tế.