Những ngày gần đây, Làng Lò - một làng biển lâu đời ở phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk trở nên nhộn nhịp hơn khi đón nhiều kiến trúc sư trẻ từ khắp nơi tìm đến. Họ mang theo sổ vẽ, bút ký họa và tình yêu với di sản kiến trúc để tham gia dự án cộng đồng mang tên “Vẽ lại di sản”.

Thông qua những bức ký họa trực tiếp, hình ảnh quen thuộc của Làng Lò như các con ngõ nhỏ, mái ngói đỏ, nhà ba gian, hiên nhà, giếng nước hay bến thuyền Sông Ngọn… được tái hiện sống động trên trang giấy. Không chỉ là những bức tranh, đó còn là cách lưu giữ ký ức về một không gian kiến trúc làng biển đã hình thành từ hàng chục năm trước.

KTS Lê Ngọc Tùng, người khởi xướng dự án chia sẻ mong muốn những bức ký họa không chỉ dừng lại ở hoạt động nghệ thuật mà còn trở thành tư liệu để lan tỏa giá trị của ngôi làng: "Quan trọng nhất, tôi muốn biến nó thành những tấm bưu thiếp (postcard) cho khách du lịch có thể mua được. Tôi sẽ giới thiệu trong tất cả các homestay, các villa du lịch, sẽ in ra thành ấn phẩm để mỗi một ngôi nhà đấy sẽ có câu chuyện, có trạng thái để người ta đọc và hiểu biết về ngôi làng này".

Với nhiều kiến trúc sư trẻ, Làng Lò không chỉ là điểm đến du lịch mà còn là một không gian kiến trúc đặc biệt hiếm còn giữ được khá nguyên vẹn.

Từng nhiều lần ghé thăm Làng Lò, nhưng lần trở lại này của KTS Phan Đình Trung (TP.HCM) mang một ý nghĩa khác, đó là ghi lại những mái ngói đỏ và những ngôi nhà ba gian đã tồn tại từ thập niên 60–70 của thế kỷ trước. "Đến làng này, đầu tiên tôi thấy những công trình còn lại hầu như là nguyên bản các mái ngói. Những đường đi, ngõ hẻm rất sạch sẽ, văn minh. Cộng với những giá trị di sản, ngôi làng mang lịch sử, tính nhận diện rất cao như thế này có lợi thế lớn về du lịch".

Cùng với những kiến trúc sư từ xa tìm đến, dự án còn có sự tham gia của những người con quê hương. KTS Lê Quang Hiếu, quê ở vùng Hòa Tân (Phú Yên cũ), xem việc tham gia dự án vừa là trách nhiệm nghề nghiệp, vừa là cách góp tiếng nói để gìn giữ bản sắc quê mình trước sự thay đổi nhanh chóng của đời sống hiện đại.

"Tôi muốn góp một phần công sức để thu hút sự chú ý. Nếu như khai thác một cách triệt để, vội vàng đưa những nhà cao tầng vào hoặc tối đa diện tích sử dụng một cách quá đáng thì sẽ làm mất đi nét đặc trưng của Làng Lò. Phải cân nhắc và tinh tế trong việc sử dụng không gian dành cho du lịch", KTS Lê Quang Hiếu cho biết.

Không chỉ dừng lại ở việc ghi chép, dự án “Vẽ lại di sản” còn tạo cầu nối giữa cộng đồng sáng tạo và người dân địa phương. Qua đó, góp phần khơi dậy tình yêu, niềm tự hào về giá trị di sản trong mỗi người dân, đồng thời đặt nền tảng cho định hướng bảo tồn gắn với phát triển du lịch bền vững tại các làng biển.

KTS Vũ Đức Chiến (TP.HCM) - trưởng nhóm kiến trúc sư tham gia dự án chia sẻ: "Bức đầu tiên khi tôi vẽ, tôi đã gặp chủ nhân của một ngôi nhà rất cũ. Sau khi chúng tôi vẽ xong, họ cảm thấy rất là hạnh phúc. Tôi tin là chúng tôi đã gửi gắm tình yêu về di sản đến chính người dân sống ở đây. Hy vọng đây là nền móng cho trẻ em, cho người dân, cho chính những chủ nhân những ngôi nhà họ thấy được tình yêu về di sản".

Những hoạt động này cũng tạo ấn tượng với nhiều du khách và người làm nghệ thuật khi đến lưu trú tại Làng Lò. Ông Đình DZũ - một nhà hoạt động nghệ thuật đến từ Đà Lạt cho rằng việc ghi lại những hình ảnh kiến trúc truyền thống là rất cần thiết trong bối cảnh nhiều ngôi làng cổ đang dần biến mất: "Những ngôi làng có kiến trúc gần gũi, tình cảm của cha ông để lại như thế này ngày một ít đi. Khi có những hoạt động lưu giữ kiến trúc, tôi nghĩ đó là điều nên làm, vì những hình ảnh ghi lại đó sẽ còn lưu giữ mãi".

Với người dân lớn tuổi của Làng Lò, những ngôi nhà cổ là nơi thân thương nhất, ở đó có ký ức tuổi thơ, có hình ảnh của cha mẹ, ông bà, những người người thân yêu nhất. Bởi vậy, việc làm của các kiến trúc sư với họ như món quà tinh thần vô giá. Còn với những người trẻ khi hiểu được giá trị không gian kiến trúc đặc trưng của làng mình, họ càng trân trọng và mong muốn được gìn giữ, bảo tồn.

Làng Lò tại phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk hiện có khoảng 1.500 hộ dân, trong đó nhiều gia đình vẫn sinh sống trong những ngôi nhà truyền thống ba gian, mái ngói đỏ, được xây dựng từ thập niên 60–70 của thế kỷ trước. Kiến trúc này được thiết kế phù hợp với khí hậu vùng biển và tạo nên nét đặc trưng riêng của ngôi làng. Dự án “Vẽ lại di sản” là hoạt động ý nghĩa, kết nối cộng đồng sáng tạo với người dân địa phương, góp phần nâng cao nhận thức về giá trị kiến trúc, văn hóa và hướng tới phát triển du lịch bền vững.

Trải nghiệm du lịch làng Lò miền biển Đắk Lắk

VOV.VN - Hàng ngàn mái ngói đỏ san sát nhau nằm kề bên biển. Bến thuyền nhộn nhịp cá tôm mỗi sáng sớm và chiều tối. Bãi biển cát vàng ươm cùng làn nước màu ngọc bích. Đó là làng Lò, một ngôi làng ven biển thuộc phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk đang trở thành mô hình độc đáo làm du lịch trên nền di sản.