Thảo Cầm Viên Sài Gòn có thêm 46 Cây Di sản Việt Nam
VOV.VN - Thảo Cầm Viên Sài Gòn vừa có thêm 46 cây thuộc 18 loài được công nhận Cây Di sản Việt Nam, nâng tổng số lên 54 cây, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, giá trị lịch sử và ký ức xanh giữa lòng TP.HCM.
Ngày 11/9, Thảo Cầm Viên Sài Gòn giới thiệu đến công chúng quần thể 46 cây vừa được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE) công nhận là Cây Di sản Việt Nam. Các cây thuộc 18 loài, nằm rải rác trong khuôn viên, mang những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, sinh thái, cảnh quan và bảo tồn nguồn gen.
Trước đó, tháng 12/2024, tám cây gồm một giáng hương, một tung và sáu xà cừ đã được công nhận. Sau quá trình tiếp tục rà soát, đo đạc và hoàn thiện hồ sơ trong năm 2026, Thảo Cầm Viên có thêm 46 cây đạt tiêu chí, nâng tổng số Cây Di sản Việt Nam tại đây lên 54.
Danh mục được công nhận lần này cho thấy sự phong phú của bộ sưu tập thực vật. Bên cạnh những loài bản địa như kơ nia, cóc rừng, chì vẽ, trám mũi nhọn, mù u, sao đen và tung, còn có các loài được đưa về Việt Nam từ nhiều khu vực trên thế giới như cao su, gõ dầu, tếch, me tây và xà cừ. Mỗi cây là một tư liệu sống về quá trình sưu tập, gây trồng và thích nghi của thực vật trong môi trường đô thị phương Nam.
Nổi bật trong số đó là cây cao su mang số hiệu 881, cá thể cao su duy nhất còn lại tại Thảo Cầm Viên. Cây thuộc loài Hevea brasiliensis, gắn với dấu mốc năm 1897 khi cao su được đưa vào Việt Nam để thử nghiệm. Từ những mầm cây đầu tiên tại Sài Gòn, ngành cao su dần hình thành và trở thành một ngành kinh tế quan trọng. Vì vậy, cây không chỉ có giá trị sinh học mà còn là chứng tích của lịch sử kinh tế.
Một số cá thể khác tạo dấu ấn bởi sự hiếm gặp. Cây cóc rừng nằm gần khu nuôi cọp trắng; cây chì vẽ hiện diện bên khu gấu; kơ nia với bộ rễ bám sâu gợi nhắc không gian văn hóa Tây Nguyên; cây thị có tuổi thọ cao, quả chín thơm và gắn với ký ức văn hóa dân gian. Những cây này giúp khách tham quan tiếp cận kiến thức thực vật qua các câu chuyện gần gũi thay vì chỉ qua tên khoa học.
Trong khi đó, các nhóm cây có số lượng lớn tạo nên diện mạo đặc trưng của Thảo Cầm Viên. 9 cây dầu rái vươn thành tầng cây cao, đại diện cho hệ thực vật rừng nhiệt đới bản địa. 17 cây xà cừ có tán rộng, sức sống bền bỉ, gắn với quá trình quy hoạch cảnh quan khuôn viên. Ba cây me chua và ba cây me tây vừa che bóng, vừa góp phần điều hòa vi khí hậu và cải thiện môi trường đô thị.
Không chỉ tạo bóng mát, nhiều loài còn có giá trị nghiên cứu và sử dụng truyền thống. Chiêu liêu nước giàu tannin tự nhiên; hạt mù u chứa các hợp chất sinh học được nghiên cứu về đặc tính chống viêm; sống rắn thơm có khả năng cải tạo đất; gõ mật là nguồn gen gỗ quý; mù u với hệ rễ bám sâu góp phần bảo vệ bờ kênh rạch. Việc giữ gìn các cá thể lâu năm vì thế đồng thời bảo tồn nguồn vật liệu quý cho giáo dục và khoa học.
Danh hiệu Cây Di sản Việt Nam không chỉ ghi nhận tuổi đời hay kích thước của cây, mà còn nhấn mạnh mối liên hệ giữa thiên nhiên với lịch sử cộng đồng. Những cổ thụ này đã chứng kiến sự thay đổi của Sài Gòn - TP.HCM qua nhiều thế hệ, từ vùng đất còn thưa thớt công trình đến một đô thị hiện đại.
Theo Thảo Cầm Viên Sài Gòn, việc công nhận và giới thiệu các Cây Di sản là cơ sở để tăng cường chăm sóc, theo dõi sức khỏe cây, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ môi trường và cảnh quan. Các điểm Cây Di sản cũng mở ra một hành trình tham quan mới, nơi du khách có thể chụp ảnh, tìm hiểu đặc điểm từng loài và lan tỏa tình yêu thiên nhiên.
Thảo Cầm Viên Sài Gòn qua những con số
Trải qua 162 năm hình thành và phát triển (1864-2026), Thảo Cầm Viên Sài Gòn đảm nhiệm vai trò bảo tồn, giáo dục, nghiên cứu và phát triển nguồn gen động, thực vật. Hiện nơi đây chăm sóc hơn 1.940 cá thể động vật thuộc 117 loài và có trên 2.300 cây xanh thuộc 310 loài, trong đó hơn 700 cây lâu năm.