Ghé chợ đầu mối Tân An, khám phá miền Tây khi phố lên đèn

Những chuyến xe, ghe đưa hàng về chợ. Cá, tôm, rau củ và đủ loại thực phẩm tươi sống được bốc dỡ, cân đong rồi theo những chuyến xe tỏa đi khắp nơi trước khi trời sáng.

Ở đây, miền Tây hiện lên không chỉ bằng sông nước, ghe xuồng mà còn bằng một nhịp mưu sinh rất riêng – bắt đầu khi phố vừa lên đèn và kết thúc khi một ngày mới đã bắt đầu.

Vậy, chợ Tân An có gì đặc biệt mà giữa lòng thành phố Cần Thơ, cứ đêm xuống là lại rộn ràng như thế?

Chợ thức giấc khi phố lên đèn

Dù mới khoảng 9 giờ tối, nhưng phía sau những dãy nhà lồng của chợ Tân An, nhịp mua bán đã bắt đầu rộn ràng.

Ghe vừa cập bến, cá tôm được nhanh chóng đưa lên bờ, người cân hàng, người chuyển hàng, tất bật chuẩn bị cho một đêm buôn bán kéo dài đến sáng.

Để hiểu rõ hơn về nhịp hoạt động của khu chợ này, tôi gặp chị Nguyễn Thị Hằng – một tiểu thương đã gắn bó với chợ Tân An nhiều năm.

PV: Thường thì một phiên chợ đêm ở đây bắt đầu từ khoảng mấy giờ và hoạt động đến khi nào vậy chị?

Chị Nguyễn Thị Hằng: "Cỡ 9 giờ tối, người ta mở ra, bơm nước rồi bán tới sáng luôn. 6 giờ người ta về rồi tới bạn hàng lẻ".

PV: Vì là chợ đầu mối nên hàng hóa ở đây không chỉ phục vụ người mua lẻ mà còn có rất nhiều bạn hàng từ các chợ khác đến lấy hàng về bán lại phải không chị?

Chị Nguyễn Thị Hằng: "Chợ này là 20 năm rồi. Tại vì mối mang mình lấy thì người ta để giá nới hơn rồi mình bán lẻ mới được chứ cho giá ấy rồi mình bán lại đâu có nổi đâu. Thí dụ người ta bán 90 thì mình bán 100 vậy đó, lời 10 ngàn/kg. Chợ khác, tất cả chợ về đây hết".

12 giờ đêm, chợ bước vào giờ cao điểm

Càng về khuya, chợ càng đông. Và khoảng 12 giờ đêm, khi nhiều con phố đã thưa người, Tân An lại bước vào thời điểm nhộn nhịp nhất.

Tôi gặp cô Nguyễn Thị Lệ Chi, người đã có hơn 40 năm gắn bó với nghề buôn bán tại đây.

PV: Cô Chi ơi, một phiên chợ vào khoảng 12 giờ đêm thì không khí ở đây như thế nào?

Cô Nguyễn Thị Lệ Chi: "Tầm 12 giờ đêm là chợ xôm lắm, đông nghẹt luôn. Đây là chợ đầu mối nên tầm đó thương lái khắp nơi bắt đầu đổ về lấy sỉ để đem đi các chợ khác bán".

Từ cá, mực, tép cho tới rau củ, nông sản... cái gì cũng có. Vừa đúng 12 giờ khuya là chợ họp tới sáng, người ta bán sỉ cho bạn hàng.

Các tỉnh lại người ta cân lên chợ đầu mối rồi người ta về quê người ta bán, Vĩnh Long đồ này kia. Chợ này là chợ đầu mối cá mắm đồ nhiều lắm, tối người ta qua lấy nhóc, chợ này chợ kia người ta lại người ta lấy người ta bán, người ta về người ta bán sỉ. Có mặt ở chợ vào thời điểm này mới thấy, phía sau những chuyến hàng cá, tôm, rau củ được cân liên tục là cả một hành trình của hàng hóa từ nhiều vùng miền về đây. Đặc biệt, những nguồn thủy sản từ các tỉnh xa cũng được đưa về chợ Tân An để tập kết, rồi từ đây tiếp tục theo các bạn hàng đi nhiều nơi khác.

Từ Cà Mau về Tân An, rồi tỏa đi nhiều nơi

PV: Với nguồn hàng từ tận Cà Mau, người ta thường vận chuyển lên đây và giao cho các vựa như thế nào vậy cô?

Cô Nguyễn Thị Lệ Chi: "Hàng từ Cà Mau chở lên sẽ bỏ thẳng cho các vựa. Sau đó, chủ vựa mới chia mối rồi phân phối sỉ lại cho từng bạn hàng. Còn phía mối Cà Mau giao xong hàng cho vựa là họ rút về luôn".

PV: "Như vậy, từ những nguồn hàng ở tận Cà Mau, khi lên đến Tân An lại tiếp tục được phân phối cho các bạn hàng ở nhiều tỉnh, thành khác".

Cô Nguyễn Thị Lệ Chi: "Đây là chợ Tân An, hồi trước gọi là chợ Cần Thơ. Sau khi dẹp khu chợ cũ ngoài đường Hai Bà Trưng thì chuyển vào đây và đổi tên thành chợ Tân An. Ban đầu chợ chỉ có một khu, nhưng từ đợt dịch đến giờ họ mở thêm một khu nữa bên phía đường Phan Bội Châu.Ban đêm bên đó cũng xôm lắm, chủ yếu là nơi giao nhận, phân phối hàng nông sản Đà Lạt cho các mối sỉ".

Ở chợ Tân An, mối lái đến lấy hàng chỉ cần đậu xe ở bên ngoài rồi kéo xe đẩy vào khu vực chợ bốc xếp hàng, không phải vất vả chuyển hàng từ tầng này đến tầng khác như ở một số nơi. Chợ Tân An còn có vị trí thuận lợi theo kiểu “trên bến, dưới thuyền”, nhờ vậy, các loại thủy sản vận chuyển bằng ghe đến chợ đều còn tươi sống. Hiện chợ có khoảng 400 lô, vựa sạp kinh doanh.

Mỗi đêm chợ Tân An bán ra khoảng 15 đến 20 tấn thủy sản các loại. Về đêm, nơi này nhộn nhịp tiếng rao, tiếng cười nói rôm rả với bạn hàng, tiếng hô tránh đường của bốc vác, tiếng nước chảy rào rào từ bồn chứa… Người bán, người mua ai cũng khẩn trương để kịp đưa cá, tôm về những phiên sớm mai.

PV: Đứng cạnh tôi lúc này là chị Trần Thị Đầm, chị bán ở chợ này từ những ngày đầu phải không? Hồi trước chợ đông vui như thế nào chị?

Cô Trần Thị Đầm: "Mỗi mặt hàng mà mỗi người bán đó, mỗi mặt hàng cũng đông lắm, chợ đầu mối mà. Cái khúc trong chợ cũng có mà ngoài mặt lộ này cũng có. Cũng có tiểu thương nhiều lắm. Bán trong chợ nè, giờ chiều ra đây ngồi vậy đó, ngồi giờ đó, sáng có lô trong chợ. Không, bán lẻ không à. Đi mua ít ít rồi về bán đại vậy đó, cứ sống thôi. Chợ hồi đó nó đông chứ bây giờ nó hơi hơi dãn khách nhiều lắm. Hồi đó cũng 10 phần, giờ được chừng 3 phần à". 

Đứng giữa chợ Tân An lúc này, có thể cảm nhận rất rõ một nhịp sống khác của Cần Thơ. Khi phố lên đèn cũng là lúc những chuyến ghe cập bến. Khi nhiều người chuẩn bị đi ngủ, những người bán hàng lại bắt đầu một ngày làm việc mới. Rồi khoảng 6 giờ sáng, khi những chuyến hàng sỉ lần lượt rời chợ, các sạp bán lẻ lại bắt đầu mở cửa. Đêm bán sỉ, ngày bán lẻ – nhịp chợ cứ thế nối tiếp nhau.

Có lẽ, điều hấp dẫn nhất của chợ Tân An không chỉ nằm ở những tấn cá tôm hay những chuyến hàng đi về khắp miền Tây. Mà ở chính những con người đã thức cùng chợ qua bao năm tháng. Họ làm việc khi phố lên đèn, để khi thành phố thức dậy, những sản vật của miền sông nước đã kịp lên đường.

Đó cũng là một lát cắt rất đời của miền Tây – một miền Tây không chỉ có những chuyến đò, dòng sông hay miệt vườn, mà còn có những phiên chợ thức cùng đêm và những con người cần mẫn giữ nhịp mưu sinh qua từng ngày.

Sơn La đánh thức nguồn lực văn hóa: Trao không gian để văn hóa “cất lời”

VOV.VN - Tài sản văn hóa chỉ có thể tạo ra giá trị khi có không gian để hiện diện. Ở phố đi bộ thành phố Sơn La (trước đây), nay là phố đi bộ Sơn La, những câu lạc bộ, nghệ nhân, đội văn nghệ đang cùng nhau làm nên một không gian như thế – nơi chính cộng đồng trở thành chủ thể của đời sống văn hóa.