Huế lan tỏa giá trị văn hóa từ mỗi cộng đồng dân cư
VOV.VN - Văn hóa Huế không chỉ hiện diện trong các di tích, công trình kiến trúc mà còn được gìn giữ trong các phong tục, lễ hội và nếp sống của cộng đồng dân cư. Thông qua phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, TP Huế đang phát huy giá trị truyền thống, xây dựng môi trường sống văn minh, đoàn kết.
Ở mỗi làng quê, khu dân cư tại thành phố Huế đều có những nét văn hóa riêng được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Đó là hội vật làng Sình, hội vật Thủ Lễ, lễ hội cầu ngư làng Thai Dương, Lăng Cô hay các nghi lễ cúng cơm mới, cầu mùa của đồng bào dân tộc thiểu số. Ở vùng cao A Lưới, nhiều lễ hội truyền thống được duy trì, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa và tăng cường sự gắn kết cộng đồng. Không chỉ là dịp sinh hoạt văn hóa, lễ hội còn tạo không gian để các thế hệ gặp gỡ, trao truyền phong tục, tập quán và những giá trị truyền thống.
Già làng Hồ Văn Hạnh, người Pa Cô ở xã A Lưới 1 cho biết, thông qua các hoạt động giao lưu, tái hiện lễ hội, đồng bào vừa phát huy những phong tục tốt đẹp, vừa từng bước loại bỏ các tập quán không còn phù hợp.
“Hoạt động văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số ở vùng A Lưới, tại các làng, bản vừa tuyên truyền, vận động bà con cùng tham gia giao lưu, phát huy những nét văn hóa truyền thống tốt đẹp. Qua đó từng bước xóa bỏ những phong tục, tập quán lạc hậu, không còn phù hợp, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc mình”.
Cùng với việc bảo tồn lễ hội truyền thống, các địa phương vùng cao thành phố Huế chú trọng xây dựng nếp sống văn minh trong tiệc cưới, lễ tang. Những tập tục không còn phù hợp như khóc mướn, lăn đường, bắt tà, trừ ma trong đám tang từng bước được xóa bỏ. Chính quyền địa phương phát huy vai trò của các già làng, người có uy tín trong tuyên truyền, vận động bà con thay đổi những tập quán không còn phù hợp, đồng thời khuyến khích thế hệ trẻ tham gia gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Bà Nguyễn Thị Liễu, Phó Chủ tịch UBND xã A Lưới 3 cho biết, việc nghiên cứu, phục dựng các lễ hội truyền thống không chỉ góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa đặc sắc mà còn mở ra cơ hội phát triển du lịch cộng đồng, hình thành thêm những sản phẩm văn hóa hấp dẫn, thu hút du khách đến với vùng cao A Lưới: “Đối với văn hóa các dân tộc, già làng có vai trò truyền lửa cho thế hệ trẻ thông qua việc tổ chức, tái hiện các lễ hội truyền thống. Trong các hoạt động này, thanh niên, thiếu niên tham gia rất đông. Qua đó, các em không chỉ được học hỏi, hiểu biết về văn hóa dân tộc mình mà còn trực tiếp trải nghiệm, cảm nhận những nét văn hóa tiêu biểu của đồng bào mình”.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Hoa cho rằng, với vị thế vùng đất cố đô, Huế là nơi hội tụ, kết tinh nhiều giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa trong đời sống hôm nay.
“Huế với lợi thế là một vùng văn hóa rất đặc trưng của Việt Nam. Với vị thế là vùng đất cố đô, Huế là nơi tiếp nhận, hội tụ và kết tinh nhiều giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Nhiều loại hình nghệ thuật, những hình thái văn hóa độc đáo của cung đình Việt Nam đã được gìn giữ một cách có hệ thống tại đây”.
Từ nền tảng văn hóa truyền thống, phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư tại thành phố Huế ngày càng đi vào chiều sâu, gắn với việc hình thành nếp sống văn minh và môi trường sống xanh, sạch, đẹp. Người dân tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường, chỉnh trang đường làng, ngõ xóm, xây dựng cảnh quan và giữ gìn tình đoàn kết trong cộng đồng.
Ông Nguyễn Thiên Bình, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Huế cho biết, ngành tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân phát huy các giá trị tốt đẹp của gia đình, cộng đồng; xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội. Qua đó, đưa văn hóa trở thành nền tảng trong đời sống, góp phần xây dựng con người Huế văn minh, thân thiện và giàu bản sắc: “Thời gian qua, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phát huy những giá trị tốt đẹp của gia đình thông qua các phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội. Hiện nay, ngành đang tích cực tuyên truyền, vận động người dân thực hiện nếp sống văn minh trong việc tang; vận động các gia đình không rải vàng mã khi tổ chức cúng tế người thân”.
Từ gìn giữ lễ hội, phong tục truyền thống đến xây dựng nếp sống văn minh, người dân đang trở thành chủ thể trong bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Huế. Những chuyển biến từ mỗi gia đình, làng quê, khu dân cư góp phần tạo nên sức sống văn hóa riêng của vùng đất cố đô Huế.