Nghệ nhân H’Brơi - Người gìn giữ truyền thống văn hóa M’nông

Trong ngôi nhà gỗ mái ngói đã nhuốm màu thời gian, Nghệ nhân H’Brơi đang nhẹ nhàng đưa võng ru cháu bằng những làn điệu dân ca M’nông quen thuộc. Trên những bức vách gỗ là những tấm bằng khen, giấy khen được gìn giữ qua nhiều thế hệ như minh chứng cho sự tiếp nối của một gia đình giàu truyền thống cách mạng.

Nghệ nhân H'Brơi sinh năm 1975 trong một gia đình cả bố mẹ chồng và bố mẹ đẻ của bà đều tham gia lực lượng dân công hỏa tuyến phục vụ căn cứ cách mạng B4 Nâm Nung trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược. Sinh ra khi quê hương vừa giải phóng, đất nước thống nhất, lớn lên trong tiếng chiêng của cha, lời dân ca của mẹ, tình yêu văn hóa M'nông đã ngấm vào bà từ nhỏ. Nghệ nhân H’Brơi chia sẻ: "Tôi biết và thuộc những làn điệu dân ca này từ nhỏ. Ngày trước, mỗi khi bon có lễ hội, tôi thường theo mẹ đi hát. Ở nhà thì nghe mẹ hát ru con, ru cháu nên dần dần thấm vào mình lúc nào không hay. Học hát dân ca cũng không quá khó, quan trọng là chịu khó lắng nghe, ghi nhớ rồi tập hát theo...".

Đối với người M’nông, dân ca không chỉ là lời ca tiếng hát mà còn lưu giữ lịch sử, phong tục và đạo lý sống của cộng đồng. Từ những bài hát ru, hát đối đáp đến bài hát kể sử thi (Ot Ndrong), tất cả đều gửi gắm lời dạy của ông bà về tình yêu thương, sự đoàn kết và tinh thần lao động. Giờ đây Nghệ nhân H'Brơi truyền tình yêu dân ca cho thế hệ kế tiếp.

Lớn lên trong tiếng hát của mẹ, chị H'Như, con gái bà H'Brơi sớm gắn bó với các hoạt động văn hóa truyền thống của bon làng. Hiện nay, chị là Trưởng nhóm múa dân gian M'nông của xã Nâm Nung.

“Từ nhỏ tôi đã theo mẹ đi tập hát, tập múa cùng các cô chú trong đội văn hóa dân gian của xã. Mẹ là đội trưởng nên tôi thường xuyên được tiếp xúc với các làn điệu dân ca, các điệu múa truyền thống và dần hình thành niềm đam mê với dân ca và điệu múa M’nông mình", chị H'Như nói.

Là Bí thư Chi đoàn thanh niên bon Ja Rah, xã Nâm Nung, chị H'Như xem việc bảo tồn văn hóa dân tộc cũng chính là công việc của tuổi trẻ. Những buổi sinh hoạt đoàn vào buổi tối không chỉ là nơi đoàn viên trao đổi công tác mà còn trở thành không gian luyện tập múa hát dân gian. Tất cả đoàn viên, thanh niên và thiếu nhi tham gia sinh hoạt Chi đoàn bon Ja Rah có khoảng hơn 30 người, trong đó một số thanh niên được chọn vào đội múa dân gian của xã Nâm Nung do H’Như phụ trách. "Phần lớn thành viên trong đội múa đều là đoàn viên thanh niên trong bon nên việc vận động tham gia tập luyện khá thuận lợi. Chúng tôi thường lồng ghép các buổi tập múa, tập hát vào sinh hoạt chi đoàn, vừa tạo sân chơi lành mạnh cho thanh niên, vừa góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống" - chị H’Như chia sẻ.

Mỗi dịp lễ hội hay hội diễn văn hóa dân gian, hình ảnh hai mẹ con bà H'Brơi cùng biểu diễn đã trở nên quen thuộc. Giữa tiếng cồng chiêng vang vọng bon làng, mẹ cất lên những làn điệu dân ca mượt mà, sâu lắng. Người con gái hòa theo bằng những điệu múa uyển chuyển, nhịp nhàng.

Những năm gần đây, nhóm văn nghệ dân gian xã Nâm Nung liên tục tham gia nhiều hội diễn, giao lưu văn hóa trong cả nước và đạt nhiều giải thưởng cao. Và bà H'Brơi, chị H’Như đang tiếp tục truyền ngọn lửa đam mê văn hóa truyền thống M’nông đến thế hệ trẻ.

Bà H'Thương Knul, Phó Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội Hội đồng nhân dân xã Nâm Nung, cho biết: "U Nhim (Bà H'Brơi) hiện là trưởng nhóm cồng chiêng - hát dân ca, còn con gái bà phụ trách nhóm múa dân gian. Trong nhiều năm qua, hai mẹ con đã tích cực tham gia bảo tồn và truyền dạy văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ.  Trong những năm qua, đoàn nghệ nhân văn hóa dân gian do Nghệ nhân H'Brơi dẫn đoàn đã có mặt tại nhiều liên hoan, hội diễn trong và ngoài tỉnh. Riêng tại hội diễn văn hóa dân gian tổ chức ở Quảng Trị năm 2024 vừa qua, đoàn đã giành được 9 giải thưởng, trong đó có 4 giải A cùng nhiều giải B và giải C ở các nội dung trình diễn".

Từ mái nhà nhỏ ở bon Ja Rah, Nghệ nhân H’Brơi đang nỗ lực tiếp nối truyền thống của gia đình với những công việc cho ích cho buôn làng. Nếu thế hệ cha ông góp sức cho cách mạng thì thế hệ hôm nay đang góp sức gìn giữ phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Từ lời ru của bà, câu dân ca của mẹ đến những điệu múa của người con gái, mạch nguồn văn hóa M’nông vẫn bền bỉ chảy qua các thế hệ, để tiếng chiêng, lời hát mãi ngân vang giữa bon làng hôm nay.

Đặc sắc Lễ hội cầu ngư Làng Lò theo nghi thức truyền thống

VOV.VN - Ngày 22/6 tại Vạn Lạch Lò, thuộc Làng Lò, tỉnh Đắk Lắk, tưng bừng diễn ra Lễ hội cầu ngư theo nghi thức truyền thống. Hoạt động này mở đầu chương trình "Lễ hội cầu ngư 2026 - Tinh hoa di sản miền biển" tỉnh Đắk Lắk.