Người trẻ đi tìm ký ức trong những hiệu sách cũ giữa lòng TPHCM

Người trẻ tìm đến những hiệu sách cũ

Giữa những con đường tấp nập của TP.HCM, đâu đó vẫn còn những hiệu sách cũ nằm nép mình nơi góc phố. Đó là thế giới của những kệ sách chật kín, bìa đã ngả màu và mùi giấy cũ phảng phất bụi thời gian.

Không biển hiệu nổi bật, không gian cũng chẳng rộng rãi, cách sắp xếp không theo thuật toán nào, vậy mà nhiều khách vẫn ghé qua, đều đặn như một thói quen. Có người đến để tìm một cuốn sách cũ đã lâu không còn xuất bản. Có người muốn tìm một bản in đặc biệt. Cũng có người đơn giản muốn tìm giữa những kệ sách xem mình sẽ tình cờ bắt gặp điều gì.

Quỳnh Như, 23 tuổi, biết đến một hiệu sách cũ qua TikTok. Nhưng mạng xã hội chỉ là lý do đưa cô đến, còn điều khiến cô thực sự muốn bước vào lại nằm ở chính những cuốn sách đã đi qua nhiều cuộc đời. Quỳnh Như chia sẻ: "Em biết hiệu sách này qua TikTok. Em đến đây vì muốn tìm những cuốn sách cũ, một phần vì giá rẻ hơn, nhưng quan trọng hơn là nó lưu lại những kỷ niệm của những người chủ cũ. Em không chỉ muốn mua kiến thức mà còn muốn nhận lại cả kỷ niệm của những người từng sở hữu các cuốn sách này".

Với Như, việc lạc giữa những cuốn sách cũ giống như trò chơi tìm kho báu. Cô có thể đứng trầm ngâm rất lâu khi tình cờ thấy những dòng chữ viết tay đầy hoài niệm trên những trang giấy ngả vàng. Sách cũ mang theo dấu ấn thời gian mà những cuốn sách mới chưa có, đó có thể là một lời đề tặng, một dòng chữ ký hay vài ba ghi chú của một độc giả nào đó. Những dấu vết nho nhỏ ấy khiến quá trình đọc trở thành một cuộc gặp gỡ vô hình giữa những người chưa từng biết nhau.

Nếu mua sách trên mạng, người đọc dễ dàng tìm đúng tựa mình cần, so sánh giá và đặt hàng chỉ trong vài phút. Nhưng khi bước vào một hiệu sách cũ, việc tìm kiếm không còn hoàn toàn nằm trong sự chủ động. Có thể cuốn sách cần tìm không có trên kệ, nhưng bù lại, một cuốn khác bất ngờ lộ ra như món quà không hẹn trước, đó là trải nghiệm mà Như cho rằng không màn hình điện thoại nào có thể tái hiện:

"Hình như nó là cảm giác. Được sờ vào cuốn sách, lật từng trang và nhìn thấy những dòng lưu bút của người chủ cũ còn lưu lại trên sách khiến em thích hơn việc mua những cuốn sách mới. Đồng thời, sách cũ cũng có một mùi rất đặc trưng".

TP.HCM lên kế hoạch đưa văn hóa đọc đến khu trọ, chung cư, mái ấm và cả bệnh viện

VOV.VN - Nhằm khuyến khích văn hoá đọc, TP.HCM dự kiến sẽ trao tặng các tủ sách cộng đồng, đặc biệt quan tâm dành tặng các khu nhà trọ tập trung đông từ 80-500 phòng trọ.

Một hiệu sách, nhiều thế hệ độc giả

Với những người bán sách lâu năm như ông Trần Thanh Lợi - chủ tiệm sách cũ Tam Lợi, sự thay đổi của thị trường là điều khó tránh khỏi. Cách người đọc tìm sách đã khác trước, những thể loại được ưa chuộng cũng đổi thay theo từng giai đoạn, nhưng nhu cầu đọc và đi tìm những câu chuyện thì vẫn vẹn nguyên.

Gia đình ông Lợi gắn bó với nghề bán sách từ khoảng năm 1960-1961. Ba mẹ ông theo nghề từ trước khi ông chào đời, nên ông gần như lớn lên giữa những kệ sách. Đến nay, anh em trong nhà ông Lợi vẫn tiếp nối công việc ấy.

Sau hàng chục năm gắn bó với nghề, ông Lợi chứng kiến nhiều thế hệ độc giả tìm đến hiệu sách với những mối quan tâm khác nhau. Theo thời gian, nhu cầu đọc cũng thay đổi, nhưng bên cạnh những độc giả tìm sách cho riêng mình, vẫn có những người trẻ tìm đến những kệ sách cũ vì một lý do đặc biệt: muốn tìm lại những cuốn sách từng gắn bó với gia đình.

Ông Lợi cho biết: "Mấy bạn trẻ đến đây cũng rất nhiều. Cũng có những bạn tuy nhỏ tuổi nhưng rất sâu sắc, chẳng hạn gia đình có truyền thống đọc sách, hồi trước ông bà từng có những cuốn sách xưa để trong tủ hoặc đọc cho các em nghe. Đến khi lớn lên, các bạn muốn tìm những cuốn sách đó về nhà để tặng lại cho ông bà, cha mẹ mình".

Có lẽ đó là điều đẹp nhất một cuốn sách cũ có thể làm. Không chỉ kết nối người đọc với tác giả hay tác phẩm mà còn kết nối các thế hệ trong gia đình với nhau. Người trẻ tìm mua lại một cuốn sách xưa, đôi khi chẳng vì nó đang nổi tiếng mà vì giữa những trang giấy ấy, còn phảng phất ký ức tuổi thơ và những năm tháng yên bình bên ông bà, cha mẹ.

Trong hàng chục năm bán sách, ông Lợi từng gặp không ít cuốn có lời đề tặng và chữ ký viết tay - những câu chuyện nhỏ giấu sau một tên sách bình thường. Ông bồi hồi kể về cuốn sách yêu thích của mình có chữ ký của nhạc sĩ Trần Văn Khê tặng một vị đại sứ Việt Nam tại Pháp. Cuốn sách ấy được ông mua từ hơn 30 năm trước và vẫn giữ lại đến nay, không hẳn vì giá trị thương mại, mà bởi dấu ấn của người từng sở hữu nó.

Một cuốn sách như thế không chỉ là chữ nghĩa. Nó trở thành chứng nhân nhỏ bé của một đời người. Có lẽ đó là khác biệt lớn nhất giữa hiệu sách cũ và thế giới sách trực tuyến. Trên màn hình, người đọc chỉ có nội dung, còn trong hiệu sách cũ, họ có cả những câu chuyện nằm ngoài trang sách.

"Thật sự, khi cầm một cuốn sách trên tay, mình mới có thể đánh giá được giá trị của nó. Bản thân tôi là người bán sách và cũng là một trong những người đọc nhiều thể loại. Tôi nhận thấy sách có thể dạy cho mình rất nhiều điều hay. Điều thú vị là mỗi khi mở một cuốn sách ra, đôi khi mình lại bắt gặp những điều hết sức tình cờ. Có những vấn đề mình đang thắc mắc vậy mà thật bất ngờ, khi giở sách ra, mình lại bắt gặp đúng những nội dung ấy", ông Lợi chia sẻ.

Có những khách hàng đã mua sách từ thời cha của ông Lợi còn đứng quầy, giờ tóc đã bạc vẫn quay lại, có khi dẫn theo cả con cháu. Có người sống ở nước ngoài, mỗi lần về nước vẫn ghé ngang tiệm sách cũ như về thăm một nơi chốn thân quen. Những mối quan hệ ấy không sinh ra từ một vài lần mua bán mà được bồi đắp qua năm tháng, âm thầm như một sợi dây vô hình níu giữ khách phương xa.

Và với người trẻ như Quỳnh Như, giá trị của một hiệu sách cũ không nằm ở việc nó có thể cạnh tranh với một sàn thương mại điện tử về tốc độ giao hàng hay số lượng đầu sách. Sức hút của nó nằm ở trải nghiệm không thể đặt vào một cú nhấp chuột, đó là được chạm vào từng trang giấy ngả màu thời gian, hít hà mùi hương ẩm dịu của sách cũ, lặng lẽ chạm vào những dòng chữ nắn nót của một người xa lạ và tự hỏi cuốn sách này đã đi qua bao nhiêu cuộc đời trước khi đến tay mình.

Giữa thời một thư viện có thể nằm gọn trong điện thoại, những hiệu sách cũ vẫn ở đó, lặng lẽ nhắc rằng sách không chỉ hiện diện qua những trang giấy. Đôi khi, một cuốn sách còn là ký ức, là món quà trao tay, là câu chuyện của một gia đình hay đơn giản, chỉ là người bạn cũ đưa ta về những năm tháng hoài niệm xa xôi.

Giới thiệu sách tranh của họa sĩ Vũ Dương: Vẽ cuộc đời bằng cảm xúc

VOV.VN - Họa sĩ Vũ Dương không đi lên từ con đường được đào tạo bàn bản mà ông tự học, tự vẽ bằng chính cảm xúc của mình. Trong hơn 40 năm hoạt động nghệ thuật, họa sĩ Vũ Dương liên tục tham gia các triển lãm trong nước và quốc tế.