NSND Hồng Hạnh: Tiếng hát tri ân từ bản lĩnh chiến sĩ, tâm hồn nghệ sĩ

Có những giọng hát mỗi khi cất lên, người nghe không khỏi bồi hồi xúc động. Tiếng hát của Đại tá, NSND Hồng Hạnh, Giám đốc Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội, thuộc về mảnh đất nghệ thuật ấy. Nghe chị hát, khán giả lâng lâng trong cảm xúc, nghĩ về ký ức, về một thời hoa lửa, nghĩ về quê hương, đất nước, tình mẹ, về những khoảng lặng thiêng liêng của lịch sử. Đó là tiếng hát được chắt lọc từ tâm hồn một người nghệ sĩ và bản lĩnh của một người chiến sĩ, một giọng ca luôn nén trọn từng giọt cảm xúc vào đáy lòng để dâng đời những thanh âm nồng nàn, da diết.

Tháng Bảy, khi không gian ngập tràn ánh nến và khói hương trầm mặc trên những nghĩa trang liệt sĩ, tiếng hát của chị lại vang lên. Đó là tiếng hát nhẹ nhàng mà rưng rưng xúc động, như nén tâm hương tự sâu thẳm tâm hồn dâng lên anh linh những người lính đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Tiếng hát cất lên từ bản lĩnh chiến sĩ, tâm hồn nghệ sĩ

Hơn 30 năm gắn bó với màu áo lính, NSND Hồng Hạnh đã đi qua những dải đất biên cương xa thẳm, những đảo xa sóng vỗ, những thao trường nắng cháy để mang lời ca phục vụ bộ đội và nhân dân. Đối với chị, nghệ thuật mang sứ mệnh phụng sự.

Ở Hồng Hạnh, người ta tìm thấy hai con người khác nhau: sự rắn rỏi, kiên định của một người lính và sự nhạy cảm, tinh tế của một người nghệ sĩ. Sở hữu chất giọng nữ trung trầm Mezzo-alto ấm áp, dày dặn và tràn đầy nội lực, giọng hát của chị truyền cảm từ trái tim đến trái tim nhờ khoảng vang sâu lắng, từng câu nhả chữ mượt mà, chân thật, tình cảm như lời thủ thỉ, trò chuyện.

Những ngày tháng 7, NSND Hồng Hạnh dường như không có thời gian nghỉ ngơi. Chị bận bịu với hàng loạt chương trình của Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội, các sự kiện tri ân nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ. Trở thành người đứng đầu Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội, dù bộn bề công tác quản lý và chỉ đạo nghệ thuật, nhưng ngọn lửa nghề luôn cháy bỏng trong lòng chị. Chị vẫn luôn giữ thói quen trút trọn ruột gan mỗi khi đứng dưới ánh đèn sân khấu, đặc biệt là khi hát về đề tài cách mạng, về người lính, tình đồng đội, những khúc hát tri ân và hát về Mẹ Việt Nam Anh hùng.

Màu hoa đỏ, Bài ca không quên: Lời tri ân khắc khoải, trầm hùng và kiêu hãnh

Trong kho tàng âm nhạc cách mạng Việt Nam, ca khúc “Màu hoa đỏ”, một sáng tác của nhạc sĩ Thuận Yến, thơ Nguyễn Đức Mậu, được xem là một trong những tượng đài bằng âm nhạc về sự hy sinh vô bờ bến của người lính. Ca khúc này từng được nhiều thế hệ ca sĩ thể hiện. Tuy nhiên, qua chất giọng của NSND Hồng Hạnh, Màu hoa đỏ lại mang một diện mạo rất riêng: lời tri ân trầm hùng, khắc khoải nhưng tràn đầy kiêu hãnh.

"Có người lính mùa thu ấy ra đi từ mái tranh nghèo

Có người lính mùa xuân ấy ra đi từ đó không về..."

Những câu hát cất lên như tiếng thầm thì nhưng lại chạm đến cảm xúc của người nghe. Giọng hát của Hồng Hạnh tái hiện bức tranh lịch sử, khi những chàng trai tuổi hai mươi tạm gác lại giấc mơ học đường, từ biệt mái tranh nghèo, chia tay người yêu bé nhỏ nơi quê nhà để dấn thân vào khói lửa. Họ ra đi với tất cả nhiệt huyết và tình yêu Tổ quốc chan chứa trong tim, và rồi mãi mãi nằm lại nơi chiến trường ác liệt.

Hồng Hạnh hát Màu hoa đỏ bằng sự xúc động và niềm tự hào dâng trào. Tiếng hát của chị có lúc như ngọn lửa bùng cháy trong tiếng bom đạn một thời, rồi lắng lại thành tiếng lòng nghẹn ngào của hậu phương, nơi có những người mẹ, người vợ mòn mỏi đợi chờ. Bài hát dưới sự thể hiện của chị trở thành lời tri ân, nhắc chúng ta nhớ về bao liệt sĩ đã anh dũng hy sinh, bao thương bệnh binh đã gửi lại một phần xương máu nơi chiến trường, và bao gia đình khắc khoải tìm lại mộ người thân.

Được hát những ca khúc tri ân người lính, với Hồng Hạnh là niềm tự hào và vinh dự. Chị xúc động khi được cất lên giai điệu của ca khúc “Bài ca không quên” tại Hội nghị Tri ân người có công với cách mạng toàn quốc năm 2026 và phát động phong trào đẩy mạnh chăm lo người có công với cách mạng, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ.

“Mỗi lời ca như một nén tâm hương thành kính, gửi tới các Anh hùng liệt sĩ, Mẹ Việt Nam Anh hùng, thương binh, bệnh binh và những người có công với cách mạng, những người đã hiến dâng tuổi xuân, máu xương và cả cuộc đời cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Được hát trong những chương trình đặc biệt này không chỉ là niềm vinh dự của người nghệ sĩ - chiến sĩ, mà còn là lời tự nhắc nhở phải sống, cống hiến và tiếp nối xứng đáng với những hy sinh cao cả của các thế hệ cha anh.”

"Lời ru cỏ non": Tiếng lòng của người mẹ liệt sĩ

Nếu Màu hoa đỏ là khúc tráng ca trầm hùng thì Lời ru cỏ non lại là một nốt trầm đượm buồn nhưng chứa đựng tình yêu thương mênh mông của người mẹ dành cho đứa con ra trận không trở về. Qua hình tượng “cỏ non” và “lời ru” của nhạc sĩ Hữu Ước, lời thơ Kim Châu, ca khúc đã gửi gắm một thông điệp sâu sắc: những người ngã xuống đã hóa thân vào đất mẹ, vào từng ngọn cỏ, từng làn gió, để mãi đồng hành cùng sự phát triển của dân tộc.

Bằng trải nghiệm của một người từng trải và một tấm lòng tri ân sâu sắc, NSND Hồng Hạnh đưa người nghe đến với bản hòa ca của tình yêu thương, lòng biết ơn và khát vọng hòa bình trong một không gian tĩnh lặng bên nghĩa trang liệt sĩ lúc chiều tà:

"Cứ chiều chiều mẹ lại đến bên con một nấm mộ xanh như chiếc nôi tròn...Thương con, khói vờn cỏ non..."

Tiếng hát Hồng Hạnh nghẹn ngào như tiếng khóc thầm. Người nghe như thấy rõ hình ảnh người mẹ già với đôi bàn tay gầy guộc, run run chạm vào từng nấm mộ. Mẹ đến đây không chỉ để thăm con, mà còn thăm cả những người đồng đội của con đang nằm bên cạnh. Bó hương cháy dở, ngọn cỏ non xanh dưới ánh nắng chiều nhuộm đỏ chân mây hiện lên sinh động trong tiếng hát rưng rưng.

Đỉnh cao cảm xúc của ca khúc nằm ở câu hát "Con yêu của mẹ đã nhuộm hồng trời xanh". Qua tiếng hát của Hồng Hạnh, sự mất mát đã được nâng lên thành sự hy sinh cao cả vì độc lập tự do của Tổ quốc. Đoạn kết ca khúc với tiếng ru "À ơi con ngủ ru hời à ơi..." cất lên dịu dàng, êm đềm như một vòng tay ấm áp, xoa dịu nỗi đau chiến tranh, đưa những đứa con vào giấc ngủ bình yên giữa lòng đất mẹ.

Mẹ - tượng đài bất tử trong tâm khảm người nghệ sĩ - chiến sĩ

Không phải ngẫu nhiên mà trong sự nghiệp nghệ thuật của mình, NSND Hồng Hạnh lại đạt tới đỉnh cao với các ca khúc hát về người mẹ. Từ ca khúc Cho con xin câu hát của nhạc sĩ Minh Quang - tác phẩm mang về Huy chương Vàng năm 1995, đánh dấu bước ngoặt chính thức đưa chị vào con đường nghệ thuật chuyên nghiệp cho đến hai lần đoạt huy chương Vàng và Bạc toàn quốc, quân đội với ca khúc Mẹ tôi của nhạc sĩ An Thuyên (năm 2002 và 2009).

Bên cạnh đó là những ca khúc như Huyền thoại mẹ của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, Khúc mẹ ru của nhạc sĩ Trọng Lưu, hay hai ca khúc cùng mang tên Mẹ của nhạc sĩ Nguyễn Tiến và Phan Long...

Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ, đồng hành cùng Chiến dịch 500 ngày đêm quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội và Trung tâm Phát thanh - Truyền hình Quân đội phối hợp thực hiện chương trình Lời hứa với mẹ. Một lần nữa, khán giả lại thấy NSND Hồng Hạnh chắt chiu cảm xúc trong từng câu hát mà thăng hoa trên sân khấu. Từ Bài ca không quên của nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn, đến Người mẹ của tôi của nhạc sĩ Xuân Hồng hay, Vọng phu, một sáng tác của nhạc sĩ Lê Minh, lời thơ Vũ Việt Dũng… Mỗi khi chị cất lên tiếng hát, người nghe không khỏi nghẹn ngào khi tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng hiện lên trong lòng biết ơn vô hạn, trong niềm kiêu hãnh, tự hào, minh chứng cho sự trường tồn, bất diệt của dân tộc.

Những hình ảnh cùng giai điệu thấm đẫm cảm xúc trong các chương trình tri ân trên sóng truyền hình quốc gia hay các clip biểu diễn của NSND Hồng Hạnh khi lan tỏa trên không gian mạng vào những ngày tháng Bảy này đã chạm vào trái tim của hàng triệu khán giả.

Nghe chị hát Vọng phu, chị Thu Hường, một khán giả đến từ Hạ Long đã thốt lên: “Thương quá những người Mẹ Việt Nam Anh hùng. Cảm ơn giọng hát tuyệt vời, vô cùng cảm động của NSND Hồng Hạnh.”

Đúng vậy, khi Hồng Hạnh hát về người mẹ, chị tâm niệm, mình không chỉ trình diễn một tác phẩm âm nhạc mà thật sự hóa thân thành người mẹ, sống trong mất mát, sống trong tình yêu thương, cảm nhận lòng biết ơn. Những người mẹ trong bài hát của chị lam lũ, tần tảo, nhưng can trường, vĩ đại, những người đã lặng lẽ gạt nước mắt tiễn từng đứa con ra trận, để rồi nhận về những tấm bằng Tổ quốc ghi công.

Trong khung hình thiêng liêng và trầm mặc của những sự kiện tháng 7 tri ân các anh hùng liệt sĩ, người ta bắt gặp một người nghệ sĩ - chiến sĩ thả hồn mình theo từng nốt nhạc. Ánh mắt chị dịu dàng mà kiêu hãnh. Tâm hồn chị khẽ run run chạm vào ký ức của một thời đạn bom khói lửa. Để rồi khi những thanh âm bay lên, chỉ có một Hồng Hạnh thăng hoa trong cảm xúc. Chỉ có một Hồng Hạnh với từng hơi thở thì thầm, từng tiếng nhả chữ như rứt ruột, biến từng ca khúc thành lời tri ân bằng âm nhạc dâng lên những con người đã hy sinh thân mình cho thế hệ hôm nay được sống trọn vẹn trong hòa bình, độc lập, tự do. Lời ca ấy cũng chính là tình yêu quê hương đất nước, lòng biết ơn sâu sắc mà người nghệ sĩ – chiến sĩ, Đại tá, NSND Hồng Hạnh muốn dâng lên Tổ quốc Việt Nam!

NSƯT Đăng Dương, Hồ Quỳnh Hương, Đức Phúc hát tri ân trong “Mãi mãi tuổi 20”

VOV.VN - NSƯT Đăng Dương, Hồng Nhung, Hồ Quỳnh Hương, Đức Phúc và nhiều ca sĩ nổi tiếng hòa giọng trong chương trình chính luận nghệ thuật đặc biệt "Mãi mãi tuổi 20" được tổ chức nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ vào tối 24/7 tại Quảng Ninh.