Phát triển công nghiệp văn hóa phải gắn liền với doanh thu và việc làm

Chiều nay (9/7), tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã tổ chức Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ trọng tâm các tháng cuối năm 2026. Trong bối cảnh năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, hội nghị không chỉ là dịp nhìn lại những con số ấn tượng mà còn là nơi định hình tư duy phát triển mới, đặc biệt là chiến lược đưa công nghiệp văn hóa trở thành một động lực tăng trưởng quan trọng của đất nước.

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy đã trình bày báo cáo tóm tắt tình hình thực hiện nhiệm vụ trong 6 tháng qua. Với tinh thần chủ động đổi mới tư duy và phương thức quản lý, toàn ngành đã chuyển mạnh từ "quản lý hành chính" sang "quản trị KPI", lấy hiệu quả đầu ra làm thước đo giá trị.

Kết quả đạt được trong nửa đầu năm 2026 là khá toàn diện. Điểm sáng nổi bật nhất là lĩnh vực du lịch khi Việt Nam đón gần 12,3 triệu lượt khách quốc tế, tăng 15% so với cùng kỳ và đạt gần 50% kế hoạch năm. Tổng thu từ khách du lịch ước đạt 569 nghìn tỉ đồng, khẳng định vị thế của ngành kinh tế mũi nhọn. Bên cạnh đó, công tác xây dựng thể chế được ưu tiên hàng đầu với 26 văn bản trình cấp có thẩm quyền ban hành và 18 thông tư do Bộ trưởng ban hành. Lĩnh vực thể thao cũng ghi nhận những dấu ấn lịch sử như đội tuyển U17 Việt Nam giành vé dự FIFA U17 World Cup 2026.

Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh rằng, công nghiệp văn hóa và giải trí đã bắt đầu ghi nhận những tín hiệu tích cực với sự xuất hiện của nhiều sản phẩm sáng tạo đặc sắc. Đây là cơ sở quan trọng để Bộ tiếp tục đẩy mạnh xây dựng môi trường văn hóa và phát triển ngành kinh tế giàu tiềm năng này trong thời gian tới.

Phát biểu kết luận và chỉ đạo tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh khẳng định năm 2026 là năm mở đầu giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi sự đổi mới mạnh mẽ tư duy để khơi thông mọi nguồn lực. Bộ trưởng đánh giá cao nỗ lực của toàn ngành khi từng bước đưa văn hóa trở thành nền tảng, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển.

Ghi nhận 4 điểm nổi bật của ngành trong 6 tháng qua, Bộ trưởng nhấn mạnh sự chuyển biến trong nhận thức: "Việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội đã từng bước đưa văn hóa trở thành là nền tảng, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển; du lịch được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn; công nghiệp văn hóa, thể thao, báo chí, truyền thông ngày càng khẳng định vai trò trong tạo lập không gian phát triển mới và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế".

Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng chỉ ra những hạn chế như tiến độ triển khai một số nhiệm vụ còn chậm, công tác phối hợp đôi khi còn thiếu chặt chẽ và một số nhiệm vụ chưa gắn chặt với mục tiêu đóng góp vào tăng trưởng của ngành. Để khắc phục, Bộ trưởng đề nghị toàn ngành quán triệt phương châm: “Thống nhất tư duy - Quyết liệt hành động - Kiến tạo giá trị”. Trong đó, mỗi nhiệm vụ phải tạo ra giá trị cụ thể cho người dân, doanh nghiệp và đóng góp thiết thực vào tăng trưởng kinh tế-xã hội.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh định hướng phát triển công nghiệp văn hóa. Bộ trưởng yêu cầu toàn ngành phải chuyển mạnh sang tư duy phát triển theo chuỗi giá trị, lấy hiệu quả kinh tế - xã hội và giá trị gia tăng làm thước đo.

Bộ trưởng chỉ đạo: "Công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo phải từng bước trở thành động lực tăng trưởng mới. Cần lựa chọn đúng lĩnh vực có lợi thế; hình thành sản phẩm chủ lực, doanh nghiệp dẫn dắt, thị trường mục tiêu, cơ chế bản quyền, cơ chế đặt hàng, hỗ trợ sáng tạo, phát triển hạ tầng số cho sản xuất, phân phối, tiêu dùng sản phẩm văn hóa".

Bộ trưởng đặc biệt lưu ý: "Không phát triển công nghiệp văn hóa theo phong trào; phải đo được sản phẩm, thị trường, doanh thu, việc làm và giá trị gia tăng". Điều này cho thấy một bước ngoặt trong quản lý, khi công nghiệp văn hóa được nhìn nhận như một ngành kinh tế thực thụ, đòi hỏi sự bài bản và thực chất, tránh sự dàn trải hay hình thức.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ trưởng đề ra các nhóm giải pháp then chốt. Trước hết là hoàn thiện thể chế để tạo dư địa phát triển, tháo gỡ điểm nghẽn và khơi thông nguồn lực xã hội. Tiếp đó là đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng dữ liệu lớn về di sản, nghệ thuật và tạo ra các nền tảng phân phối nội dung số, công cụ bảo vệ bản quyền. Bộ trưởng khẳng định: "Chuyển đổi số không chỉ là số hóa thủ tục, mà phải tạo phương thức quản trị mới, sản phẩm mới, không gian sáng tạo mới và thị trường mới".

Một khía cạnh không thể tách rời trong phát triển công nghiệp văn hóa chính là nguồn lực con người. Bộ trưởng yêu cầu các cơ quan, đơn vị cần quan tâm bồi dưỡng, trọng dụng và tôn vinh đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ và lực lượng sáng tạo trẻ. Ngành cần xây dựng cơ chế đặt hàng, hỗ trợ sáng tạo và bảo vệ quyền tác giả để đội ngũ làm văn hóa yên tâm cống hiến.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng cũng đề nghị các địa phương, đặc biệt là các đầu tàu như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Quảng Ninh... tiếp tục phát huy vai trò chủ động trong việc đổi mới sản phẩm, đẩy mạnh liên kết vùng và huy động nguồn lực xã hội. Mỗi Giám đốc Sở VHTTDL phải thực sự trở thành trung tâm tham mưu chiến lược, chủ động lựa chọn những giá trị nổi trội và sản phẩm đặc trưng của địa phương để đầu tư, tránh manh mún.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh bày tỏ niềm tin rằng, với tinh thần quyết liệt và tư duy kiến tạo, ngành VHTTDL sẽ biến tiềm năng thành động lực, biến chủ trương thành hành động cụ thể. Phát triển công nghiệp văn hóa không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, nhằm xây dựng một môi trường văn hóa lành mạnh và củng cố sức mạnh nội sinh của dân tộc trong kỷ nguyên mới.

Thiếu vắng thương hiệu quốc gia trong ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam

VOV.VN - Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ phát triển từ 5 - 10 thương hiệu quốc gia trong các ngành công nghiệp văn hóa như điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, du lịch văn hóa... bảo đảm các thương hiệu này vừa mang tính đại diện cho bản sắc văn hóa Việt Nam, vừa có năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.