Theo nhịp chày Khua Luống, vui hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu của người Thái trắng Lai Châu
VOV.VN - Tiếng chày Khua Luống vang nhịp, hương cốm mới lan tỏa, hòa cùng những điệu múa, trò chơi dân gian rộn ràng trên cánh đồng bản Huổi Én, xã Phong Thổ, tỉnh Lai Châu... Lễ hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu của người Thái trắng không chỉ là dịp vui mừng mùa lúa mới, tri ân trời đất, tổ tiên mà còn là nơi gìn giữ, trao truyền.
Ngày hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu giữa không gian cánh đồng Huổi Én, trong tiếng chày Khua Luống vang nhịp, người dân trong những bộ trang phục truyền thống rộn ràng tham gia, người chuẩn bị lễ vật, người cùng nhau giã cốm, người hào hứng cổ vũ các trò chơi dân gian. Không khí lễ hội lan từ sân hội ra những thửa ruộng, từ người cao tuổi đến lớp trẻ.
Với đồng bào Thái trắng nơi đây, Kin Lẩu Khẩu Mẩu không chỉ là dịp vui sau những tháng ngày lao động trên đồng ruộng, mà còn là lễ hội gắn với tín ngưỡng nông nghiệp, thể hiện lòng biết ơn trời đất, tổ tiên, cầu mong mùa màng tươi tốt, bản làng bình yên, cuộc sống no ấm, yên vui...
Ông Nông Văn Nảo, Nghệ nhân Nhân dân loại hình tập quán xã hội và tín ngưỡng, ở xã Phong Thổ chia sẻ: “Người Thái quan niệm tất cả mọi vật đều có hai phần là phần thể xác và phần hồn. Cho nên các hướng dẫn viên, nghệ nhân và diễn viên chúng tôi đã tổ chức đi xuống đồng rước hồn lúa. Sau khi xuống đồng rước hồn lúa quay về, bà con cúng hồn lúa ở đó. Cúng hồn lúa là động viên hồn lúa ở kho, ở lại nhà với người nông dân”.
Một trong những âm thanh làm nên dấu ấn riêng của ngày hội là tiếng chày giã cốm Khua Luống. Những hạt lúa nếp đầu mùa, qua công đoạn rang, giã và sàng sảy, dần thành những hạt cốm xanh thơm, dẻo ngọt. Nhịp chày đều tay, tiếng gọi nhau í ới, tiếng cười xen giữa câu chuyện mùa màng khiến không gian lễ hội thêm gần gũi, ấm áp.
Từ hạt lúa trên đồng đến hạt cốm trên tay, mỗi công đoạn đều chứa đựng sự khéo léo, kinh nghiệm và tình yêu lao động của người dân. Hương cốm mới cũng là hương vị của quê hương, của niềm vui được mùa và sự gắn bó cộng đồng.
Bà Thùng Thị Phín, người dân bản Huổi Én, xã Phong Thổ chia sẻ: “Lúa để làm cốm mới thường là bà con nông dân chúng tôi chọn loại lúa không già quá mà cũng không non quá. Và sau khi chọn về lúa được chúng tôi bóc tách hạt ra và rang cho lúa chín thì chúng tôi mới giã. Và sau khi giã tách riêng ra chúng tôi mới được cốm mới. Xã tổ chức lễ hội ăn lúa mới hay còn gọi là lễ hội Kin lẩu khẩu mẩu này, bà con chúng tôi rất là vui, háo hức”.
Sau những nghi lễ trang trọng là phần hội sôi nổi với các trò chơi dân gian như tung còn, én cáy, đập lúa, bịt mắt bắt vịt... Tiếng cổ vũ vang lên theo từng lượt thi, kéo mọi người lại gần nhau hơn. Những trò chơi từng gắn bó với đời sống thường ngày nay trở thành dịp để người dân giao lưu, để lớp trẻ hiểu thêm phong tục truyền thống của dân tộc.
Chị Vàng Thị Dung, đến từ xã Bình Lư hồ hởi cho biết: “Năm ngoái tôi cũng được tham gia một lễ hội ở bên Than Uyên. Nhưng hôm nay được tham gia lễ hội này văn hóa có khác hơn một chút. Em thấy không khí lễ hội ở đây bà con rất là vui. Và em được biết thêm nhiều nét văn hóa của bà con, như cách làm cốm và tham gia nhiều hoạt động cùng bà con rất là vui”.
Trải qua nhiều thế hệ, hương cốm mới, nhịp điệu văn hóa và niềm tự hào về cội nguồn vẫn được người Thái trắng ở Huổi Én trao truyền qua từng mùa lễ hội. Từ những giá trị bình dị ấy, Kin Lẩu Khẩu Mẩu tiếp tục góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, làm giàu thêm sức sống của vùng đất Phong Thổ, Lai Châu.
2.026 người múa xòe chào mừng 5 năm Xòe Thái là Di sản văn hóa phi vật thể
VOV.VN - Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc” sẽ được tổ chức từ ngày 16 - 21/10 tới đây tại phường Nghĩa Lộ và các địa phương vùng Mường Lò của tỉnh Lào Cai. Điểm nhấn của sự kiện là màn đại xòe của 2.026 nghệ nhân.
