Xây dựng văn hóa TP.HCM - Nâng tầm cảm xúc thành năng lực số
VOV.VN - Để định hình hệ giá trị con người thời kỳ mới, TP.HCM cần tổng điều tra để xây dựng cơ sở dữ liệu về gia đình, đồng thời kiến tạo môi trường văn hóa số lành mạnh. Đây là những giải pháp trọng tâm được các chuyên gia đề xuất tại tọa đàm do Ban Tuyên giáo Dân vận Thành ủy TP.HCM tổ chức ngày 21/7.
Gia đình là hạt nhân để phát triển
Theo ông Nguyễn Quang Phi, Ủy viên Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật TP.HCM, gia đình vẫn luôn là tế bào của xã hội. Do đó, đầu tư cho công tác gia đình chính là đầu tư cho sự phát triển.
Chính bởi vậy, ông Phi cho rằng, TP.HCM cần thực hiện một cuộc tổng điều tra nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu đầy đủ về gia đình trong bối cảnh chuyển đổi số.
Dữ liệu này phải phản ánh toàn diện các mô hình đang hiện nay như: gia đình hai thế hệ, nhiều thế hệ, đơn thân, người độc thân, sống chung không kết hôn, hay cha mẹ đi làm xa... Đây sẽ là căn cứ khoa học để thành phố nhận diện các vấn đề mới phát sinh và hoạch định chính sách sát thực tế. Cùng với đó, công tác giáo dục kỹ năng thiết thực như giao tiếp, giải quyết xung đột và nuôi dạy con cần được phổ cập thường xuyên để xây dựng gia đình bền vững.
"Chúng ta cần dự báo gia đình sẽ biến động theo chiều hướng nào, ngay tại TP.HCM xu hướng đó sẽ diễn ra ra sao và tốc độ gia tăng sẽ như thế nào. Từ những dự báo đó mới có thể xây dựng các đề án, chương trình, kế hoạch để thích ứng với sự phát triển của gia đình trong bối cảnh mới. Đặc biệt, các dữ liệu này cũng là cơ sở để xây dựng mô hình gia đình phù hợp với thời đại hiện nay", ông Nguyễn Quang Phi phân tích thêm.
Còn theo Nghệ sĩ Ưu tú Hạnh Thúy, gia đình và nhà trường chính là hai nền tảng để hình thành nhân cách và nuôi dưỡng bản sắc văn hóa cho thế hệ trẻ một cách tự nhiên nhất. Từ góc nhìn đó, bên cạnh việc đề xuất các tiêu chí cụ thể như: lòng nhân ái, sự năng động và tính trung thực, Nghệ sĩ Hạnh Thúy còn kêu gọi thiết lập môi trường văn hóa số lành mạnh để ngăn chặn tác động tiêu cực từ mạng xã hội.
Cuối cùng, nguồn lực từ nghệ thuật và điện ảnh cũng cần được khai thác hiệu quả để truyền tải các bài học đạo đức đến công chúng một cách nhẹ nhàng nhưng sâu sắc. Qua đó, nhằm khẳng định việc phát triển con người là yếu tố tiên quyết để thúc đẩy sự bền vững của toàn xã hội.
Sống đẹp trên không gian mạng
Bên cạnh yếu tố gia đình, không gian số cũng là nội dung được đại biểu đặc biệt quan tâm. GS.TS Trình Quang Phú, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Phương Đông nhìn nhận, mạng xã hội đã trở thành một không gian văn hóa mới. Tại đây, giá trị truyền thống có cơ hội lan tỏa mạnh mẽ, nhưng cũng đứng trước nguy cơ bị bóp méo bởi tin giả, ngôn từ cực đoan hay lối sống thực dụng.
Theo GS.TS Trình Quang Phú, giải pháp quan trọng ở đây không phải là kìm hãm cảm xúc, mà là nâng tầm cảm xúc thành "năng lực số" có lý trí, biết kiểm chứng thông tin và chịu trách nhiệm với từng phát ngôn, từng lượt chia sẻ.
Sống đẹp trên mạng không thể dừng lại ở khẩu hiệu, mà phải là một chiến lược văn hóa thực thụ nhằm xây dựng hình ảnh người dân TP.HCM văn minh, nghĩa tình.
"Chúng ta không nên xem không gian mạng là một mối đe dọa, mà cần nhìn nhận đó là cơ hội để tái định nghĩa và làm mới các giá trị, chuẩn mực truyền thống. Với TP.HCM, những giá trị như trọng tình, năng động, cởi mở không chỉ hiện diện trong đời sống thực mà còn có thể lan tỏa mạnh mẽ trên môi trường số nếu được định hướng đúng đắn", GS.TS Trình Quang Phú nói.
Tọa đàm “Từ giữ gìn thuần phong mỹ tục đến khẳng định hệ giá trị con người Thành phố Hồ Chí Minh” do Ban Tuyên giáo và Ban Dân vận Thành ủy TP.HCM tổ chức ngày 21/7.
Tọa đàm được tổ chức nhằm góp phần triển khai Nghị quyết 33-NQ/TW về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam và Chương trình hành động số 13 của Thành ủy TP.HCM về phát triển văn hóa.
Điểm nhấn của tọa đàm là sự cấp thiết phải nhận diện và thích ứng với những biến đổi cốt lõi của xã hội hiện đại: cấu trúc gia đình và không gian mạng.
Ban Tổ chức cho biết đã nhận 173 tham luận từ các cơ quan, đơn vị, chuyên gia, nhà khoa học, văn nghệ sĩ. 80 tham luận được tuyển chọn, biên tập thành kỷ yếu, tập trung nhiều góc nhìn về gìn giữ thuần phong mỹ tục và xây dựng hệ giá trị con người TP.HCM trong bối cảnh mới.
Đến năm 2045, Việt Nam trở thành trung tâm văn hóa, sáng tạo hàng đầu khu vực
VOV.VN - Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ký Quyết định số 1306/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược văn hóa đối ngoại đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Chiến lược).
