50-80% bệnh nhân ung thư ở Việt Nam phát hiện bệnh khi đã muộn
VOV.VN - Đa số bệnh nhân ung thư tại Việt Nam đến bệnh viện khi bệnh đã ở giai đoạn 3 - 4, khiến hiệu quả điều trị giảm và tỷ lệ tử vong còn cao. Ngành y tế đang chuyển mạnh sang tầm soát và phát hiện sớm.
Tại hội nghị Khoa học kỹ thuật 2026 do Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM tổ chức ngày 15/5, TS-BS Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc bệnh viện cho biết Việt Nam đang đối mặt với gánh nặng ung thư ngày càng gia tăng trong bối cảnh già hóa dân số và bệnh không lây nhiễm tăng nhanh.
Theo TS-BS Diệp Bảo Tuấn, Việt Nam hiện có hơn 100 triệu dân, tuổi thọ trung bình đạt 73,3 tuổi, tăng 1,8 năm so với năm 2000. Hiện khoảng 11% dân số trên 60 tuổi, kéo theo nguy cơ gia tăng các bệnh mạn tính, đặc biệt là ung thư.
Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 180.000 ca mắc mới và khoảng 120.000 ca tử vong do ung thư. Hiện cả nước có hơn 400.000 bệnh nhân ung thư hiện hữu trong vòng 5 năm tính lũy tích.
Trước đây, ung thư là nguyên nhân tử vong đứng hàng thứ hai sau bệnh tim mạch. Tuy nhiên, sau đại dịch COVID-19, ung thư đã trở thành nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên toàn cầu. Theo số liệu được TS-BS Diệp Bảo Tuấn dẫn lại, mỗi ngày thế giới có hơn 26.000 người tử vong vì ung thư, cao hơn số ca tử vong do bệnh tim mạch với khoảng 25.840 trường hợp. Nhóm bệnh không lây nhiễm hiện chiếm khoảng 70% tổng số ca tử vong toàn cầu, trong đó ung thư đứng đầu.
Một nghiên cứu từ năm 2016 cho thấy từ 50-80% bệnh nhân ung thư tại Việt Nam đến khám ở giai đoạn 3-4. Việc phát hiện muộn khiến hiệu quả điều trị giảm, chi phí điều trị tăng và tiên lượng sống thấp hơn.
Về cơ cấu bệnh, nam giới chủ yếu mắc ung thư gan, phổi và dạ dày; trong khi nữ giới thường gặp ung thư vú, phổi và đại trực tràng. Tỷ lệ tử vong do ung thư ở nam hiện cao hơn nữ.
Theo TS-BS Diệp Bảo Tuấn, nhiều quốc gia tập trung vào ba giải pháp chính để cải thiện hiệu quả điều trị ung thư gồm phòng ngừa thông qua thay đổi lối sống, tầm soát phát hiện sớm và ứng dụng các phương pháp điều trị mới.
Trong đó, tầm soát sớm được xem là giải pháp then chốt nhằm giảm tỷ lệ bệnh nhân phát hiện ở giai đoạn muộn, qua đó giảm chi phí điều trị và giảm tử vong.
TS-BS Diệp Bảo Tuấn cho biết tại Nhật Bản, mô hình khám sức khỏe định kỳ chủ động được triển khai rộng rãi với hơn 1.700 cơ sở và khoảng 3,7 triệu lượt khám mỗi năm. Dữ liệu giai đoạn 2016-2018 cho thấy tỷ lệ phát hiện ung thư đại trực tràng đạt 13,7 ca/1.000 người khám, ung thư vú đạt 13,3 ca/1.000 người khám.
Hiện bệnh viện đang đề xuất mô hình tầm soát ung thư tại Việt Nam theo hướng phát hiện bệnh khi chưa có triệu chứng lâm sàng, tập trung vào nhóm nguy cơ cao và gắn với dữ liệu sức khỏe điện tử. Tuy nhiên, việc triển khai vẫn còn nhiều khó khăn liên quan nhân lực, hạ tầng công nghệ, tài chính và khả năng tích hợp dữ liệu tại y tế cơ sở.
Những ai có nguy cơ bị ung thư biểu mô tế bào đáy?
VOV.VN - Ung thư biểu mô tế bào đáy (UTBMTBĐ) thuộc nhóm ung thư da không hắc tố, là bệnh lý ung thư da thường gặp nhất trên thế giới và có xu hướng gia tăng theo từng năm. Nguy cơ mắc UTBMTBĐ tăng dần theo độ tuổi và mức độ tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.
