Bão cuối năm 2026 có thể ít hơn, rét đậm rét hại đến muộn
VOV.VN - Dự báo thời tiết từ tháng 10-12/2026, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm. Không khí lạnh và rét đậm, rét hại cũng được dự báo xuất hiện muộn hơn, trong khi nhiệt độ trên cả nước tiếp tục cao hơn mức trung bình.
Bão cuối năm 2026 có xu hướng ít hơn trung bình nhiều năm
Theo nhận định của ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo Thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12/2026, hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) trên Biển Đông và ảnh hưởng đến đất liền Việt Nam có khả năng ở mức thấp hơn so với trung bình nhiều năm (TBNN).
Theo quy luật khí hậu, trung bình trên Biển Đông trong giai đoạn này có khoảng 4,5 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, trong đó khoảng 1,9 cơn có khả năng đổ bộ vào đất liền. Tuy nhiên, từ tháng 10-12/2026, số lượng bão và ATNĐ hoạt động trên Biển Đông cũng như ảnh hưởng đến nước ta được nhận định có khả năng thấp hơn mức trung bình nhiều năm. Dù vậy, người dân không nên chủ quan bởi chỉ một cơn bão hoặc áp thấp nhiệt đới có quỹ đạo phức tạp, kết hợp với các hình thế thời tiết khác vẫn có thể gây mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất và ngập úng.
Đối với không khí lạnh, dự báo trong những tháng cuối năm 2026, hoạt động của không khí lạnh có xu hướng yếu hơn so với trung bình nhiều năm. Đáng chú ý, các đợt rét đậm, rét hại có khả năng xuất hiện muộn hơn so với quy luật khí hậu. Số ngày rét đậm, rét hại cũng được dự báo ở mức thấp hơn trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.
Diễn biến này đồng nghĩa với khả năng thời tiết mùa đông trong giai đoạn đầu mùa lạnh chưa xuất hiện nhiều đợt rét mạnh kéo dài. Tuy nhiên, khi không khí lạnh tăng cường, người dân vẫn cần theo dõi chặt các bản tin dự báo, đặc biệt tại khu vực miền núi phía Bắc.
Mưa lớn cuối năm có thể giảm ở nhiều khu vực
Từ tháng 10-11/2026, mưa vừa, mưa to có xu hướng xảy ra ít hơn so với trung bình nhiều năm. Mưa được dự báo tập trung chủ yếu tại khu vực từ Hà Tĩnh đến TP Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ. Tuy nhiên, các khu vực này có khả năng xuất hiện tình trạng thiếu hụt lượng mưa trong những tháng chính của mùa mưa.
Trong khi đó, tại Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, mùa mưa có khả năng kết thúc sớm. Điều này cho thấy thời tiết cuối năm 2026 có sự phân hóa rõ giữa các khu vực, khi một số nơi vẫn có nguy cơ xuất hiện các đợt mưa lớn, nhưng tổng lượng mưa cả tháng hoặc cả mùa có thể thấp hơn mức trung bình.
Một trong những điểm đáng chú ý trong dự báo khí tượng từ tháng 10 đến tháng 12/2026 là nhiệt độ trung bình trên cả nước được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm. Cụ thể, trong tháng 10-11/2026, nhiệt độ trung bình phổ biến
cao hơn từ 1-2 độ C, có nơi cao hơn. Sang tháng 12/2026, nhiệt độ trung bình tại các khu vực phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm 0,5-1,5 độ C. Riêng khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có thể cao hơn 1,5-2,5 độ C so với trung bình cùng thời kỳ. Như vậy, dù bước vào những tháng cuối năm, thời tiết vẫn có xu hướng ấm hơn đáng kể so với quy luật khí hậu ở nhiều khu vực.
Lượng mưa tháng 10-12/2026 diễn biến thế nào?
Trong tháng 10/2026, tổng lượng mưa tại Bắc Bộ phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 5-20%. Ngược lại, các khu vực khác phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm từ 5-20%. Đáng chú ý, khu vực từ Quảng Trị đến TP Huế, Duyên hải Nam Trung Bộ và Cao nguyên Trung Bộ có tổng lượng mưa thấp hơn trung bình nhiều năm từ 20-40%. Đây là khu vực cần lưu ý nguy cơ thiếu hụt mưa trong bối cảnh mùa mưa có khả năng diễn biến không thuận lợi như quy luật khí hậu.
Sang tháng 11/2026, tổng lượng mưa tại Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm từ 10-30%. Trong khi đó, khu vực từ Quảng Trị đến Lâm Đồng phổ biến thấp hơn từ 20-40%, còn Nam Bộ thấp hơn trung bình nhiều năm khoảng 5-15%.
Trong tháng 12/2026, tổng lượng mưa tại Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 5-20 mm. Các khu vực khác có lượng mưa thấp hơn trung bình nhiều năm từ 5-20 mm. Đáng chú ý, Duyên hải Nam Trung Bộ có thể thiếu hụt lượng mưa từ 50-100 mm so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.
Tại khu vực Bắc Bộ, trong tháng 10/2026, trên các sông có khả năng xuất hiện 1-2 đợt lũ nhỏ. Từ tháng 11 đến tháng 12/2026, mực nước trên các sông có xu hướng giảm dần. Đáng chú ý, dòng chảy đến các hồ chứa lớn ở khu vực Bắc Bộ được dự báo thiếu hụt 10-30% so với trung bình nhiều năm.
Tại khu vực từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh, trong tháng 10/2026 có khả năng xuất hiện 1-2 đợt lũ. Đỉnh lũ trên các sông phổ biến ở mức báo động 1 đến báo động 2, có sông trên báo động 2. Từ tháng 11-12/2026, mực nước trên các sông khu vực này biến đổi chậm.
Đáng chú ý hơn, từ tháng 10-11/2026, trên các sông từ Quảng Trị đến Lâm Đồng có khả năng xuất hiện các đợt lũ với đỉnh lũ phổ biến từ báo động 2 đến báo động 3, có sông trên báo động 3. Đây là khu vực người dân cần đặc biệt lưu ý nguy cơ ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất trong những đợt mưa lớn. Sang tháng 12/2026, mực nước trên các sông khu vực này có xu thế giảm dần.
Tại Nam Bộ, trong nửa đầu tháng 10/2026, mực nước đầu nguồn sông Cửu Long có khả năng xuất hiện một đợt nước lên. Mực nước cao nhất trên sông Tiền tại Tân Châu và sông Hậu tại Châu Đốc được dự báo trên mức báo động 1 từ 0,1-0,3 m. Sau đó, mực nước có xu thế giảm dần từ nửa cuối tháng 10 đến tháng 12/2026. Tuy nhiên, trong các đợt triều cường, mực nước tại các trạm hạ nguồn sông Cửu Long có thể đạt báo động 2 đến trên báo động 3. Người dân khu vực trũng thấp, ven sông và các đô thị ở hạ nguồn cần chủ động phương án ứng phó với nguy cơ ngập do triều cường.
Người dân cần lưu ý gì trong những tháng cuối năm?
Với xu thế thời tiết được dự báo từ tháng 10-12/2026, dù bão và áp thấp nhiệt đới có khả năng ít hơn trung bình nhiều năm, không khí lạnh yếu và rét đậm rét hại xuất hiện muộn, người dân vẫn cần chủ động theo dõi các bản tin thời tiết.
Đặc biệt, khu vực miền Trung cần lưu ý khả năng xuất hiện mưa lớn và lũ trên các sông, trong khi khu vực Nam Bộ cần đề phòng triều cường và ngập úng.
Bên cạnh đó, nhiệt độ cao hơn trung bình nhiều năm và lượng mưa phân hóa mạnh giữa các khu vực có thể tiếp tục tạo ra những hình thái thời tiết bất thường trong những tháng cuối năm 2026. Cơ quan khí tượng khuyến cáo người dân thường xuyên cập nhật các bản tin dự báo, cảnh báo thời tiết, mưa lớn, lũ, triều cường và không khí lạnh để chủ động phòng tránh, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai.