Cao Bằng chủ động các giải pháp ứng phó sạt lở đất trong mùa mưa bão
VOV.VN - Mùa mưa bão cận kề, nguy cơ sạt lở tiếp tục đe dọa người dân vùng cao Cao Bằng. Tỉnh đang rà soát điểm xung yếu, cảnh báo và chủ động di dời dân khỏi khu vực nguy hiểm.
Giữa tháng 7/2026, gia đình chị Ma Thị Bích, ở tổ Hòa Chung 1, phường Tân Giang, tỉnh Cao Bằng, buộc phải chuyển ra thuê trọ sau khi khu vực đồi phía sau nhà xuất hiện nhiều vết nứt, sụt lún, đất đá có dấu hiệu dịch chuyển. Ngôi nhà của chị và hơn 10 hộ dân trong khu vực đang đứng trước nguy cơ mất an toàn khi mùa mưa bão đến gần.
Trước đó, bão số 11 năm 2025 đã làm đổ kè chắn, đất đá đổ xuống nhà chị Bích và các hộ dân. Đến nay, đất từ đỉnh đồi đã tụt xuống hơn 2 mét, tiếp tục đẩy vỡ phần kè còn lại. Chính quyền địa phương đã khuyến cáo người dân không nên ngủ tại nhà. Vì vậy, mỗi ngày chị Bích chỉ trở về lo cơm nước, tắm giặt, đến tối lại cùng gia đình ra khu trọ tạm nghỉ.
Chị Ma Thị Bích lo lắng khi cuộc sống bị đảo lộn, nguy cơ sạt lở, mất an toàn vẫn hiện hữu nếu tiếp tục xảy ra mưa lớn: “Hiện kè phía sau nhà đã nứt nhiều, tường khu vực bếp cũng xuất hiện các vết nứt chân chim. Sau trận mưa vừa qua, nhiều vị trí khác tiếp tục phát sinh vết nứt. Việc xử lý, san gạt quả đồi vượt quá khả năng của gia đình nên chúng tôi đang nhờ chính quyền phường hỗ trợ về kỹ thuật. Hiện gia đình phải thuê phòng trọ để ngủ, có người ngủ nhờ nhà văn hóa. Chúng tôi chỉ mong chính quyền sớm san gạt đất, xây lại kè để gia đình ổn định cuộc sống”.
Theo thống kê, trên địa bàn tỉnh Cao Bằng hiện có 801 hộ nằm trong khu vực có nguy cơ sạt lở đất, đá do mưa lớn và 94 hộ nằm trong khu vực xói lở do dòng chảy lũ; hơn 200 điểm có nguy cơ sạt lở, trong đó rủi ro cao tập trung ở các xã như Nguyên Bình, Ca Thành, Bảo Lạc, Sơn Lộ, Yên Thổ, Nam Quang... Tỉnh Cao Bằng còn 24 vị trí hư hỏng nghiêm trọng trên Quốc lộ 34, Quốc lộ 4A, cùng nhiều tuyến tỉnh lộ, đường liên xã thường xuyên xuất hiện các điểm sạt taluy dương, cần được xử lý để đảm bảo an toàn giao thông trong mùa mưa bão.
Chủ động cảnh báo, giảm thiệt hại do sạt lở
Thời gian qua, tỉnh Cao Bằng đã triển khai nhiều giải pháp nhằm giảm thiểu thiệt hại do thiên tai như thường xuyên rà soát, chủ động xây dựng phương án cảnh báo, sơ tán dân ra khỏi khu vực có nguy cơ cao. Bên cạnh các giải pháp công trình, Cao Bằng cũng tập trung nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm để người dân và chính quyền cơ sở có thêm thời gian chuẩn bị, giảm thiểu thiệt hại khi thiên tai xảy ra.
Ông Vi Quang Tuyền, Phó Giám đốc phụ trách Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Cao Bằng cho biết: “Ngành đang tăng cường năng lực chuyên môn, cập nhật các thông tin phục vụ dự báo, đồng thời nâng cao năng lực dự báo viên, nhất là xây dựng các bản tin ngắn từ 30 phút đến vài giờ để cảnh báo kịp thời về giông lốc, mưa đá, sạt lở, lũ quét. Chúng tôi cũng đẩy mạnh thu thập dữ liệu tự động, với mạng lưới đo mưa cập nhật khoảng 1 giờ/lần, kết hợp ảnh radar thời tiết để nâng cao khả năng nhận định, cảnh báo sớm. Người dân cần chủ động chằng chống nhà cửa, chuẩn bị các phương tiện ứng phó, nâng cao cảnh giác khi có mưa lớn và tuân thủ hướng dẫn để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai”.
Sạt lở đất, đá đang trở thành một trong những loại hình thiên tai nguy hiểm, thường xuyên xảy ra tại Cao Bằng mỗi khi mùa mưa bão đến. Tuy nhiên, công tác phòng ngừa và khắc phục hậu quả vẫn gặp nhiều khó khăn. Nguồn lực đầu tư cho các công trình phòng, chống sạt lở, cũng như trang thiết bị, phương tiện phục vụ ứng phó sự cố và tìm kiếm cứu nạn còn hạn chế. Năng lực phòng, chống thiên tai ở một số cấp, ngành chưa đồng đều; trong khi một bộ phận cán bộ và người dân vẫn còn tâm lý chủ quan, lơ là, trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước khi thiên tai xảy ra. Những hạn chế này đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về chủ động phòng ngừa, nâng cao năng lực ứng phó và giảm thiểu thiệt hại do sạt lở gây ra.
Bà Ma Thị Huyền Linh, Chánh Văn phòng Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự tỉnh Cao Bằng chia sẻ: “Trước tình trạng xuất hiện nhiều điểm sạt lở, Chi cục đã tham mưu cho Sở đi kiểm tra, đánh giá hiện trạng, phối hợp với địa phương để đưa ra giải pháp trước mắt để có thể đảm bảo an toàn cho người dân trong các đợt mưa. Đồng thời cũng chỉ đạo các địa phương xây dựng các phương án di dời người dân khỏi khu vực nguy hiểm và nghiên cứu đánh giá địa chất để đưa ra giải pháp để có thể khắc phục những điểm sạt lở một cách an toàn nhất”.
Để giải quyết căn cơ bài toán sạt, lở trong mỗi mùa mưa bão, bên cạnh nguồn lực và sự hỗ trợ kịp thời của Nhà nước về kinh phí, giải pháp kỹ thuật và ổn định sinh kế cho người dân, cần nâng cao hơn nữa ý thức chủ động phòng ngừa của mỗi cá nhân và cộng đồng. Chính quyền các cấp phải chủ động rà soát, cảnh báo, xử lý các điểm có nguy cơ cao; người dân cần nâng cao cảnh giác, tuân thủ khuyến cáo, sẵn sàng di dời khi có nguy cơ mất an toàn. Sự chủ động từ cả chính quyền và người dân sẽ góp phần hạn chế thiệt hại, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản và hướng tới phát triển bền vững trước diễn biến ngày càng phức tạp của thiên tai.