Tiếc nuối một biểu tượng của nhiều thế hệ sinh viên

Đối với nhiều thế hệ sinh viên, cổng Parabol không chỉ là cánh cổng ra vào quen thuộc mà còn là một phần ký ức thanh xuân, gắn với hình ảnh của ngôi trường kỹ thuật hàng đầu Việt Nam.

Theo tìm hiểu, cổng Parabol là hạng mục thuộc dự án xây dựng Trường Đại học Bách khoa do Liên Xô hỗ trợ, được khánh thành cùng các khu nhà C tại khu đất góc đường Giải Phóng – Đại Cồ Việt vào năm 1965. Tên gọi “cổng Parabol” xuất phát từ thiết kế mái vòm cong đặc trưng của công trình, gợi liên tưởng tới đồ thị hàm số parabol quen thuộc trong toán học và kỹ thuật. Qua thời gian, cách gọi này dần trở thành một biểu tượng thân thuộc của sinh viên Bách khoa.

Anh Hoàng Nam, cựu sinh viên khóa 15 của trường chia sẻ: “Bách khoa trong những năm trước và sau ngày 30/4/1975 luôn là cánh chim đầu đàn của giáo dục đại học Việt Nam. Hơn nửa thế kỷ qua, cổng Parabol đã in đậm trong ký ức của hàng chục vạn sinh viên Bách khoa. Tôi mong công trình này không bị đập bỏ mà có thể được di dời sang vị trí khác, giữ nguyên hiện trạng”.

Theo anh Nam, cổng Parabol không chỉ đơn thuần là một cánh cổng ra vào, mà còn là biểu tượng gắn với nhiều thế hệ trí thức trưởng thành trong những năm đầu đất nước hòa bình lập lại.

Ông Vũ Khuyên - cựu sinh viên khóa 14 ngành Điện cho rằng trong quá trình phát triển và mở rộng hạ tầng đô thị, thành phố vẫn cần gìn giữ những công trình mang giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc đặc trưng của Thủ đô.

Theo ông Khuyên cổng Parabol không chỉ là một hạng mục kiến trúc quen thuộc mà còn là dấu ấn gắn liền với lịch sử phát triển của nhà trường và ký ức của nhiều thế hệ sinh viên. Việc bảo tồn công trình này càng có ý nghĩa trong bối cảnh năm 2026 sẽ đánh dấu cột mốc 70 năm thành lập Đại học Bách khoa Hà Nội (15/10/1956 – 15/10/2026).

“Tôi cho rằng với trình độ kỹ thuật, công nghệ xây dựng hiện nay, việc di dời và bảo tồn cổng Parabol hoàn toàn có thể được tính toán nếu cần phục vụ quy hoạch mới. Những công trình cầu đường hiện đại quy mô lớn còn có thể thi công thì việc nghiên cứu phương án dịch chuyển cổng Parabol sang vị trí phù hợp nhằm vừa đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị, vừa lưu giữ biểu tượng của Đại học Bách khoa Hà Nội là điều có thể cân nhắc”, ông Vũ Khuyên nói.

Cùng chung quan điểm, ông Nguyễn Thắng – cựu sinh viên khóa 15 cho rằng việc di dời cổng Parabol về mặt kỹ thuật không phải điều quá khó khăn. Theo ông, các kiến trúc sư hoàn toàn có thể tính toán để giữ lại công trình này trong không gian cảnh quan của tuyến đường mới.

“Cổng Parabol không chỉ là một cái cổng. Đó là biểu tượng của nhiều lớp trí thức thời kỳ hòa bình lập lại”, ông Thắng chia sẻ.

Nhiều cựu sinh viên cũng cho rằng nếu một ngày cổng Parabol không còn hiện diện trong khuôn viên trường, đó sẽ là điều khiến nhiều thế hệ sinh viên cảm thấy hụt hẫng bởi công trình này từ lâu đã trở thành biểu tượng của tinh thần khoa học, kỹ thuật và bản sắc riêng của Bách khoa Hà Nội.

Bách khoa Hà Nội muốn bảo tồn cổng Parabol trong quy hoạch mở rộng mới

Về phía nhà trường, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Huỳnh Quyết Thắng – Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết nhà trường đã nắm được thông tin thành phố Hà Nội triển khai Dự án Trục không gian Quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị, trong đó có việc mở rộng đường Giải Phóng đoạn giáp khuôn viên trường.

Tuy nhiên, theo ông Thắng, đến thời điểm hiện tại nhà trường chưa nhận được thông tin quy hoạch chi tiết về phạm vi giải phóng mặt bằng cũng như tiến độ triển khai dự án liên quan đến khu vực ảnh hưởng. Vì vậy, trường chưa có thêm thông tin chính thức để công bố về tác động cụ thể đối với các công trình hiện hữu trong khuôn viên.

Dù vậy, lãnh đạo Đại học Bách khoa Hà Nội khẳng định quan điểm xuyên suốt của nhà trường là nghiêm túc chấp hành chủ trương, quy hoạch của thành phố, đồng thời phát triển cơ sở vật chất gắn với gìn giữ các giá trị lịch sử, kiến trúc và bản sắc riêng của Bách khoa.

Mới đây, tại cuộc gặp mặt hơn 200 cựu giáo chức về thăm mái trường xưa, Giáo sư Lê Anh Tuấn - Bí thư Đảng ủy Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, do thành phố Hà Nội có chủ trương mở rộng đường Giải Phóng nên phần đất của nhà trường có thể bị thu hẹp đến sát nhà C9. Tuy nhiên, lãnh đạo nhà trường sẽ tính toán kỹ lưỡng để giữ gìn biểu tượng cổng Parabol.

“Tập thể lãnh đạo nhà trường sẽ tính toán kỹ lưỡng nhằm giữ gìn biểu tượng cổng Parabol, dù bằng cách xây mới hay dịch chuyển. Hình ảnh cổng Parabol vẫn sẽ luôn gắn bó với Đại học Bách khoa Hà Nội, đại diện cho ngôi trường khoa học công nghệ hàng đầu Việt Nam”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Tinh thần bảo tồn này không chỉ thể hiện ở khuôn viên hiện hữu mà còn được lồng ghép trong định hướng quy hoạch các cơ sở mới.

Đáng chú ý, trong đồ án Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 dự án “Cơ sở 2 - Phân hiệu Đại học Bách khoa Hà Nội tại Hưng Yên”, hình ảnh cổng Parabol tiếp tục xuất hiện như một chi tiết kiến trúc biểu tượng. Điều này cho thấy định hướng kế thừa và lan tỏa bản sắc Bách khoa trong quá trình mở rộng hệ thống cơ sở đào tạo.

Theo lãnh đạo Đại học Bách khoa Hà Nội, nhà trường sẽ có thêm cơ sở tại Hòa Lạc bên cạnh trụ sở chính tại Hà Nội và phân hiệu ở Hưng Yên. Hiện chủ trương xây dựng cơ sở tại Hòa Lạc mới ở giai đoạn định hướng, chưa có thông tin chính thức về quy hoạch hay tiến độ triển khai. Đối với phân hiệu tại Hưng Yên đã hoàn tất quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 và được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Đây được xem là bước đi quan trọng trong chiến lược xây dựng mô hình “đại học đa trung tâm”, hướng tới không gian học thuật hiện đại, thúc đẩy nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn mới.

Chuyện ít biết về cổng Parabol - biểu tượng của ĐH Bách khoa Hà Nội

VOV.VN - Hơn nửa thế kỷ tồn tại, cổng Parabol của Đại học Bách khoa Hà Nội không chỉ là biểu tượng mà còn gắn với giai thoại đặc biệt về toán học và tinh thần khoa học.