Giá thu rác sinh hoạt tại TP.HCM: Xả ít hay xả nhiều vẫn đóng tiền như nhau?
VOV.VN - Chiều 28/4, dự thảo giá thu gom rác tại TP.HCM được đưa ra phản biện. Dù chia 3 khu vực với mức thu 26.000-126.000 đồng/hộ, cách tính theo nhân khẩu vẫn bị đánh giá là cào bằng. Các chuyên gia đề xuất thu phí qua túi rác định mức và tiến tới giao xã, phường định giá để sát thực tế.
Vẫn nặng tính "cào bằng"
Theo dự thảo Quyết định của UBND Thành phố ban hành quy định về giá cụ thể đối với dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt, TP.HCM được chia làm 3 khu vực (tương ứng với 3 địa phương trước sáp nhập) với 8 nhóm, bao gồm các xã, phường và đặc khu Côn Đảo. Mức giá thu gom, vận chuyển được quy định cụ thể:
Nhóm 1, là các phường thuộc TP.HCM cũ có mức từ 42.000 - 126.000 đồng/hộ gia đình, tùy thuộc số lượng nhân khẩu.
Nhóm 4, là các phường thuộc khu vực Bình Dương cũ, có mức thu từ 29.000 - 88.000 đồng/hộ gia đình.
Và nhóm 6 là các phường thuộc khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu cũ, mức thu từ 26.000 - 77.000 đồng/hộ gia đình.
Về quy trình quản lý, UBND cấp xã chủ trì thực hiện hoặc lựa chọn đơn vị thu giá dịch vụ; toàn bộ nguồn thu sẽ nộp vào Ngân sách Nhà nước. Để phục vụ công tác này, UBND các phường được giữ lại 6% và UBND các xã được giữ lại 8%.
Thành phố cũng khuyến khích người dân thanh toán không dùng tiền mặt qua các ứng dụng (app) hoặc ví điện tử. Dự thảo dự kiến trình UBND TP.HCM phê duyệt và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/5/2026.
Tại Hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Quyết định của UBND Thành phố ban hành quy định về giá cụ thể đối với dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.HCM tổ chức diễn ra chiều 28/4, GS.TS Nguyễn Văn Phước – Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TP.HCM đánh giá, dự thảo còn hạn chế do chưa thể hiện rõ nguyên tắc “người gây ô nhiễm trả tiền”.
Phương pháp tính giá hiện nay vẫn chủ yếu dựa trên hệ số phát thải bình quân đầu người, trong khi thực tế lượng rác phát sinh giữa các hộ gia đình là hoàn toàn khác biệt.
GS.TS Nguyễn Văn Phước chia sẻ: "Phí vận chuyển cũng tính bình quân cho toàn thành phố. Địa bàn ở trung tâm thành phố yêu cầu về điều kiện, phương tiện thu gom phải hiện đại, hợp vệ sinh so với vùng ở xa. Hiện giờ, phương tiện thu gom có nhiều loại khác nhau, nếu lấy giá bình quân sẽ không khuyến khích được đơn vị vận chuyển đầu tư máy móc, trang thiết bị đảm bảo vệ sinh".
Đồng quan điểm, Luật sư Nguyễn Văn Hậu – Ủy viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.HCM, cho rằng bảng giá trong dự thảo phần lớn vẫn áp dụng mức thu khoán theo nhân khẩu.
Thực chất, đây chỉ là cách thay đổi tên gọi của phí vệ sinh môi trường cũ, triệt tiêu động lực kinh tế để người dân chủ động giảm thiểu rác thải.
Ông Hậu lấy ví dụ, hộ gia đình có 3 người nhưng sống tiết kiệm, xả thải ít lại phải trả cùng mức với một hộ 5 người có mức xả thải lớn hơn. Vì vậy, ông kiến nghị cần triển khai hình thức thu phí rác thải thông qua “túi đựng rác có định mức”.
Cụ thể, các loại túi rác được phân loại theo khối lượng (kg), sử dụng bao nhiêu túi sẽ xác định chính xác lượng rác xả thải bấy nhiêu. Riêng tại chợ, trung tâm thương mại, chung cư hay khu công nghiệp, có thể áp dụng thùng rác kích thước tiêu chuẩn, dán tem nhận diện để đo lường.
Tiến tới giao cơ sở ban hành giá
Giải đáp những băn khoăn tại hội nghị, ông Nguyễn Hồng Nguyên - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, cho biết sau sáp nhập, thành phố đang tồn tại nhiều mức giá thu gom, vận chuyển rác khác nhau nên khẩn thiết phải ban hành một quy định chung để đồng bộ.
Tiếp thu ý kiến của các đại biểu, ông Nguyên khẳng định trong thời gian tới, cơ quan quản lý chỉ ban hành định mức kinh tế. Việc xây dựng giá cụ thể sẽ do các đơn vị cung cấp dịch vụ thực hiện để làm cơ sở cho các địa phương đấu thầu.
"Trên cơ sở giá tối đa, tùy theo điều kiện của ngân sách, Thành phố sẽ ban hành giá cụ thể cho người dân. Trong thực tế phân cấp hiện nay, chúng ta mới hình thành cấp xã, nếu dồn về quá nhiều việc thì xã, phường lại nói không có nguồn lực để làm. Chúng ta phải có từng bước, vừa giao nhiệm vụ và vừa giao nguồn lực", ông Nguyên cho biết.
Người dân TP.HCM dựng rào chặn lối ra vào bãi rác
VOV.VN - Sáng 19/4, hàng chục người dân thuộc tổ 14, ấp Hải Sơn, xã Long Hải (huyện Long Đất, Bà Rịa - Vũng Tàu cũ), TP.HCM dùng các vật dụng chắn lối ra vào khu vực bãi rác ở khu vực này.
