Giải mã “tọa độ lửa" ở Đồng Nai: Chưa tìm hết các anh, chưa ngơi nghỉ

Từ ký ức người lính già đến tấm lòng người trẻ

Bất chấp cái nắng gắt, hay cơn mưa bất chợt của miền Nam, hơn một tuần qua, cựu chiến binh Trần Công Nhiên (sinh năm 1952, ngụ xã Minh Đức) chưa ngày nào vắng mặt tại lô cao su 97 của Nông trường cao su Bình Long. Đứng bên bờ hố đào, đôi tay run run, người lính già dõi ánh mắt theo từng lớp đất đỏ đang được lật xới với niềm đau đáu tìm lại đồng đội.

Từng là trinh sát bộ đội địa phương từ năm 1965, ông Nhiên thuộc lòng từng ngọn cây, căn hầm tại vùng đất chuyển tiếp giữa Tây Nguyên và Đông Nam Bộ.

Trong kháng chiến chống Mỹ, khu vực xã Minh Đức, gần ngã ba Xa Cát trên Quốc lộ 13 là một tọa độ lửa. Nơi đây, quân giải phóng đã bố trí các đơn vị chủ lực mạnh như Sư đoàn 7, Sư đoàn 9 phối hợp cùng du kích địa phương bám trụ, xây dựng hệ thống hầm hào liên hoàn để đánh chặn địch càn quét. Rất nhiều chiến sĩ đã ngã xuống và được an táng ngay trong lòng căn cứ.

Nhờ những chỉ dẫn từ ký ức hằn sâu của ông Nhiên, Đội K72 đã xác định đúng hướng khoanh vùng.

Nhìn những căn hầm chiến đấu năm xưa được khai quật cùng nhiều di vật của các chiến sĩ, ông Nhiên xúc động: “Bây giờ, người nào còn lại mình kiếm được đều ở dưới hầm, còn ở trên là mất hết. Giờ kiếm thì như “mò kim đáy biển”, nhưng mình cũng phải cố gắng đưa anh em về nơi an nghỉ, chứ để các anh nằm ngoài rừng, ngoài bụi tôi đau lòng lắm. Bản thân tôi cũng là người tham gia cách mạng, may mắn hơn anh em là mình còn sống. Thời gian còn lại của đời mình, tôi chỉ muốn cố gắng làm được điều gì đó để đưa các đồng chí, đồng đội về nơi an nghỉ".

Hành trình quy tập hài cốt liệt sĩ không chỉ cậy nhờ vào kinh nghiệm của thế hệ đi trước mà còn có sự tiếp sức thầm lặng từ người trẻ.

Anh Nguyễn Ngọc Thành (sinh năm 1990, ngụ phường Bình Long, TP.Đồng Nai) vốn mưu sinh bằng nghề rà phế liệu. Nhận tin Đội K72 chuẩn bị cất bốc hài cốt tại khu vực, anh gác lại công việc, mang chiếc máy dò kim loại của mình đến hiện trường để hỗ trợ.

Chính anh Thành là người dò được tín hiệu khẩu súng cùng nhiều di vật nằm sâu dưới lòng đất. Nhờ manh mối này, Đội K72 đã mở rộng diện tích đào xới, phát hiện thêm các tấm tăng võng dùng để bó cốt và nhiều mảnh xương vụn của liệt sĩ lẫn trong đất đỏ.

Anh Thành trải lòng: “Từ những năm trước, tôi đã từng phát hiện ở khu vực này có mộ liệt sĩ. Hưởng ứng Chiến dịch 500 ngày đêm, tôi chỉ muốn cố gắng nỗ lực tìm lại những vị trí ngày xưa đã thấy để đưa các bác về với quê hương, với đồng đội. Rảnh thời gian nào là tôi lại lên hỗ trợ. Chỉ mong sao góp chút sức nhỏ bé để tìm thêm được thật nhiều bác nữa".

Quyết tâm không để sót

Cùng chung tấm lòng tri ân, những ngày qua, cấp ủy, chính quyền địa phương, đoàn thanh niên và đông đảo người dân quanh vùng thường xuyên lui tới thắp nhang, gửi trao những phần quà nhỏ tiếp sức cho lực lượng làm nhiệm vụ.

Chứng kiến cán bộ, chiến sĩ cẩn trọng lật từng xẻng đất, cựu chiến binh Vũ Xuân Đềm, ngụ ở xã Lộc Ninh, TP. Đồng Nai không ngăn được nước mắt: “Chỉ có người từng ở chiến trường mới thấu hiểu hết. Nhìn thấy các anh nằm đây mà cảm xúc khó nói. Cảm ơn Đảng, Nhà nước và các chiến sĩ K72 đã vì nhiệm vụ thiêng liêng này, làm chúng tôi rất xúc động".

Đánh giá cao sự đồng lòng, hỗ trợ từ chính quyền, doanh nghiệp đến người dân địa phương, Đại tá Nguyễn Thanh Phong, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự TP. Đồng Nai nhấn mạnh: “Việc làm này mang ý nghĩa đặc biệt sâu sắc, cho nên cấp ủy, chính quyền địa phương cũng đặc biệt quan tâm và ủng hộ. Mảnh đất này thuộc quyền quản lý của Tổng công ty Cao su Bình Long, các anh cũng rất ủng hộ, sẵn sàng phá bỏ cao su để chúng ta tổ chức tìm kiếm, rồi sau đó mới trồng lại".

Nói về công tác chuyên môn, Thượng tá Vũ Văn Thọ, Đội trưởng Đội K72 cho biết việc rà soát, khoanh vùng gặp vô vàn khó khăn. Địa hình hiện tại đã xáo trộn mạnh, các nhân chứng tuổi cao, trí nhớ giảm sút khiến việc định vị chính xác hầm mộ là điều không dễ dàng. Dẫu vậy, toàn đơn vị luôn quán triệt tinh thần "Chưa tìm hết các bác, chưa ngơi nghỉ”.

“Bất cứ ở đâu có thông tin thì tổ chức tìm kiếm. Đơn vị đã quán triệt cho cán bộ, chiến sĩ xác định rõ quyết tâm của mình, nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, thách thức, đặc biệt là thời tiết khắc nghiệt, quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao", Thượng tá Vũ Văn Thọ nói.

Đến nay, Đội K72 đã xác định được nhiều vị trí có hài cốt liệt sĩ, bao gồm cả phần mộ tập thể. Đặc biệt, lực lượng quy tập đã thu thập được những di vật mang tính bước ngoặt, đáng chú ý là một cây bút mực còn hằn rõ dòng chữ khắc “Tiến Quy” cùng hình ảnh đôi chim bồ câu.

Hiện tại, Bộ Chỉ huy Quân sự TP. Đồng Nai và Đội K72 đang khẩn trương kêu gọi các nhân chứng, thân nhân liệt sĩ trên cả nước cung cấp thông tin liên quan đến kỷ vật trên. Mục tiêu cao nhất là sớm giải mã được danh tính các anh hùng liệt sĩ, đưa các anh trở về trong vòng tay ấm áp của gia đình và Tổ quốc.

Đồng Nai: Tìm thấy cây bút bên phần mộ tập thể có dòng chữ "Tiến Quy"

VOV.VN - Thực hiện "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) thành phố Đồng Nai và Đội K72 đang khẩn trương mở rộng hiện trường tại xã Minh Đức (huyện Hớn Quản, tỉnh Bình Phước cũ), nơi vừa phát hiện các vị trí có di vật và hài cốt liệt sĩ.