Người dân đồng tình nhưng chưa hết băn khoăn 

Ủng hộ các biện pháp giảm phát thải, song, chị Nguyễn Anh Thư (ở Hàng Buồm, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) cũng lo lắng vì mới đổi xe máy vài năm, giờ đổi sang xe điện sẽ tốn không ít chi phí và chị cũng chưa sẵn sàng cho việc đổi phương tiện: "Việc thu hẹp chỉ còn 11 tuyến phố đã hợp lý hơn rồi. Sống ở khu nội đô và cơ quan làm việc cũng ở trong khu nội đô, nên việc cấm xe xăng ở 11 tuyến phố như thế rất ảnh hưởng đến lịch trình sinh hoạt đi lại của gia đình".

Em Nguyễn Anh Dũng, sinh viên trường Đại học Luật Hà Nội bày tỏ, dù chưa bị tác động bởi việc hạn chế xe xăng, song em đã chuyển sang sử dụng xe điện, một phần vi không bị tiếng ồn động cơ và không gây ô nhiễm khí thải: "Hiện tại mình đã đi xe điện rồi, nên nếu có thay đổi thì mình sẽ sử dụng các phương tiện công cộng, như xe buýt hoặc tàu điện".

Từ ngày 1/7, theo đề án vùng phát thải thấp, xe máy chạy xăng sẽ bị cấm lưu thông trong khung giờ cuối tuần tại 11 tuyến phố vùng lõi Hoàn Kiếm, tức bao gồm các tuyến phố anh Từ Như Cường (ở Hàng Giầy, Hoàn Kiếm) sinh sống. Vì thế, cả tuần nay chủ đề nóng trong gia đình anh là làm gì trước lệnh cấm: "Trước giờ tôi vẫn đi xe máy, việc phải chuyển đổi sang phương tiện khác thì khá là tốn chi phí đối với cá nhân tôi và nếu bị cấm thật thì tôi cũng xem xét việc có nên tiếp tục ở lại thành phố không hoặc là chuyển đến một khu vực khác sinh sống".

Chị Nguyễn Minh Huyền, một người kinh doanh tự do lại thấy may mắn vì đã chuyển từ phường Hoàn Kiếm về phường Cầu Giấy sinh sống từ mấy năm trước: "Đổi xe xăng sang xe điện cũng là một nhu cầu tất yếu, bởi vì việc đảm bảo môi trường cũng cần phải có những giải pháp thích hợp, tại từng thời điểm. Tuy nhiên, thời điểm này, chuyển về một số tuyến đường ở khu vực Hoàn Kiếm là hợp lý nhất, vì nếu quy mô rộng ra các tuyến đường khác thì việc thích ứng ngay cũng sẽ hơi khó khăn".

Một số người dân sinh sống trong khu vực dự kiến áp dụng hạn chế sử dụng xe xăng cũng bày tỏ, việc thí điểm vùng phát thải thấp tại 11 tuyến phố thuộc phường Hoàn Kiếm là phù hợp: "Việc thu hẹp sử dụng xe xăng sẽ giúp người dân bảo vệ môi trường hơn và cũng để bảo vệ sức khỏe cho người dân cũng như cộng đồng. Thật ra cấm như thế cũng đang như bình thường, bởi vì từ thứ 6 đến Chủ nhật, 6h tối là cấm ở đó và xe máy cũng không vào được, nên cấm như thế cũng không ảnh hưởng nhiều".

Dù bày tỏ sự đồng tình, sẵn sàng thay đổi thói quen đi lại vì lợi ích lâu dài của cộng đồng, tuy nhiên, vẫn còn không ít băn khoăn về chi phí chuyển đổi phương tiện, hạ tầng giao thông công cộng hay lộ trình áp dụng phù hợp với thực tế đời sống. Bởi vậy, để chủ trương đi vào cuộc sống, điều người dân mong đợi không chỉ là những quy định chặt chẽ, mà còn là các chính sách hỗ trợ thiết thực, hài hòa giữa mục tiêu môi trường và quyền lợi của người dân.

Có cần cấm xe xăng khi đã kiểm soát khí thải xe máy? 

Gắn bó với chiếc xe máy chở khách hàng chục năm, anh Nguyễn Mạnh Hùng, ở Hàng Bạc, phường Hoàn Kiếm băn khoăn, từ năm 2027 tới, khi kiểm soát khí thải xe máy, thì có hạn chế xe chạy xăng vào vùng phát thải thấp hay không: "Mong là nhà nước có những chính sách hướng dẫn phù hợp để tạo điều kiện cho những người di chuyển bằng xe xăng hoặc có những cơ chế phù hợp cho những người muốn chuyển đổi phương tiện".

Băn khoăn của anh Hùng cũng là câu hỏi chung của một số hộ dân cả trong và ngoài khu vực thí điểm vùng phát thải thấp dự kiến thực hiện từ 1/7 tới, bởi ít nhiều họ sẽ có lộ trình đi vào khu vực này: "Để kiểm soát khí thải thì là đã đủ tiêu chuẩn của quốc gia và thế giới thì là mình nghĩ là vấn đề đấy thì không ảnh hưởng gì đến cái môi trường nhiều, tại vì đã kiểm soát được rồi thì nó không ảnh hưởng. Không cần cấm xe xăng tại vì những khí thải chủ yếu là do phát thải từ nhà máy cũng như là các khu công nghiệp và nó ảnh hưởng đến không khí".

Trước băn khoăn của một số người dân về việc thí điểm Vùng phát thải thấp và kiểm soát khí thải xe máy, dự kiến thực hiện từ năm 2027, nhiều chuyên gia cho rằng đây là hai nội dung tách biệt và nên thực hiện song hành. Ông Nguyễn Văn Thanh, Nguyên Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam cho rằng, ngay cả khi thực hiện theo lộ trình thí điểm vùng phát thải thấp, mở rộng thí điểm tại phường Hoàn Kiếm và phường Cửa Nam từ đầu năm 2027, đến triển khai toàn bộ 9 phường trong Vành đai 1 từ đầu năm 2028, thì việc hạn chế xe chạy xăng trong vùng phát thải thấp cũng không mâu thuẫn với việc kiểm soát khí thải xe máy trên diện rộng: "Môi trường không khí của Hà Nội đang rất ô nhiễm, chúng ta phải có những biện pháp rất quyết liệt vào đấy. Không phải kiểm soát khí thải là dừng việc cấm đâu, trong vùng lõi vẫn nên cấm".

Theo chuyên gia giao thông Khương Kim Tạo, thí điểm vùng phát thải thấp và kiểm tra khí thải xe máy là hai mục tiêu hoàn toàn khác nhau và vẫn thực hiện song hành: "Kiểm định khí thải xe là một công việc khác, còn không cho xe máy vào nội đô là việc khác, hai cái đều giải quyết vấn đề về môi trường".

Còn theo Thạc sĩ Đinh Trọng Khang, Viện Khoa học công nghệ GTVT, trước tình hình ô nhiễm không khí rất căng thẳng ở Hà Nội, thì việc thí điểm vùng phát thải thấp để góp phần kéo giảm tình trạng ô nhiễm và đảm bảo sức khỏe cho người dân. Còn việc kiểm soát khí thải đã được đề cập từ năm 2010 và được đưa vào Luật Bảo vệ môi trường, và yêu cầu kiểm soát tất cả các nguồn phát thải: "Việc kiểm soát khí thải vẫn phải thực hiện, vì việc thí điểm này mới chỉ áp dụng ở vùng lõi của Hà Nội, còn ở các địa phương khác, nếu chúng ta không có kiểm soát thì dần dần sẽ bị ô nhiễm nặng. Bài toán lâu dài thì khi nào còn sử dụng phương tiện gây ô nhiễm môi trường thì ta phải kiểm soát nó".

Theo một số chuyên gia, việc hạn chế xe xăng trong vùng phát thải thấp không phải là một bước đi đơn lẻ, cũng không mâu thuẫn với chủ trương kiểm soát khí thải mô tô, xe máy trên phạm vi cả nước. Đây là hai chính sách khác nhau về mục tiêu, quy mô và cách thức triển khai, và hoàn toàn có thể song hành, bổ trợ lẫn nhau.

Nếu kiểm soát khí thải là giải pháp căn cơ, dài hạn, thì hạn chế phương tiện trong khu vực lõi đô thị là bước đi tức thời, cần thiết, góp phần tạo ra chuyển biến thực chất cho môi trường đô thị.

Siết xe ôm, shipper xe xăng vùng phát thải thấp, phương án chuyển đổi ra sao?

VOV.VN - UBND TP. Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Quyết định quy định về sử dụng xe mô tô, xe gắn máy, xe thô sơ để kinh doanh vận chuyển hành khách, hàng hóa. Trong đó, dự kiến cấm xe ôm công nghệ, shipper chạy xăng hoạt động trong vùng phát thải thấp, áp dụng khung giờ hạn chế với xe ôm truyền thống.