Kiểm định khí thải xe máy: Quản lý giá thế nào để tránh lạm thu?

Khi kiểm định khí thải xe máy được triển khai, chi phí kiểm định là vấn đề người dân đặc biệt quan tâm. Việc Nhà nước dự kiến quy định giá tối đa, đồng thời cho phép các cơ sở đăng kiểm chủ động quyết định mức giá cụ thể, đặt ra yêu cầu phải kiểm soát chặt giá dịch vụ, công khai các khoản thu và ngăn nguy cơ phát sinh chi phí ngoài quy định. Vậy, cơ chế quản lý giá như thế nào để vừa tạo sự chủ động cho đơn vị cung cấp dịch vụ, vừa bảo đảm quyền lợi người dân?

Gia đình anh Lê Văn Dũng ở phường Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên hiện có 3 chiếc xe máy. Anh cho biết, sắp tới khi các phương tiện phải đưa đi kiểm định khí thải, ngoài việc phải bố trí thời gian để đưa xe đi kiểm định thì anh còn lo lắng sẽ phát sinh thêm nhiều chi phí.

“Hiện nay cũng chưa biết là chi phí kiểm định một xe là bao nhiêu tiền, ví dụ có thể là 50.000, 100.000 đồng /xe hoặc 200.000 đồng /xe, nhà tôi có 3 xe thì như thế mỗi lần kiểm định có thể mất 400.000 đến 600.000 đồng. Đây là một con số không nhỏ đối với những chiếc xe máy mà chúng tôi đang sử dụng”, anh Dũng cho biết. 

Theo dự thảo thông tư quy định cơ chế, chính sách quản lý giá dịch vụ kiểm định khí thải xe môtô, xe gắn máy. Bộ Xây dựng đề xuất cơ sở kiểm định được tự quyết giá dịch vụ kiểm định khí thải xe máy nhưng không vượt mức giá tối đa do Nhà nước quy định, nhiều người dân cho rằng, cơ chế này sẽ khiến giá dịch vụ kiểm định sát với giá tối đa mà Nhà nước đưa ra.

“Khi đã xây dựng giá trần và đưa cho các đơn vị để áp dụng ấy, thì xu hướng chung là chi phí sẽ luôn luôn tiệm cận ở mức trần, tức là họ sẽ xây dựng tối đa mức chi phí để làm sao để tối đa mức thu”.

“Tôi băn khoăn nhất ở đây là cơ sở để xác định mức giá trần này sẽ là bao nhiêu và nó có phù hợp với mức chi phí của người sử dụng xe máy không. Nếu như gia đình có nhiều xe máy chẳng hạn, ví dụ như gia đình tôi có 4 chiếc xe máy thì chi phí mà gia đình chịu trong một năm sẽ là bao nhiêu”, anh Dũng nói.

Trong khi người dân lo ngại chi phí đăng kiểm sẽ tiệm cận mức giá tối đa thì các đơn vị đăng kiểm cho rằng mức giá này là cần thiết để bảo đảm đủ chi phí duy trì hoạt động.

Theo ông Trần Quốc Hoan, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 2903V Hà Nội, việc áp dụng giá tối đa cũng tạo dư địa để những cơ sở có khả năng tiết giảm chi phí chủ động hạ giá, qua đó phù hợp hơn với cơ chế thị trường: “Hầu hết người ta sẽ làm giá tối đa mới đủ chi phí, còn đơn vị nào tiết giảm được chi phí như quỹ đất của người ta, không phải thuê đất, hoặc bố trí năng suất lao động hợp lý thì có thể hạ giá. Theo tôi phương án giá tối đa là phương án hợp với lòng dân và phù hợp với cơ chế thị trường”.

Theo Thạc sỹ Đinh Trọng Khang, Phó Giám đốc Viện chuyên ngành Môi trường, Viện Khoa học và công nghệ GTVT, việc ban hành cơ chế giá trần cho dịch vụ kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy là một chính sách nhằm bảo vệ người dân, ngăn chặn tình trạng các trạm kiểm định thao túng hoặc lạm thu giá dịch vụ. Đồng thời, cơ chế này cho phép các cơ sở kiểm định điều chỉnh giá phù hợp với điều kiện thực tế:

“Cần làm rõ cấu trúc giá dịch vụ: Giá kiểm định chính sẽ tính toán các hạng mục chính như khấu hao thiết bị, vật tư tiêu hao, điện năng và công lao động kỹ thuật. Còn các phụ chi khác như phí cấp giấy chứng nhận sẽ được tách rời riêng, đúng như tinh thần trong dự thảo thông tư. Nhờ đó, trạm vẫn đảm bảo nguồn thu để duy trì hoạt động thông qua số lượng phương tiện lớn với mức giá phù hợp, thay vì phải tăng giá”, Thạc sỹ Đinh Trọng Khang cho biết.

Để mức giá trần phát huy hiệu quả, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, chuyên gia kinh tế cho rằng, việc kiểm soát giá cần được đặt trong một cơ chế quản lý đồng bộ, vừa công khai, minh bạch, vừa bảo đảm các yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh giữa các đơn vị cung ứng dịch vụ: “Thứ nhất là bảo đảm tính công khai. Thứ hai là bảo đảm các quy định chặt chẽ về tiêu chuẩn, định mức kỹ thuật, thời hạn kiểm định. Tứ ba là thúc đẩy thị trường cạnh tranh tạo điều kiện cho nhiều nhà cung ứng cùng tham gia. Nếu làm được như vậy, chắc chắn mức giá trần này là một bước khống chế tốt. Nó sẽ tránh tình trạng khi Nhà nước quy định tất cả xe máy lưu hành đều phải kiểm định thì người dân sẽ đổ xô đi làm”.

PGS.TS Vũ Thanh Ca – giảng viên cao cấp Đại học Tài Nguyên và Môi trường cũng nhấn mạnh, để việc kiểm định khí thải xe máy được triển khai hiệu quả, một trong những vấn đề được quan tâm là mức giá kiểm định. Theo đó, chính sách giá cần được tính toán hài hòa, vừa đảm bảo doanh nghiệp có đủ nguồn lực duy trì hoạt động, vừa tránh tạo thêm gánh nặng chi phí cho người dân.

“Nhà nước phải tính toán giá vừa phải để đảm bảo doanh nghiệp có thể bù đắp các chi phí cần thiết, có thể lãi ở mức độ nhất định. Và có cơ chế không hạn chế số lượng doanh nghiệp tham gia kiểm định để khi có thị trường tốt thì giá kiểm định khí thải xe máy sẽ được giảm xuống ở mức doanh nghiệp vẫn có lãi mà người dân phải trả ở mức thấp nhất”, PGS.TS Vũ Thanh Ca nói.

Chi phí kiểm định khí thải xe máy là dịch vụ bắt buộc, do đó, cơ chế giá cần đủ chặt để ngăn lạm thu, nhưng cũng đủ linh hoạt để các đơn vị có thể duy trì hoạt động. Bài toán đặt ra là làm thế nào để giá trần không trở thành rào cản với doanh nghiệp, đồng thời bảo vệ người dân trước nguy cơ phát sinh những khoản chi phí bất hợp lý.

Sắp kiểm định khí thải xe máy: Người dân sẽ phải trả bao nhiêu tiền?

VOV.VN - Bộ Xây dựng đề xuất cơ sở đăng kiểm tự định giá kiểm định xe mô tô, xe gắn máy nhưng không cao hơn giá tối đa do Nhà nước quy định; cơ sở đăng kiểm được tự quyết giá cụ thể và phải công khai.