Lo lắng của người dân sống quanh Cụm công nghiệp Trúc Mai (Thái Nguyên)

Nhiều hộ dân ở thôn Lai Thành, xã La Hiên, sinh sống gần Cụm công nghiệp Trúc Mai (xã Võ Nhai) phản ánh: Từ khi cụm công nghiệp đi vào hoạt động, khu vực xung quanh thường xuyên xuất hiện khói bụi và không khí có mùi khét khó chịu. 

“Khói gần như có liên tục, còn bụi thường nhiều vào khoảng 3 đến 4 giờ sáng. Mùi than rất khó chịu, như mùi thuốc sâu hay mùi than tổ ong nhưng còn khét hơn. Người dân chúng tôi rất khổ sở vì cái mùi ấy. Đóng kín cửa cũng không hết, chui vào trong chăn vẫn ngửi thấy mùi…”, bà Nông Thị Ly, người dân thôn Lai Thành cho biết.

Người dân thôn Lai Thành cũng bày tỏ lo ngại khi khu dân cư nằm ở phía hạ lưu dòng suối chảy qua Cụm công nghiệp Trúc Mai. Theo hình ảnh do người dân cung cấp, từng có thời điểm dòng nước xuất hiện màu bất thường chảy về phía khu dân cư và cánh đồng sản xuất. Do khu vực này đã có hoạt động chế biến khoáng sản, luyện kim trong thời gian dài nên không ít lo ngại nguồn nước giếng phục vụ sinh hoạt có thể bị ảnh hưởng.

“Sân nhà sáng nào quét cũng đầy bụi than. Trên mái nhà cũng bám toàn bụi than, rất bẩn và ô nhiễm. Người dân chúng tôi chỉ biết mong cơ quan chức năng vào cuộc chứ bản thân không có cách gì để khắc phục", anh Phạm Văn Liêm, người dân thôn Lai Thành nói.

Không chỉ người dân thôn Lai Thành, một số hộ dân thôn Tân Mai, xã Võ Nhai cũng bày tỏ băn khoăn về những tác động của Cụm công nghiệp Trúc Mai đến môi trường và đời sống. 

Ông Đào Văn Nhuận (sinh sống tại khu vực này từ năm 1962) cho biết, gia đình phải lắp thêm cửa kính để hạn chế bụi và mùi khó chịu. 

“Về mùi ở đây thì ban ngày rất bình thường, nhưng ban đêm xả ra thì kinh khủng. Khói bụi thì người dân ở dưới kia kêu rất nhiều. Bụi mỗi buổi sáng ra quét có khi được đến một, hai bát con. Khói thì lúc đầu lên màu đen, sau lại có màu vàng từ ống khói của nhà máy. Dân đã nhiều lần kiến nghị, không phải chỉ một lần. Nguồn nước thì tôi nghĩ là sẽ khó đảm bảo. Bản thân tôi không dùng nguồn nước ở đây. Gia đình dẫn nước từ đầu nguồn cách khoảng một cây số về dùng, chứ tôi không dám ăn nước ở đây...", ông Nhuận cho hay.

Trao đổi với phóng viên, ông Phạm Hồng Quân, Chủ tịch UBND xã La Hiên cho biết, từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp đến nay, xã chưa tiếp nhận phản ánh chính thức của người dân thôn Lai Thành về tình trạng khói, bụi hay ô nhiễm môi trường. Dù vậy, địa phương sẽ khẩn trương kiểm tra thực tế và có hướng xử lý.

 “Qua phản ánh của báo chí, chúng tôi sẽ phối hợp với UBND xã Võ Nhai, vì Cụm công nghiệp Trúc Mai nằm trên địa bàn xã Võ Nhai để kiểm tra. Nếu đúng như ý kiến phản ánh của bà con thì sẽ phối hợp với các sở, ngành có chức năng liên quan đến quan trắc môi trường để kiểm tra việc xả thải của Cụm công nghiệp Trúc Mai có bảo đảm theo quy định hay không. Sau khi có kết quả, chúng tôi sẽ thông tin, trả lời để bà con nắm được nội dung", ông Phạm Hồng Quân cho biết.

Phóng viên VOV cũng đã làm việc với lãnh đạo UBND xã Võ Nhai và cùng cán bộ địa phương kiểm tra thực tế tại khu vực sản xuất theo phản ánh của người dân. 

Ghi nhận tại khu vực sản xuất gang luyện thép của Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại Trọng Tín (công ty Trọng Tín) cho thấy, hệ thống bể lắng tại khu vực thau rửa quặng nằm sát dòng suối, lượng bùn lắng đã gần đầy.

Bà Trần Thị Tam, phụ trách Phòng Hành chính của công ty Trọng Tín, khẳng định doanh nghiệp không sử dụng hóa chất trong sản xuất, kết quả quan trắc môi trường định kỳ 6 tháng đầu năm 2026 đều đáp ứng quy định. 

“Về khói, mùi thì tôi khẳng định công ty Trọng Tín không có khói, không có mùi. Còn về phần bụi thì tôi cũng nói luôn rằng, đã là công nghiệp nặng thì ít nhiều cũng sẽ có ảnh hưởng của bụi, nhưng ở mức độ cho phép. Về phần nước có màu hay có mùi thì tôi cũng khẳng định là công ty Trọng Tín không dùng hóa chất nên không có nước màu, nước mùi. Bụi chỉ phát sinh khi hệ thống túi lọc bụi bị bục mà chúng tôi chưa kịp xử lý. Chẳng hạn vào thời điểm giao ca hoặc xảy ra sự cố thì sẽ có phát sinh một chút bụi. Sau đó doanh nghiệp sẽ khắc phục, xử lý ngay", bà Trần Thị Tam khẳng định.

Theo UBND xã Võ Nhai, Cụm công nghiệp Trúc Mai có diện tích 27,7 ha, đi vào hoạt động khoảng 20 năm trước, các doanh nghiệp chủ yếu hoạt động trong các lĩnh vực chế biến khoáng sản, luyện kim, luyện than cốc. Hiện ở đây chỉ còn hai doanh nghiệp duy trì sản xuất, một doanh nghiệp đã tạm dừng hoạt động. 

Đáng chú ý, từ tài liệu UBND xã cung cấp thì những băn khoăn của người dân không phải là không có cơ sở khi trong những năm gần đây, cơ quan chức năng đã từng phát hiện, xử lý vi phạm về bảo vệ môi trường đối với một số doanh nghiệp trong cụm công nghiệp này.

Mới nhất, tháng 5/2025, UBND tỉnh Thái Nguyên ban hành quyết định xử phạt Công ty TNHH Thực nghiệp - Trung Nhất - Bảo Thắng - Việt Nam số tiền 340 triệu đồng do hành vi xả nước thải không đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật ra môi trường, trong đó có chỉ tiêu vượt 183,94 lần, một chỉ tiêu khác vượt tới 477,78 lần. Trước đó một doanh nghiệp khác trong cụm công nghiệp này cũng bị xử phạt hành chính liên quan đến vi phạm quy định về bảo vệ môi trường.

Ông Phạm Minh Phương, Phó Chủ tịch UBND xã Võ Nhai cho biết, thời gian qua, chính quyền địa phương phối hợp với các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động của các doanh nghiệp trong Cụm công nghiệp Trúc Mai nhằm đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về bảo vệ môi trường.

 “Quan điểm của địa phương là tạo mọi điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động trong khuôn khổ pháp luật nhưng không đánh đổi môi trường để phát triển kinh tế. Thời gian qua, địa phương đã nhiều lần phối hợp với Sở Công Thương, Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra hoạt động của các doanh nghiệp trong cụm công nghiệp nhằm nắm bắt tình hình, đôn đốc việc chấp hành quy định về bảo vệ môi trường. Nếu phát hiện vi phạm hoặc tồn tại, cơ quan chức năng sẽ yêu cầu chấn chỉnh và xử lý theo quy định...”, ông Phạm Minh Phương cho biết.

Trước những băn khoăn của người dân về khói, bụi, mùi khó chịu và nguy cơ ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt, kết quả kiểm tra, quan trắc của các cơ quan chức năng sẽ là cơ sở để làm rõ chất lượng môi trường không khí, nguồn nước cũng như việc chấp hành các quy định về bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp. Qua đó, vừa giúp người dân yên tâm, vừa bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp hoạt động đúng quy định trên địa bàn.

5 quan điểm chỉ đạo của Đảng về bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu

VOV.VN - Trung ương Đảng xác định, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu phải được đặt trong tổng thể tư duy, tầm nhìn mới, ở vị trí trung tâm trong các quyết định phát triển.