Những nút thắt vô lý làm "nghẽn" dự án cứu ngập 6.000 tỷ đồng ở TP.HCM

Mưa lũ áp sát, công trường nằm chờ

Dự án nạo vét, gia cố suối Cái (đoạn từ cầu Thợ Ụt đến sông Đồng Nai) có tổng mức đầu tư gần 6.000 tỷ đồng với chiều dài gần 19 km.

Dự án đi qua địa bàn các phường Bình Dương, Tân Hiệp, Vĩnh Tân, Tân Khánh (tỉnh Bình Dương cũ, nay là TP.HCM).

Triển khai từ tháng 11/2021 với tổng cộng 964 trường hợp bị ảnh hưởng, dự án được kỳ vọng lớn về sự đổi thay diện mạo hạ tầng đô thị; giải cứu tình trạng ngập lụt cục bộ, bảo vệ tính mạng và tài sản cho hàng ngàn hộ dân dọc hai bên bờ suối Cái.

Thế nhưng, mục tiêu hoàn thành toàn bộ công trình vào cuối năm 2026 đang đứng trước nguy cơ phá sản. Theo báo cáo mới nhất, riêng đoạn qua địa bàn phường Tân Khánh còn 53 trường hợp chưa bàn giao mặt bằng. Đáng nói, dù chủ đầu tư đã nỗ lực vận động 32 hộ bàn giao trước để thi công nhưng thủ tục pháp lý vẫn chưa thể hoàn tất.

Đáng lo ngại là 21 hộ dân còn lại (chỉ chiếm 4% diện tích thu hồi) nằm rải rác ở cả 5 gói thầu (số 5, 6A, 6B, 7A, 7B) thuộc khu vực hạ lưu suối Cái. Chính 4% nút thắt này đã và đang kìm kẹp, khiến toàn bộ công trường rơi vào cảnh nghẽn mạch.

Dù Tổ công tác bồi thường giải phóng mặt bằng phường Tân Khánh đã họp và ra các thông báo kết luận bàn giao mặt bằng, nhưng đến nay vẫn chưa thực hiện. Qua tìm hiểu, nguyên nhân khiến công tác giải phóng mặt bằng chững lại đến từ những rào cản hành chính lẫn sự chây ỳ của một bộ phận người dân.

Trong đó, 3 trường hợp đã hoàn thành đầy đủ thủ tục cưỡng chế nhưng chính quyền địa phương vẫn chưa ban hành quyết định cưỡng chế theo quy định của Luật Đất đai 2024. 2 hộ dân đang kéo nhau ra tòa khiếu nại, khiến mặt bằng bị "khóa chặt".

6 hộ dân đòi bồi thường phần đất nằm ngoài Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, khi được yêu cầu làm đơn để xem xét giải quyết, các hộ này lại nhất quyết từ chối. 5 hộ dân khác chờ xây xong nhà tại khu tái định cư mới chịu di dời.

10 hộ dân thuộc diện chính sách sẵn sàng bàn giao mặt bằng trước với điều kiện nhận được Văn bản xác nhận mua, cấp nền tái định cư từ UBND phường Tân Khánh. Tuy nhiên, văn bản này đến nay vẫn chưa có khiến người dân lo lắng.

Sự chậm trễ này đang đẩy các đơn vị thi công vào thế dở khóc dở cười.

Ông Phạm Văn Quang, Giám đốc Xí nghiệp 13 (Công ty Cổ phần Xây dựng đê kè và Phát triển nông thôn Hải Dương), đơn vị thi công 3 gói thầu khu vực hạ lưu suối Cái chia sẻ, hiện nay, còn 20 hộ chưa bàn giao mặt bằng. Việc bàn giao chậm khiến nhà thầu đành phải nằm chờ. Đáng lo nhất là mùa mưa đã đến, khu vực này ngập sâu, nguy cơ sạt lở các đoạn đê kè đã hoàn thành là rất lớn.

“Tôi kiến nghị các cấp chính quyền địa phương, Ban Giải phóng mặt bằng và chủ đầu tư phải quyết liệt vào cuộc tháo gỡ khó khăn. Có mặt bằng thì nhà thầu mới tập trung máy móc, thiết bị, nhân lực để đẩy nhanh tiến độ, sớm đưa dự án vào vận hành. Đặc biệt là khu vực cầu Tổng Bảng, nút thắt vô cùng nguy hiểm, nếu mưa lũ dồn về mà chưa làm xong thì nguy cơ mất an toàn về tính mạng, tài sản của dân là cực kỳ cao", ông Phạm Văn Quang cho biết.

Cần sự quyết liệt hơn

So với 3 phường khác, phường Tân Khánh có số hộ ảnh hưởng rất lớn (503 hộ). Dù chính quyền địa phương đã tổ chức nhiều đợt vận động, làm việc nhưng việc chậm thu hồi, bàn giao mặt bằng vẫn làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ chung, kéo theo nguy cơ phát sinh chi phí và gây lãng phí ngân sách nhà nước.

Nhớ lại những ngày tháng người dân phải gánh chịu thiên tai, ông Lê Văn Đây, nguyên Bí thư Đảng ủy xã Thạnh Phước (nay là phường Tân Khánh, TP.HCM) cho biết: "Khu vực này trước đây cứ mưa là ngập lụt, người dân làm nông nghiệp gần như mất trắng. Lúc đó, ông phải vận động đoàn thanh niên, bà con đi khơi thông dòng chảy suối Cái. Giờ có dự án lớn nạo vét, gia cố, ai nấy đều phấn khởi".

Đối với một số đoạn còn vướng mặt bằng, ông cho rằng, địa phương cần quyết liệt hơn để đảm bảo dự án hoàn thành, xóa điểm ngập.

“Cái chính là chính quyền địa phương, Đảng ra tay sớm thì vướng mắc sẽ giải quyết nhanh. Dự án này mà thành công thì bộ mặt đô thị, từ Tân Uyên cũ đến các khu vực lân cận sẽ bừng sáng, giải quyết dứt điểm sự tắc nghẽn bao năm qua. Làm được điều này là quá tuyệt vời”, ông Lê Văn Đây nói.

Trước tình thế cấp bách, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM (chủ đầu tư) đã nhiều lần gửi kiến nghị, yêu cầu UBND phường Tân Khánh nhanh chóng bàn giao mặt bằng. 

Theo đó, đối với các trường hợp cố tình chây ỳ, không chấp hành, địa phương cần khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để áp dụng biện pháp cưỡng chế thu hồi đất theo đúng quy định của Luật Đất đai 2024.

Trước đó, VOV đã từng có nhiều bài viết phản ánh về những khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng tại dự án này.

Bí thư, Chủ tịch UBND phường Tân Khánh cũng đã trực tiếp khảo sát thực tế và chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ. Thế nhưng, đến nay mặt bằng sạch vẫn là điều mà các đơn vị thi công đang khắc khoải chờ đợi.

Nguy cơ ngập sâu nếu suối Cái không kịp thông dòng trước mùa mưa

VOV.VN - Ngày 9/4, lãnh đạo phường Tân Khánh, TP.HCM (trước là TP. Tân Uyên, tỉnh Bình Dương) đã trực tiếp xuống địa bàn, vận động từng hộ dân bàn giao mặt bằng tại đoạn cuối nguồn dự án nạo vét, gia cố suối Cái, nơi đang đối mặt với nguy cơ ngập úng nghiêm trọng khi mùa mưa cận kề.