Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu: Đổi mới toàn diện giáo dục theo lộ trình phù hợp
VOV.VN - Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu đổi mới toàn diện giáo dục theo hướng hiện đại, hội nhập nhưng thận trọng, có lộ trình phù hợp; giữ ổn định các kỳ thi, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Chiều nay (29/7), tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì buổi làm việc với Bộ Giáo dục và Đào tạo, các chuyên gia, nhà khoa học và nhà quản lý giáo dục nhằm lắng nghe các ý kiến về những vấn đề lớn của ngành giáo dục.
Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cho biết, Bộ đang triển khai nhiều giải pháp cải cách theo hướng giảm áp lực thi cử, đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, hoàn thiện cơ chế bổ nhiệm giáo sư, phó giáo sư gắn với trách nhiệm giải trình, tăng cường bảo vệ học sinh trên không gian mạng và phát triển giáo dục đại học theo hướng đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Thảo luận tại cuộc họp, các giáo sư, chuyên gia và nhà quản lý giáo dục thống nhất cần tiếp tục đổi mới giáo dục theo hướng thực chất, hiện đại, đồng thời bảo đảm tính ổn định của chính sách. Giáo sư Phạm Hồng An cho rằng cần từng bước giảm áp lực thi tuyển sinh lớp 10, mở rộng không gian học tập, tăng cường giáo dục lao động và trải nghiệm cho học sinh.
Trong khi đó, Giáo sư Vũ Văn Yêm, Phó Giám đốc Đại học Bách Khoa nhấn mạnh cần kiên định thực hiện tự chủ đại học, tập trung phát triển đội ngũ giảng viên chất lượng cao, giao các cơ sở giáo dục đại học chủ động bổ nhiệm giáo sư, phó giáo sư trên cơ sở khung tiêu chuẩn thống nhất và cơ chế hậu kiểm chặt chẽ.
“Đối với giáo dục đại học, kể cả giáo dục phổ thông, bài toán con người, muốn nâng cao chất lượng giáo dục đại học thì chắc chắn đội ngũ giảng viên bên cạnh cơ sở vật chất là quyết định. Bệnh viện cũng thế thôi, bác sĩ phải là giỏi thì mới bệnh viện uy tín được. Các trường đại học cũng vậy, đội ngũ giảng viên là cỗ máy cải, nên chúng ta nên tập trung những chiến lược, những chính sách cho đội ngũ giảng viên. Việc này không thể nhanh được. Đào tạo một con người, tiến sĩ phải ít nhất 3 năm, ngoài ra còn trải nghiệm nữa. Tôi nghĩ là những chính sách hiện nay, chúng ta nên tập trung mạnh hơn về phát triển đội ngũ và kiên định những chính sách, những chiến lược, những định hướng mà Bộ Giáo dục Đào tạo đang triển khai”, Giáo sư Vũ Văn Yêm nhấn mạnh.
Nhiều ý kiến cũng đề nghị tiếp tục giữ ổn định kỳ thi tốt nghiệp THPT, tăng cường ứng dụng công nghệ và kiểm tra chéo để bảo đảm khách quan, minh bạch; nghiên cứu lộ trình tổ chức thi trên máy tính phù hợp điều kiện thực tế. Các đại biểu đồng thời kiến nghị tăng cường tư vấn tâm lý học đường, quản lý việc sử dụng mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo trong học sinh, phát huy sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong giáo dục.
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh ngành giáo dục cần giữ vững bản lĩnh, kiên trì đổi mới theo hướng hiện đại, hội nhập nhưng phải thận trọng, chắc chắn và có chọn lọc.
Về công tác thi và tuyển sinh, Phó Thủ tướng yêu cầu phân định rõ mục tiêu của từng kỳ thi. Đối với tuyển sinh lớp 10, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần ban hành khung tiêu chí chuẩn, tăng cường phân luồng, hướng nghiệp; giao địa phương chủ động lựa chọn phương thức tuyển sinh phù hợp, chỉ tổ chức thi đối với các trường chuyên và trường chất lượng cao nhằm giảm áp lực không cần thiết cho học sinh.
Đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT, Phó Thủ tướng chỉ đạo tiếp tục giữ ổn định để bảo đảm đánh giá chuẩn đầu ra, đồng thời đổi mới năng lực khảo thí và cơ chế giám sát. Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung xây dựng ngân hàng đề thi, hoàn thiện quy chế, tăng cường ứng dụng công nghệ, kiểm tra chéo, phân định rõ trách nhiệm giữa Bộ và địa phương trong tổ chức kỳ thi. Việc triển khai thi trên máy tính phải được đánh giá toàn diện về hạ tầng, an ninh, chi phí và khả năng bảo đảm công bằng trước khi quyết định mở rộng.
Đối với Chương trình giáo dục phổ thông 2018, Phó Thủ tướng yêu cầu tổ chức đánh giá độc lập sau chu kỳ triển khai đầu tiên; chỉ điều chỉnh những nội dung thực sự cần thiết, tránh gây thêm áp lực cho giáo viên và học sinh. Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương hoàn thiện bộ sách giáo khoa chuẩn, thống nhất sử dụng từ năm học 2028-2029; tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học, đẩy mạnh chuyển đổi số, đưa nội dung đạo đức trong sử dụng trí tuệ nhân tạo vào giảng dạy, chú trọng giáo dục thể chất và cắt giảm các hoạt động phong trào mang tính hình thức.
Về giáo dục đại học và công tác cán bộ, Phó Thủ tướng yêu cầu đổi mới thực chất việc xét bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư theo hướng gắn với vị trí việc làm, chuẩn hóa tiêu chuẩn, tăng cường hậu kiểm và siết chặt liêm chính khoa học; xử lý nghiêm các hành vi đạo văn, gian lận và mua bán bài báo khoa học. Đồng thời, nghiên cứu cơ chế đánh giá định kỳ, không hoàn thành nhiệm vụ thì không tiếp tục bổ nhiệm.
Để nâng cao chất lượng giáo dục, Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung đầu tư từ gốc cho các trường sư phạm, nâng cao chất lượng đầu vào, có chính sách đãi ngộ xứng đáng đối với giáo viên, đồng thời ưu tiên nguồn lực phát triển các trường đại học trọng điểm, góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển đất nước.
Khẳng định giáo dục là sự nghiệp “trồng người”, đào tạo nguồn nhân lực và bồi dưỡng nguyên khí quốc gia, Phó Thủ tướng cho rằng ngành giáo dục luôn nhận được sự quan tâm rất lớn của xã hội, đồng thời cũng chịu áp lực rất lớn. Vì vậy, toàn ngành cần bình tĩnh trước những sự cố đơn lẻ, xử lý nghiêm các vi phạm nhưng phải bảo đảm tính nhân văn, kiên quyết loại bỏ bệnh thành tích, giữ vững định hướng đổi mới vì chất lượng thực chất.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh: “Vì vậy giáo dục chúng ta cũng cần phải đổi mới, cần phải hiện đại, cần phải hội nhập, thế nhưng phải có chọn lọc và phải rất thận trọng. Tôi đề nghị Bộ Giáo dục Đào tạo tiếp thu đầy đủ ý kiến tại cuộc họp hôm nay, phân loại rõ nội dung nào đã thống nhất, nội dung nào còn có ý kiến khác nhau và vấn đề nào chưa đủ căn cứ. Đối với mỗi vấn đề thì cần xây dựng các phương án cụ thể, đánh giá tác động, làm rõ căn cứ pháp lý, nguồn lực, lộ trình và cơ chế chuyển tiếp, đề xuất rõ phương án ưu tiên để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét quyết định”.