Thái Nguyên chuyển hướng giảm nghèo, tạo sinh kế bền vững

Từ hỗ trợ sinh kế đến thay đổi tư duy

Giảm nghèo bền vững là chủ trương lớn, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc của Đảng và Nhà nước. Tại Thái Nguyên, các chính sách hỗ trợ sinh kế, phát triển hạ tầng và nâng cao năng lực sản xuất đang tạo động lực để người dân, nhất là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, chủ động vươn lên.

Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026–2035, giai đoạn I (2026–2030), hướng tới giảm nghèo đa chiều, bao trùm, bền vững; nâng cao thu nhập, chất lượng cuộc sống và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền.

Đến năm 2030, chương trình đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi xuống dưới 10%; cơ bản không còn xã, thôn đặc biệt khó khăn. Thu nhập bình quân của người dân nông thôn phấn đấu tăng gấp 2,5–3 lần so với năm 2020; khoảng 65% số xã trên cả nước đạt chuẩn nông thôn mới.

Tại xã Hợp Thành tỉnh Thái Nguyên, các chính sách giảm nghèo được cụ thể hóa bằng kế hoạch triển khai theo từng giai đoạn, từng năm, gắn với điều kiện thực tế. Công tác tuyên truyền, rà soát đối tượng và hỗ trợ sản xuất được thực hiện đồng bộ, góp phần đưa chính sách đến đúng người thụ hưởng.

Một trong những mô hình tiêu biểu là Dự án hỗ trợ chăn nuôi trâu sinh sản triển khai năm 2025, thuộc Dự án 2 “Đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo”. Dự án có 12 hộ tham gia, gồm 3 hộ nghèo, 6 hộ cận nghèo và 3 hộ mới thoát nghèo trong vòng 36 tháng. Các hộ được hỗ trợ con giống, hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi và quản lý đàn vật nuôi để từng bước phát triển kinh tế gia đình.

Ông Phạm Văn Thức, ở xóm Tân Chính, xã Hợp Thành cho biết, trâu giống được Nhà nước hỗ trợ là nguồn vốn ban đầu thiết thực, giúp gia đình có thêm điều kiện phát triển kinh tế. Gia đình sẽ chăm sóc tốt để trâu sinh sản, từng bước tăng đàn, tạo nguồn thu nhập ổn định.

Theo ông Nguyễn Hữu Hiếu, Phó Chủ tịch UBND xã Hợp Thành, giai đoạn 2021–2025, xã đã hỗ trợ 100 hộ nghèo, cận nghèo và mới thoát nghèo với tổng số 148 con trâu giống, kinh phí gần 4 tỷ đồng. Riêng năm 2025, có thêm 12 hộ được hỗ trợ.

Cùng với các giải pháp giảm nghèo khác, mô hình chăn nuôi trâu sinh sản góp phần giúp xã giảm 176 hộ nghèo trong giai đoạn 2021–2025. Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ gần 10% đầu năm 2021 xuống còn 2,8% cuối năm 2025. Kết quả này cho thấy ý nghĩa của việc hỗ trợ sinh kế thay vì chỉ trợ giúp trước mắt, tạo điều kiện để người dân chủ động sản xuất, tăng thu nhập và từng bước vươn lên thoát nghèo.

Đầu tư hạ tầng, mở đường phát triển

Cùng với hỗ trợ sinh kế, Thái Nguyên chú trọng đầu tư kết cấu hạ tầng thiết yếu như giao thông, điện, nước sinh hoạt, trường học và trạm y tế; đồng thời triển khai chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, giúp người dân ổn định cuộc sống, phát triển sản xuất.

Đến hết năm 2025, toàn tỉnh Thái Nguyên còn 18.568 hộ nghèo, chiếm 4,32% tổng số hộ dân, giảm 4.493 hộ so với cuối năm 2024, vượt 0,34% kế hoạch đề ra. Kết quả này phản ánh hiệu quả của các chính sách giảm nghèo, đồng thời cho thấy sự chuyển biến trong nhận thức và ý chí vươn lên của người dân.

Giai đoạn 2026–2030, Thái Nguyên đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi xuống dưới 10%, cơ bản không còn xã, thôn đặc biệt khó khăn; nâng thu nhập bình quân của người dân tộc thiểu số lên bằng một nửa mức bình quân chung cả nước.

Tổng nhu cầu kinh phí thực hiện giai đoạn này dự kiến hơn 3.600 tỷ đồng để triển khai 677 dự án. Trong đó, đầu tư, cải tạo và nâng cấp hạ tầng giao thông được xác định là một trong những động lực quan trọng, tạo thuận lợi cho giao thương, kết nối thị trường, giảm chi phí vận chuyển và thúc đẩy phát triển sản xuất, dịch vụ.

Ông Trần Trung Hiếu, Phó Chủ tịch UBND xã Nghĩa Tá cho biết, đối với địa bàn miền núi còn nhiều khó khăn, giao thông có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và giảm nghèo bền vững. Khi đường sá được đầu tư, việc đi lại thuận lợi hơn, nông sản dễ tiếp cận thị trường, tạo điều kiện phát triển các mô hình sản xuất hàng hóa.

"Từ hỗ trợ sinh kế đến đầu tư hạ tầng, Thái Nguyên đang từng bước chuyển trọng tâm từ “hỗ trợ để thoát nghèo” sang “tạo cơ hội để phát triển”, giúp người dân phát huy nội lực và khai thác lợi thế địa phương", ông Hiếu thông tin.

Phát huy nội lực, giảm nghèo bền vững

Ông Nguyễn Mỹ Hải, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên cho biết, thời gian tới, tỉnh tiếp tục ưu tiên nâng cao thu nhập thông qua các mô hình sinh kế hiệu quả, nhất là những mô hình gắn với Chương trình OCOP. Qua đó, tạo điều kiện để người dân chủ động phát triển sản xuất, nâng cao giá trị sản phẩm và vươn lên bằng chính nguồn lực của mình.

Tỉnh cũng tiếp tục thực hiện đầy đủ, kịp thời các chính sách hỗ trợ; đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường. Việc quản lý, sử dụng nguồn vốn sẽ được chú trọng thông qua lồng ghép các chương trình, dự án, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng, đúng địa bàn.

Từ những mô hình sinh kế cụ thể đến các dự án hạ tầng thiết yếu, chương trình mục tiêu quốc gia đang tạo ra những chuyển biến trong đời sống người dân Thái Nguyên. Khi chính sách được kết hợp với sự chủ động, nỗ lực của mỗi gia đình và cộng đồng, giảm nghèo không chỉ là những con số thống kê mà còn là những đổi thay thiết thực trong từng bản làng, tạo nền tảng nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo đảm tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Giữ bản sắc, mở hướng làm giàu cho đồng bào dân tộc thiểu số

VOV.VN - Từ giữ gìn bản sắc văn hóa đến phát triển sản phẩm đặc trưng, du lịch, ứng dụng công nghệ, đồng bào dân tộc thiểu số ở Hà Nội đang từng bước biến những giá trị truyền thống thành động lực nâng cao thu nhập, xây dựng nông thôn mới và cải thiện chất lượng cuộc sống.