Từ quán nhỏ thành “lớp học số” ở xã vùng 3 Trường Xuân (Lâm Đồng)
VOV.VN - Ở xã vùng 3 Trường Xuân (tỉnh Lâm Đồng), tinh thần của Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang được hiện thực hóa bằng những việc làm rất cụ thể, từ mini app do cán bộ trẻ tự xây dựng đến những “tổ bình dân học vụ số” ở những thôn bon.
Trong không gian làm việc bận rộn của Trung tâm phục vụ hành chính công xã Trường Xuân (tỉnh Lâm Đồng), câu chuyện về chuyển đổi số bắt đầu từ chiếc điện thoại trên tay một cán bộ trẻ. Nguyễn Đức Anh Tuấn, cán bộ phụ trách công nghệ thông tin của Phòng Văn hóa - Xã hội, say sưa thao tác trên màn hình điện thoại. Sinh năm 1999, Tuấn thuộc lớp cán bộ trẻ lớn lên cùng internet và công nghệ số. Nhưng điều đáng quý là Tuấn mang kiến thức công nghệ của mình để giải bài toán rất đời thường ở một xã vùng 3 đặc biệt khó khăn.
“Em đang xây dựng cho xã Trường Xuân một mini app trên nền tảng zalo để cải cách hành chính. Dựa trên ý tưởng sao phục vụ người dân thuận tiện nhất. Bởi vì bây giờ tất cả người dân đều có điện thoại thông minh rồi, mà zalo sử dụng nhiều, khi đến xã Trường Xuân, chọn vào mini app sẽ dễ dàng, thuận lợi hơn", Nguyễn Đức Anh Tuấn cho biết.
Vừa chia sẻ, Tuấn vừa mở một mini app vừa được anh tự thiết kế, tích hợp trên nền tảng Zalo. Giao diện đơn giản, nhưng các tính năng lại rất sát nhu cầu thực tế của người dân miền núi. Chỉ vài thao tác, người dân có thể liên kết trực tiếp đến cổng dịch vụ công quốc gia, tra cứu hồ sơ, đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, tạm trú. Trên ứng dụng còn có mục phản ánh an ninh trật tự, gửi thông tin vi phạm, bản đồ vị trí cá cơ quan, tổ chức tại xã, hay tìm tổ chuyển đổi số cộng đồng gần nhất để được hỗ trợ. Ở nơi mà nhiều bon làng cách trung tâm xã tới 20-30km, những tính năng nhỏ ấy rất thiết thực.
Điều đáng quý ở xã Trường Xuân không chỉ là có cán bộ trẻ biết làm công nghệ, mà chính quyền xã cũng đã mạnh dạn để những ý tưởng mới được thử nghiệm trong thực tiễn. Ông Lê Xuân Thuận, Chủ tịch UBND xã Trường Xuân cho biết, từ mini app do cán bộ trẻ xây dựng, xã đã bắt đầu thí điểm ứng dụng vào hoạt động hành chính ở cơ sở. Song song với đó, xã thí điểm triển khai mô hình Tổ chuyển đổi số cộng đồng tại 9 bon làng xa trung tâm (thuộc địa bàn xã Nâm N’Jang cũ). Khi xác định hiệu quả, sẽ tổ chức nhân rộng tại tất cả 19 thôn bon trong xã. Trong điều kiện địa bàn rộng, dân cư phân tán, đây được xem là cách làm phù hợp để đưa chuyển đổi số đến gần dân nhất.
“Ở xã có một đội rất trẻ, mình chỉ nêu ý tưởng chuyển đổi số cộng đồng làm sao mà người dân tại chỗ làm được các dịch vụ trực tuyến trên điện thoại hoặc trên máy tính, liệt kê làm những lĩnh vực đơn giản nhất thôi. Bây giờ người dân dùng nhiều nhất là zalo thì tận dụng nền tảng zalo để xây dựng app thì phù hợp. Từ đó, bạn Tuấn xây dựng app này và mình đăng ký một lần với Zalo là 20 triệu, trích từ nguồn kinh phí Nghị quyết 57", ông Lê Xuân Thuận chia sẻ.
Chiều muộn, cùng cán bộ xã xuống thôn 2 (xã Trường Xuân, tỉnh Lâm Đồng) nơi có một Tổ chuyển đổi số cộng đồng đang hoạt động. Địa điểm đặt tổ khá đặc biệt, ngay trong một quán ăn nhỏ của thôn.
Quán đã nghỉ bán từ lâu nhưng bên trong vẫn rộn ràng tiếng nói cười. Vài người dân đang chăm chú nhìn vào màn hình điện thoại, người được hướng dẫn thao tác đăng nhập, người tập tải giấy tờ, người học cách tra cứu hồ sơ.
Không khí ấy gợi cảm giác gần gũi như một lớp học cộng đồng thu nhỏ. Bà Dương Thị Yến Thủy, người dân thôn 2, đến để được hướng dẫn làm thủ tục hộ khẩu cho con gái. Ban đầu còn khá lúng túng, nhưng chỉ ít phút sau bà đã có thể tự thao tác trên điện thoại.
Người trực tiếp hướng dẫn bà con là anh Thân Thanh Chương, Phó trưởng thôn, Tổ trưởng Tổ chuyển đổi số cộng đồng thôn 2. Anh vừa cầm điện thoại thao tác mẫu, anh vừa kiên nhẫn giải thích, hướng dẫn từng bước cho người dân.
Anh Chương kể, trước khi thành lập tổ, các thành viên đã được xã tập huấn rất kỹ, từ cách sử dụng mini app đến các thao tác giải quyết thủ tục hành chính cơ bản. Sau đó, những người đã thành thạo về hướng dẫn bà con trong thôn. Điều thú vị là mô hình này đang tạo ra một cách học rất tự nhiên trong cộng đồng mà bà con gọi vui là “bình dân học vụ số”
“Tổ tiếp thu rồi về truyền đạt, hướng dẫn lại cho các tổ chức như hội thanh niên, ban mặt trận, các đoàn thể, sau đó dần dần đến bà con có nhu cầu. Người biết chỉ người chưa biết, lan toả dần dần, tức là mình hướng dẫn chứ không làm thay, để người dân tự làm rồi dần ai cũng biết làm hết cả, lan toả công nghệ số và tiện ích của công nghệ", anh Thân Thanh Chương chia sẻ.
Trong câu chuyện ở Tổ công nghệ số cộng đồng, điều thấy rõ ở đây không phải là công nghệ hiện đại đến mức nào, mà là cách công nghệ đang kéo mọi người lại gần nhau hơn. Đi cùng chúng tôi xuống thôn, chị Lê Anh Tiến, cán bộ khoa học công nghệ Phòng Văn hóa - Xã hội xã Trường Xuân cho biết, khối lượng công việc của cán bộ xã hiện nay rất lớn, trong khi nhân lực còn mỏng. Vì vậy, các Tổ chuyển đổi số cộng đồng đang trở thành “cánh tay nối dài” giúp giải quyết nhiều việc ngay từ cơ sở. Theo chị Tiến, khi người dân tự biết làm, tự biết hỗ trợ nhau, thì chuyển đổi số mới thực sự đi vào cuộc sống.
“Các tổ công nghệ số rất nhiệt tình khi hỗ trợ người dân. Bước đầu thì thấy kết quả rất tốt. Chỉ hơn 1 tuần thì 9 thôn, bản có hơn 118 lượt người dân đến để nhờ hỗ trợ, hướng dẫn thực hiện các thủ tục trực tuyến truyên dịch vụ công. Đã có rất nhiều người được hỗ trợ thành công", chị Lê Anh Tiến cho biết.
Chủ tịch xã Trường Xuân Lê Xuân Thuận chia sẻ, dù còn rất nhiều khó khăn về hạ tầng, nguồn lực và con người, nhưng thuận lợi lớn nhất của xã là có đội ngũ cán bộ trẻ, nhiệt huyết, sẵn sàng đổi mới.
Theo ông Thuận, triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị sẽ còn là hành trình dài, nhất là trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp còn nhiều vướng mắc cần tháo gỡ. Nhưng điều quan trọng là cấp xã đã bắt đầu thay đổi tư duy, dám nghĩ, dám làm và dám thử nghiệm những cách làm mới.
Khi Trung ương và tỉnh tiếp tục có thêm cơ chế, chính sách phù hợp về nguồn lực, tài chính và nhân sự, thì cấp xã sẽ thực sự là nơi gần dân, giải quyết tốt nhất các nhu cầu của người dân.