ĐBQH: Ngành giáo dục cần nhìn thẳng vào tồn tại, làm rõ việc xử lý gian lận thi cử

Không để tiêu cực thi cử lắng xuống rồi tái diễn

Đề cập lĩnh vực giáo dục, đại biểu Phạm Khánh Phong Lan cho rằng, một số vấn đề phát sinh trong năm 2026 cần được nhìn nhận, đánh giá cụ thể hơn trong báo cáo của Chính phủ. Đại biểu lưu ý, có những nội dung mới được đề cập trong phần chú thích, trong khi cần làm rõ hơn việc xử lý các vụ việc và giải pháp để tránh tái diễn.

Vì thế, cần làm rõ những vụ việc đã được xử lý như thế nào, hiệu quả ra sao và có giải pháp gì để tránh lặp lại. Những vấn đề cần đánh giá gồm tình trạng thiếu sách giáo khoa, việc sắp xếp trường lớp và tiêu cực trong thi cử. Đối với việc sáp nhập trường học, đại biểu đặt câu hỏi liệu đã có đủ dữ liệu để đánh giá hiệu quả của việc sắp xếp hay chưa.

Đặc biệt, đề cập tiêu cực thi cử xảy ra tại Tuyên Quang và một số địa phương, đại biểu nhắc lại vụ gian lận thi cử nghiêm trọng năm 2018, đồng thời đặt vấn đề về hiệu quả xử lý những sai phạm trước đây.

“Sau đó, vụ việc được giải quyết như thế nào? Vì sao theo thời gian, vấn đề dần lắng xuống, ít được nhắc đến, để rồi cuối cùng lại bùng phát trở lại?”, đại biểu nêu vấn đề.

Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan cho rằng, ngành giáo dục cần nhìn thẳng vào những tồn tại, đánh giá đầy đủ tính chất nghiêm trọng của các vụ việc và tập trung giải quyết. Không thể để những vấn đề kéo dài rồi dần bị lãng quên, bởi các bất cập không tự biến mất mà có thể tiếp tục phát sinh.

Băn khoăn tỷ lệ khám sức khỏe toàn dân đạt 97%

Trong lĩnh vực y tế, đại biểu Phạm Khánh Phong Lan bày tỏ băn khoăn về số liệu tỷ lệ khám sức khỏe toàn dân đạt 97% được nêu trong báo cáo của Chính phủ.

Đại biểu cho biết, tại TP.HCM, tỷ lệ này mới ở mức khoảng 50-60%, từ đó đề nghị làm rõ căn cứ tính toán để tỷ lệ chung toàn quốc đạt 97%. Việc khám sức khỏe cần hướng đến mục tiêu phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe người dân, thay vì chỉ tập trung hoàn thành chỉ tiêu. Số liệu báo cáo phải phản ánh đúng thực tế và cho thấy hiệu quả của hoạt động khám sức khỏe.

Từ đó, đề nghị đánh giá cụ thể hiệu quả của các chính sách phát triển y tế cơ sở, y tế dự phòng, trong đó có thu nhập của đội ngũ bác sĩ tại trạm y tế sau khi áp dụng các nghị quyết liên quan. Việc điều chỉnh lương khởi điểm của bác sĩ từ bậc một lên bậc hai cần được xem xét về tác động thực tế đối với việc thu hút, giữ chân nhân lực.

Bên cạnh đó là tình trạng thiếu nhân lực tại trạm y tế, đại biểu cho rằng việc điều chuyển bác sĩ giàu kinh nghiệm từ bệnh viện về tuyến cơ sở có thể giải quyết nhu cầu trước mắt, nhưng đồng thời tạo ra khoảng trống nhân lực tại nơi điều chuyển. Việc điều chuyển những bác sĩ nằm trong quy hoạch trưởng khoa, phó giám đốc bệnh viện hoặc đang đảm nhiệm các vị trí chuyên môn quan trọng về công tác tại trạm y tế có thể ảnh hưởng đến năng lực của hệ thống điều trị.

Đại biểu nhấn mạnh, đào tạo bác sĩ y tế dự phòng, bác sĩ phục vụ y tế cơ sở có yêu cầu khác với đào tạo bác sĩ điều trị tại bệnh viện. Vì vậy, bên cạnh giải pháp trước mắt, các địa phương cần tính đến việc đặt hàng đào tạo bác sĩ y tế dự phòng, đồng thời có chính sách bảo đảm việc làm và cam kết công tác tại trạm y tế sau khi tốt nghiệp.

Nếu không có giải pháp dài hạn, tình trạng đào tạo nhân lực nhưng người được đào tạo chuyển sang làm công việc khác, trong khi y tế cơ sở vẫn thiếu bác sĩ, có thể tiếp tục diễn. Việc điều chuyển nhân lực cần gắn với bố trí công việc phù hợp, phát huy năng lực chuyên môn và bảo đảm tâm lý cho đội ngũ bác sĩ.

Bệnh viện công e ngại mua sắm, người bệnh chịu thiệt

Một vấn đề khác được đại biểu đề cập là tình trạng các bệnh viện công lập e ngại mua sắm máy móc, trang thiết bị và vật tư y tế, nhất là các dự án lớn, sau khi một số vụ việc vi phạm bị phát hiện. Các sai phạm phải được xử lý nghiêm, nhưng đồng thời cần hoàn thiện cơ chế mua sắm, đấu thầu để ngăn ngừa vi phạm và tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện.

Nếu sau mỗi vụ việc, các bệnh viện càng e ngại, không dám đầu tư thiết bị mới, người chịu thiệt thòi cuối cùng sẽ là bệnh nhân, đặc biệt là người khám, chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế.

Về chương trình dự trữ thuốc hiếm ở cấp quốc gia, đại biểu Phạm Khánh Phong Lan cho biết, đây là vấn đề đã được đề cập qua nhiều kỳ họp và được quy định trong Luật Dược. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn có những băn khoăn về kinh phí, trong đó có ý kiến lo ngại thuốc mua về nhưng không sử dụng sẽ gây lãng phí. Trong khi, thuốc hiếm có vai trò quan trọng trong các tình huống cấp cứu. Nếu không có sẵn thuốc, khi phát sinh trường hợp cần sử dụng mới tìm cách xin từ Tổ chức Y tế Thế giới hoặc các nguồn khác thì có thể đã quá muộn.

Từ bài học trong đại dịch COVID-19, khi việc mua sắm vaccine gặp khó khăn, đại biểu đặt vấn đề liệu những vướng mắc về thể chế đã được khắc phục hay chưa, hay tình trạng có kinh phí nhưng không ai dám triển khai, không ai dám mua sắm vẫn còn tồn tại. Cần có cơ chế cụ thể để chủ động ứng phó với tình huống khẩn cấp, thay vì chờ đến khi phát sinh nhu cầu mới tìm nguồn hỗ trợ.

Vụ điểm 10 môn Toán ở Tuyên Quang: Không chỉ đơn thuần là gian lận thi cử

VOV.VN - Theo luật sư Hoàng Hà, đoàn luật sư TP.HCM, vụ án "điểm 10 môn Toán" xảy ra ở Tuyên Quang không đơn thuần là một vụ gian lận thi cử mà là hành vi lợi dụng vị trí, nhiệm vụ để làm sai lệch hoạt động công vụ.