Xử phạt vi phạm khoảng cách an toàn trên cao tốc: Đề xuất nhắc nhở thời gian đầu

Từ 27/8, CSGT bắt đầu xử phạt lỗi không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước trên tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Cao Bồ - Mai Sơn - quốc lộ 45 - Nghi Sơn.

Đây là quy định cần thiết nhằm phòng ngừa nguy cơ va chạm, nâng cao an toàn khi lưu thông trên cao tốc. Tuy nhiên, trong ngày đầu thực hiện, một số tài xế vẫn còn băn khoăn về cách xác định khoảng cách trong các trường hợp lưu thông thực tế. Đáp lại, Cục CSGT cũng đã có những giải đáp chi tiết.

Quy định giữ khoảng cách khi xe chạy trên cao tốc

Theo Thông tư 38/2024, trong điều kiện thời tiết bình thường và mặt đường khô ráo, phương tiện di chuyển với tốc độ trên 60 km/h phải duy trì khoảng cách an toàn tối thiểu là 55m đối với xe chạy liền trước.

Trường hợp lưu lượng phương tiện tăng cao hoặc ùn tắc, tài xế chạy dưới 60 km/h phải chủ động giữ khoảng cách an toàn phù hợp. Các đơn vị quản lý cao tốc đã bố trí các cụm biển báo khoảng cách 0m - 50m - 100m đặt dọc theo các làn dải dốc cao tốc để hỗ trợ người tham gia giao thông căn chỉnh cự ly chính xác.

Bình luận vấn đề này, anh Phan Văn Thụy, quê ở Thái Bình, nay là Hưng Yên, người thường xuyên có hành trình về quê từ Hà Nội tỏ ra đồng tình với việc tăng cường xử lý các trường hợp xe không giữ khoảng cách an toàn, bởi đây là một trong những yếu tố quan trọng để phòng ngừa tai nạn giao thông trên cao tốc.

Tuy nhiên, từ thực tế lái xe, anh Thụy cũng băn khoăn về việc áp dụng quy định: "Tốc độ thì có đồng hồ đo, nhưng không gì để đo khoảng cách. Lái xe trên đường còn phải chú ý vào xe phía trước phía sau, xe vượt chẳng hạn, bây giờ chú ý vào một khoảng cách đằng trước nữa thì thành ra phân tán tư tưởng. Điểm đen hay là đường cua thì có thể đặt những biển khoảng cách để cho anh em tài xế nhìn thấy để điều chỉnh".

Trước đó vào chiều 26/8, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 3, Cục CSGT đã lập biên bản 2 lái xe khách vi phạm quy định về khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước khi lưu thông trên tuyến cao tốc Mai Sơn - QL45. Chiếu theo Nghị định 168/2024, trường hợp không giữ khoảng cách an toàn mà chưa xảy ra va chạm, tài xế bị phạt từ 4 - 6 triệu đồng, trừ 2 điểm trên GPLX; trường hợp gây tai nạn giao thông, mức phạt từ 20 - 22 triệu đồng, trừ 10 điểm trên GPLX.

Đồng tình với quy định, song nhiều người tham gia giao thông mong cách áp dụng và xử lý vi phạm được cân nhắc cho phù hợp thực tế giao thông:

"Khó ở chỗ là giao thông ở Việt Nam không được như nước ngoài. Đặc biệt là nhiều xe tạt ngang. Xe đằng trước phanh hoặc nhìn thấy điểm giảm tốc độ vì sắp đến trạm thu phí mà tôi thì chưa nhìn thấy, xong rồi họ phanh là tôi mất khoảng cách."

"Việt Nam đang phát triển rất nhanh mà lượng xe thì rất lớn. Phải lấy bằng khoa học từ trạm thu phí. Lấy số lượng xe chia cho cung đường, chiều dài, lưu lượng, thời gian, đã đủ khoảng cách để chạy chưa hay là xe sẽ dồn lại ở trong thành phố Hà Nội"

"Tự nhiên có xe chen vào giữa xe tôi với xe phía trước, thì sẽ phạt xe nào bây giờ? Tôi thấy bên Đức rất là hợp lý, khoảng cách an toàn bằng tốc độ km/h chia hai, tức là tốc độ 60 thì giữ 30m, 100 thì giữ 50m. Đó là số rất dễ nhớ và người ta cũng rất là dễ căn".

Cần tính đến thực tế giao thông

Trao đổi với các cơ quan truyền thông về những băn khoăn của người tham gia giao thông, đại diện Cục CSGT, Bộ Công an cho biết, quy định xử phạt áp dụng với hành vi không tuân thủ khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước khi các phương tiện đang lưu thông trên cùng một làn đường.

Quy định được đặt ra nhằm tạo đủ không gian và thời gian để phương tiện phía sau xử lý khi xe phía trước gặp tình huống bất ngờ, thay vì yêu cầu tài xế phải duy trì một khoảng cách cố định bất chấp mọi biến động của giao thông.

Việc xử phạt hướng tới những hành vi không tuân thủ quy định trong điều kiện giao thông bình thường, không phải xử phạt máy móc đối với những tình huống bất khả kháng hoặc thay đổi đột ngột. Khi lập biên bản xử phạt, lực lượng CSGT sẽ sử dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, trong đó có camera giám sát, biển báo hiệu giao thông và các căn cứ liên quan, để xác định phương tiện có vi phạm hay không.

Trường hợp khoảng cách an toàn thay đổi đột ngột do phương tiện khác chuyển làn vào, hay phương tiện phía trước buộc phải phanh gấp do sự cố bất ngờ, làm khoảng cách an toàn thay đổi đột ngột, sẽ không bị tính là vi phạm.

Cục CSGT cũng khẳng định 2 ý chính: Thứ nhất, CSGT ghi nhận, xử lý vi phạm tại những đoạn tuyến cao tốc được tổ chức giao thông rõ ràng, minh bạch, có vạch kẻ xác định khoảng cách an toàn và có camera ghi nhận video, hình ảnh vi phạm. Thứ hai, mục tiêu cao nhất không phải là xử phạt thật nhiều, mà là phòng ngừa tai nạn và hình thành ý thức tự giác chấp hành pháp luật.

Theo TS. Khương Kim Tạo, Chủ tịch chi hội đào tạo sát hạch lái xe, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, quy định giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc đã có từ lâu, nhưng trước đây, việc xử phạt còn hạn chế do thiếu thiết bị. Hiện nay, với sự hỗ trợ của camera AI, lực lượng chức năng đã có cơ sở để xử lý vi phạm.

Theo ông Tạo, duy trì khoảng cách là yếu tố đặc biệt quan trọng để đảm bảo ATGT trên cao tốc. Vì vậy, cần tăng cường tuyên truyền để người dân chấp hành quy định: "Trên đường cao tốc chúng ta thấy có những biển báo bên cạnh đường, bên tay phải, có ghi những con số là 50 rồi là 100,… Tức là muốn nói rằng với khoảng cách trên đường cao tốc thì nó tương đương với ước lượng như thế.

Chúng ta đã có quy tắc hướng dẫn lái xe là duy trì khoảng cách 2 giây. Ví dụ, đuôi của xe trước đang ở một điểm A nào đó, thì sau 2 giây, đầu của xe sau cũng đến điểm A. Duy trì như thế thì sẽ đảm bảo khoảng cách giữa các xe là an toàn. Thế còn đối với lái xe có sức khỏe kém, hoặc đối với các xe có chất lượng phanh kém, thì người ta có thể duy trì khoảng cách 2,5 - 3 giây".

TS. Khương Kim Tạo cũng cho rằng, trong những ngày đầu áp dụng xử phạt, lực lượng chức năng nên kết hợp xử lý và tuyên truyền, giáo dục. Với những lỗi vi phạm khoảng cách không lớn, có thể nhắc nhở để tài xế rút kinh nghiệm. Trường hợp vi phạm nghiêm trọng, khoảng cách quá ngắn, tiềm ẩn nguy cơ va chạm thì cần xử phạt ngay để tạo tính răn đe.

Đồng tình quan điểm này, TS. Phan Lê Bình, Trưởng đại diện Văn phòng tư vấn OCG (Nhật Bản) phân tích: việc xử phạt hiện nay là bước đi cần thiết để thực thi nghiêm túc quy định của Thông tư 38/2024. Đặc biệt trong bối cảnh nhiều tài xế có thói quen bám sát xe phía trước, thậm chí chèn vào khoảng cách mà phương tiện khác đang chủ động duy trì, khiến khoảng cách an toàn bị thu hẹp.

Để chủ động giữ khoảng cách, tài xế có thể căn các mốc 0m - 50m - 100m trên đường cao tốc, hoặc áp dụng quy tắc 3 giây để bảo đảm an toàn: "Trong khoảng một tuần đầu tiên, những trường hợp vi phạm có là chưa xử phạt ngay, chỉ là cảnh cáo thôi, và sau một tuần bắt đầu áp dụng nghiêm túc thì có thể tiến hành xử phạt.

Tôi nghĩ như thế sẽ tạo được bước đệm đủ cho người dân có thể chuẩn bị tinh thần. Trường hợp xe phía trước phanh gấp chẳng hạn, khiến cho khoảng cách rút ngắn rất nhanh; hoặc  trường hợp chúng ta cố gắng giữ khoảng cách đủ an toàn, nhưng lại có xe khác chèn và, khiến cho khoảng cách an toàn đó không đảm bảo, bên phía CSGT nên có biện pháp xử lý thấu tình đạt lý".

Phạt lỗi không giữ khoảng cách trên cao tốc: AI phải đủ thông minh để không xử oan

VOV.VN - Giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc là yêu cầu bắt buộc, nhưng việc dùng camera AI để xử phạt cần được thiết kế đủ thông minh để phân biệt hành vi cố tình bám đuôi với tình huống bất khả kháng như bị xe khác tạt đầu, chuyển làn đột ngột.