Bí thư Thành ủy TP.HCM: Mô hình chính quyền 2 cấp vận hành cơ bản ổn định
VOV.VN - Sau gần 1 năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, TP.HCM ghi nhận nhiều kết quả tích cực như tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số. Tuy nhiên, thành phố vẫn đối mặt với nhiều khó khăn về nhân lực, hạ tầng và cơ chế phối hợp.
Sáng 28/5, Thành ủy TP.HCM tổ chức Hội nghị sơ kết 1 năm mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị thành phố, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp bằng hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến 168 xã, phường, đặc khu. Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang chủ trì hội nghị.
Nhiều kết quả tích cực
Báo cáo tại hội nghị, Phó Bí thư Thành ủy Văn Thị Bạch Tuyết cho biết, sau gần 1 năm thực hiện, thành phố đạt nhiều kết quả tích cực trong vận hành tổ chức bộ máy chính quyền thành phố và cấp xã.
Tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp được tinh gọn hơn, giảm đầu mối quản lý, giảm cấp trung gian, tinh gọn bộ máy bên trong, tăng tính trực tiếp giữa chính quyền với người dân; đồng thời nâng cao tính chủ động, trách nhiệm của chính quyền cấp xã.
Tuy nhiên, Phó Bí thư Thành ủy cũng chỉ ra một số hạn chế như thiếu hụt nhân sự có kinh nghiệm ở các lĩnh vực trọng yếu, áp lực công việc lớn do biên chế chưa tương xứng, cơ sở vật chất tại một số địa phương còn hạn chế, hệ thống phần mềm và dữ liệu chưa đồng bộ. Một số quy định pháp luật liên quan đất đai, đầu tư, tài sản công còn bất cập, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện để phù hợp thực tiễn.
Tham luận tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết, việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính đã góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tạo điều kiện để chính quyền địa phương chủ động hơn trong điều hành, phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Tuy nhiên, thực tiễn triển khai vẫn còn một số khó khăn như nguồn lực thực thi tại cơ sở chưa tương xứng với khối lượng nhiệm vụ được giao; một số quy định pháp luật còn chồng chéo, thiếu thống nhất; hạ tầng dữ liệu và chuyển đổi số chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính.
Từ thực tiễn đó, TP.HCM kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện thể chế về phân cấp, phân quyền theo hướng đồng bộ, thống nhất; đẩy mạnh phân quyền gắn với phân bổ đầy đủ nguồn lực, biên chế, ngân sách và hạ tầng công nghệ thông tin.
Đồng thời, tăng cường cải cách thủ tục hành chính, giảm tầng nấc trung gian, chuyển mạnh từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm"; đẩy nhanh kết nối dữ liệu dùng chung và sớm ban hành hướng dẫn đối với các nhiệm vụ mới được phân cấp nhằm bảo đảm mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành hiệu quả, thông suốt.
"TP.HCM sẽ tiếp tục chủ động phối hợp với các bộ, ngành Trung ương trong quá trình xây dựng, hoàn thiện chính sách; đồng thời tích cực triển khai các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện phân cấp, phân quyền, giải quyết thủ tục hành chính, góp phần xây dựng nền hành chính tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, phục vụ tốt hơn người dân và doanh nghiệp", ông Nguyễn Mạnh Cường nói.
Đại diện các địa phương như phường Vũng Tàu, phường Tân Uyên, phường Sài Gòn, xã Bà Điểm… cho rằng, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là bước khởi đầu cho giai đoạn mới trong cải cách hành chính, nâng cao năng lực quản trị và củng cố niềm tin của người dân vào bộ máy công quyền.
Thời gian qua, công tác cải cách hành chính và giải quyết thủ tục hành chính đạt nhiều kết quả tích cực, bám sát yêu cầu chuyển đổi số, góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết hồ sơ và duy trì mức độ hài lòng cao của người dân, doanh nghiệp.
Tuy nhiên, một bộ phận người dân còn hạn chế kỹ năng sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Do đó, các địa phương sẽ tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng phục vụ và tăng cường hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công.
"Kiến nghị UBND TP có đánh giá cụ thể để điều chỉnh theo hướng phù hợp với năng lực thực tế của cấp cơ sở. Đối với những nhiệm vụ có tính chất chuyên môn sâu, yêu cầu cao về nguồn lực, cần xem xét phân cấp có điều kiện hoặc giữ lại ở cấp trên; đồng thời tăng cường cơ chế hướng dẫn, hỗ trợ chuyên môn từ các sở, ngành đối với cấp xã trong quá trình thực hiện", ông Nguyễn Tấn Phát, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Sài Gòn kiến nghị.
Phải chuyển từ lượng sang chất
Phát biểu kết luận hội nghị, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đánh giá, sau gần 1 năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố ghi nhận nhiều kết quả tích cực khi bộ máy mới cơ bản vận hành ổn định, hoàn thành các nhiệm vụ được giao; thủ tục hành chính được cắt giảm đáng kể, ước khoảng 30-40% giấy phép, chứng chỉ không cần thiết.
Thành phố cũng nhận được sự chỉ đạo quyết liệt, kịp thời từ Trung ương, Bộ Chính trị; đồng thời được trao thêm thẩm quyền thông qua các cơ chế đặc thù như Nghị quyết 98, Nghị quyết 260, tạo điều kiện nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị.
Tuy nhiên, ông Trần Lưu Quang cũng thẳng thắn nhìn nhận quá trình triển khai vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Một bộ phận cán bộ còn tâm lý e ngại, chưa thích nghi với thay đổi sau phân cấp; biên chế giảm trong khi khối lượng công việc tăng mạnh, dẫn đến áp lực lớn ở cấp cơ sở.
Việc phân bổ nhân sự, khối lượng công việc giữa các địa phương chưa đồng đều; tiêu chí đánh giá cán bộ còn mang tính cảm tính. Bên cạnh đó, công tác phối hợp giữa các sở, ngành với địa phương có lúc chưa nhịp nhàng; hướng dẫn chuyên môn còn chậm, thiếu thống nhất; hạ tầng công nghệ, phần mềm, trang thiết bị phục vụ chuyển đổi số ở một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu thực tế.
"Dự báo tới đây mọi việc sẽ bớt khó hơn. Bởi vì hướng dẫn sẽ mạch lạc hơn, công cụ chúng ta có nhiều hơn, thể chế vượt trội chúng ta có, anh em quen việc hơn, tư duy chúng ta cũng thoáng hơn. Tổng thể những yếu tố đó sẽ giúp công việc thời gian tới tốt hơn. Tuy nhiên, yêu cầu phát triển của thành phố là rất lớn nên áp lực công việc với đội ngũ cán bộ, công chức cũng sẽ cao hơn", Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang nhấn mạnh.
Bí thư Thành ủy TP.HCM đề nghị, thời gian tới, toàn hệ thống phải nỗ lực, đổi mới tư duy và cách tiếp cận theo hướng quyết liệt hơn, hợp tác hơn, chuyển từ "lượng" sang "chất"; từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị phát triển, từ tư duy "xin - cho" sang tư duy tự chủ, tự chịu trách nhiệm gắn với kiểm soát quyền lực.
Đặc biệt, thành phố sẽ tiếp tục rà soát, sắp xếp bộ máy, điều tiết nhân sự phù hợp; tăng biên chế công chức theo cơ chế cho phép; đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn thực chất theo hướng "cầm tay chỉ việc", phát huy việc học tập kinh nghiệm lẫn nhau.
Thực hiện việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ, TP.HCM đã giảm 10/15 đảng bộ cấp trên cơ sở trực thuộc Thành ủy; giảm 4/9 đơn vị sự nghiệp trực thuộc Thành ủy; tổ chức lại từ 55 đơn vị còn 6 đơn vị trực thuộc cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. HCM, giảm 89,1%. Đồng thời, thành phố giảm 2/6 cơ quan hành chính khác và 27/43 cơ quan chuyên môn thuộc UBND; sắp xếp từ 26 đơn vị sự nghiệp do thành phố quản lý còn 19 đơn vị, giảm 7 đơn vị.
Ở cấp xã, thành phố sắp xếp từ 441 đơn vị hành chính xuống còn 168 xã, phường, đặc khu, giảm 64,9%; đồng thời ban hành quyết định phân loại đơn vị hành chính cấp xã với 153 đơn vị loại I và 15 đơn vị loại II. Thành phố cũng bổ sung 1 phó chủ tịch UBND cấp xã cho 83 đơn vị đủ điều kiện theo quy định. Thành phố đã phân cấp, ủy quyền 900 nhiệm vụ của sở, ngành và 108 nhiệm vụ của UBND, Chủ tịch UBND thành phố cho cấp xã, tạo điều kiện để địa phương chủ động hơn trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ.
Công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số đạt nhiều kết quả tích cực. Thành phố đã giải quyết khối lượng lớn hồ sơ thủ tục hành chính với tỷ lệ đúng hạn đạt trên 99,5%; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt trên 88%; mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt trên 96%. Bên cạnh đó, 100% văn bản trao đổi dưới dạng điện tử hỗ trợ hiệu quả công tác quản lý, điều hành trong điều kiện tổ chức bộ máy mới.