“Bộ, ngành phải chủ động và sâu sát hơn với địa phương”
VOV.VN - “Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành phải chủ động hơn, sâu sát hơn với địa phương; không để tình trạng chậm hướng dẫn, đùn đẩy trách nhiệm hay để địa phương “chờ cơ chế”.
Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đề cập vấn đề này khi phát biểu tại Hội nghị Hội đồng nhân dân toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031, do Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức, sáng 28/5.
Nâng cao chất lượng quản trị địa phương
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, nhiệm kỳ 2021 - 2026 được ghi nhận là một nhiệm kỳ có nhiều dấu ấn lịch sử của Quốc hội và HĐND các cấp trong tiến trình cải cách, tái cấu trúc tổ chức bộ máy hệ thống chính trị, chuyển đổi tư duy quản trị quốc gia, quản trị địa phương và phát triển đất nước.
Nhiều quyết sách chiến lược của Đảng được Quốc hội thể chế nhanh chóng, toàn diện, nhất là việc chuyển đổi và vận hành chính quyền 3 cấp; xây dựng và hoàn thiện thể chế về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền; cải cách hành chính, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tái cấu trúc không gian phát triển, tháo gỡ rào cản, khơi thông điểm nghẽn cho phát triển kinh tế - xã hội đã sớm đi vào cuộc sống với sự phối hợp ngày càng chặt chẽ, nhịp nhàng giữa Quốc hội, Chính phủ, chính quyền địa phương và HĐND các cấp.
Bước vào nhiệm kỳ 2026 - 2031, mục tiêu tăng trưởng hai con số, yêu cầu thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị và xây dựng nền quản trị quốc gia, quản trị địa phương hiện đại, hiệu quả đang đặt ra yêu cầu rất cao đối với Chính phủ, chính quyền địa phương và HĐND các cấp.
Trong mối quan hệ đó, Chính phủ xác định rất rõ: nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND cũng chính là nâng cao chất lượng quản trị địa phương, nâng cao hiệu quả thực thi chính sách và hiệu lực điều hành của bộ máy hành chính nhà nước, thiết thực góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu các Nghị quyết của Đảng.
“Quản trị hiện đại không phải là quản lý nhiều hơn”
Cho rằng phải đổi mới mạnh mẽ tư duy quản trị địa phương theo hướng kiến tạo phát triển và phục vụ nhân dân, Phó Thủ tướng khẳng định điểm cốt lõi của quản trị hiện đại không phải là quản lý nhiều hơn, mà là tạo môi trường phát triển tốt hơn, huy động cộng đồng, doanh nghiệp và các tầng lớp nhân dân tham gia vào từng mục tiêu, nhiệm vụ, chính sách phát triển của đất nước và địa phương.
Chính phủ sẽ tiếp tục đề xuất Quốc hội và theo thẩm quyền hoàn thiện thể chế, chính sách, phân định rõ thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương; tăng tính chủ động, tự chịu trách nhiệm và khả năng phản ứng chính sách của địa phương.
Bên cạnh đó, phải tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền thực chất gắn với kiểm soát quyền lực hiệu quả. Chính phủ quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng và chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, triệt để thực hiện “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Chính phủ tiếp tục rà soát, phân cấp, phân quyền nhiều hơn nữa cho địa phương; đồng thời phân bổ tương ứng về nguồn lực, dữ liệu và công cụ quản trị để địa phương đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ được giao.
“Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành phải chủ động hơn, sâu sát hơn với địa phương; không để tình trạng chậm hướng dẫn, đùn đẩy trách nhiệm hay để địa phương “chờ cơ chế”, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đồng thời lưu ý phân quyền càng mạnh thì kiểm soát quyền lực càng phải chặt chẽ.
HĐND phải thực sự là thiết chế kiểm soát quyền lực hiệu quả ở địa phương; nhất là giám sát việc thực hiện pháp luật, sử dụng nguồn lực công, thực thi công vụ và trách nhiệm người đứng đầu; cần đổi mới phương thức từ giám sát quy trình sang giám sát kết quả cuối cùng; từ giám sát hành chính truyền thống sang giám sát thực chất mà người dân và doanh nghiệp cảm nhận được hiệu quả từ chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước.
Phó Thủ tướng cũng cho rằng cải cách thể chế và cải cách thủ tục hành chính là khâu đột phá của đột phá. Nếu không cải cách mạnh thể chế và thủ tục hành chính thì không thể giải phóng nguồn lực, không thể nâng cao năng lực cạnh tranh và càng không thể đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số; nhiều “điểm nghẽn của điểm nghẽn” hiện nay không nằm ở thiếu nguồn lực, mà nằm ở thể chế chồng chéo, thủ tục rườm rà, quy trình trung gian kéo dài và tâm lý né tránh trách nhiệm trong thực thi công vụ.
vậy, Quốc hội đang đồng hành cùng Chính phủ tập trung rất mạnh vào cải cách thể chế với tinh thần: thể chế phải mở đường cho phát triển và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Từ thực tiễn chỉ trong vòng hơn 1 tháng qua, Chính phủ đã ban hành 11 nghị quyết chuyên đề về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, theo đó đã bãi bỏ 56 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, cắt giảm 697 TTHC và 1.754 ĐKKD, đơn giản hóa 704 TTHC, phân cấp cho địa phương 321 TTHC, giảm 53% thời gian thực hiện TTHC, giảm 55% chi phí tuân thủ tương ứng khoảng 23 ngàn tỷ đồng mỗi năm, hoàn thành mục tiêu theo Kết luận 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV.
Điểm quan trọng của đợt cải cách này không chỉ là cắt giảm thủ tục đơn lẻ, mà là kết hợp đẩy nhanh việc tái thiết kế toàn bộ quy trình giải quyết công việc theo hướng số hóa, liên thông, minh bạch và phi địa giới hành chính.
Tinh thần xuyên suốt là giảm tối đa chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp; chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”; từ “xin - cho” sang “công khai - minh bạch - phục vụ”.
“Bài học từ kết quả của một nhiệm vụ cắt giảm TTHC trên cho thấy: khi chúng ta quyết tâm, thống nhất, đồng lòng thì dù việc có khó mấy cũng làm được và thành công; tôi mong muốn HĐND các cấp đồng hành cùng chính quyền địa phương rà soát thể chế thuộc thẩm quyền cấp mình, tháo gỡ rào cản và giám sát thực chất việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính”, theo bà Phạm Thị Thanh Trà.