BRICS 2026 tại Ấn Độ: Đối tác Việt Nam và không gian hợp tác mới

Nhận lời mời của Thủ tướng Cộng hòa Ấn Độ Narendra Modi, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lê Minh Hưng cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 và làm việc song phương tại Ấn Độ từ ngày 12 đến ngày 13 tháng 9 năm 2026.

Nhân dịp này, nhóm phóng viên Đài TNVN thường trú tại Ấn Độ có cuộc phỏng vấn Giáo sư Sonu Trivedi của Đại học Delhi, nghiên cứu viên cấp cao Quỹ Ấn Độ, Giám đốc sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam về vai trò quốc gia Đối tác của Việt Nam trong BRICS và những không gian hợp tác mới.

Phóng viên: Thưa Giáo sư, Việt Nam đã trở thành đối tác của BRICS trong bối cảnh Ấn Độ đảm nhiệm vai trò Chủ tịch BRICS năm 2026, đồng thời quan hệ Việt Nam - Ấn Độ vừa được nâng lên Đối tác Chiến lược toàn diện tăng cường. Theo Giáo sư, sự hội tụ này có ý nghĩa như thế nào đối với vai trò của Việt Nam trong BRICS và đối với quan hệ Việt Nam - Ấn Độ?

Giáo sư Sonu Trivedi: Việt Nam bắt đầu năm đầu tiên với tư cách Nước Đối tác của BRICS đúng vào thời điểm Ấn Độ đảm nhiệm vai trò Chủ tịch BRICS. Điều này càng có ý nghĩa đặc biệt khi vào tháng 5 vừa qua, Ấn Độ và Việt Nam đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường.

Chúng tôi rất vui mừng chào đón Việt Nam, một đối tác mà Ấn Độ đặc biệt coi trọng. Ấn Độ là quốc gia duy nhất mà Việt Nam thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường. Đây cũng là lần đầu tiên Việt Nam tham dự Hội nghị Thượng đỉnh BRICS tại Ấn Độ với tư cách Nước Đối tác, mở ra những cơ hội mới cho cả hai nước.

Sự kiện này cũng mang ý nghĩa chiến lược quan trọng. Xét vị trí địa lý của Việt Nam và bối cảnh địa chính trị tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, việc Việt Nam và Ấn Độ ngày càng xích lại gần nhau, cùng với sự tham gia của Việt Nam trong BRICS, gửi đi một tín hiệu đáng chú ý về tăng cường kết nối và hợp tác trong khu vực.

Một điểm quan trọng khác là sự tương đồng trong khát vọng phát triển của hai nước. Ấn Độ đặt mục tiêu trở thành một quốc gia phát triển với tầm nhìn ‘Ấn Độ phát triển’ vào năm 2047, trong khi Việt Nam hướng tới mục tiêu tương tự trở thành nước phát triển vào năm 2045. Sự tương đồng về tầm nhìn dài hạn này tạo thêm cơ sở để hai nước tăng cường hợp tác, không chỉ trong khuôn khổ song phương mà còn thông qua BRICS.

Còn khi nói đến hợp tác giữa Việt Nam, Ấn Độ và các nước BRICS, tôi cho rằng có nhiều lĩnh vực sở hữu tiềm năng rất lớn. Trước hết là kinh tế số, cơ sở hạ tầng số và các giải pháp thanh toán kỹ thuật số. Đây là những lĩnh vực mà các nước có thể chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác thực chất.

Thứ hai là trí tuệ nhân tạo, khoa học - công nghệ và hạ tầng công nghệ thông tin - truyền thông. Trong lĩnh vực này, không chỉ chính phủ mà doanh nghiệp và các công ty khởi nghiệp của Việt Nam, Ấn Độ và các nước BRICS đều có thể đóng vai trò quan trọng.

Thứ ba là khoáng sản thiết yếu. Đây đang trở thành một lĩnh vực ngày càng quan trọng đối với các nền kinh tế và các ngành công nghệ mới. Tăng cường hợp tác giữa Việt Nam, Ấn Độ và các nước BRICS có thể giúp đa dạng hóa khả năng tiếp cận nguồn khoáng sản thiết yếu, không chỉ cho Ấn Độ mà còn cho các thành viên khác của BRICS.

Một lĩnh vực giàu tiềm năng khác là đổi mới sáng tạo xanh, công nghệ xanh và năng lượng tái tạo. Việt Nam đã tham gia Liên minh Năng lượng Mặt trời Quốc tế; đây có thể là nền tảng để mở rộng hợp tác về năng lượng sạch và các công nghệ phục vụ chuyển đổi xanh.

Cuối cùng là khoa học, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Việt Nam, Ấn Độ và các nước BRICS có thể thúc đẩy các chương trình nghiên cứu chung, chia sẻ công nghệ và tăng cường năng lực. Những hoạt động này không chỉ mang lại lợi ích cho từng quốc gia mà còn góp phần nâng cao năng lực chung của BRICS. Vì vậy, việc nâng cao năng lực thông qua khoa học, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo là lĩnh vực mà tôi muốn đặc biệt nhấn mạnh tại đây.

Phóng viên: Ấn Độ nhiều lần nhấn mạnh vai trò của Việt Nam trong chính sách Hành động Hướng Đông và chiến lược khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Việt Nam có vai trò quan trọng trong ASEAN, có nền kinh tế mở và tham gia sâu vào các chuỗi giá trị toàn cầu. Theo Giáo sư, Việt Nam có thể mang lại những giá trị riêng nào cho BRICS và BRICS có thể hưởng lợi gì nếu tăng cường kết nối với Việt Nam và qua đó kết nối với Đông Nam Á?

Giáo sư Sonu Trivedi: Với tư cách là Nước Đối tác của BRICS, sự tham gia của Việt Nam mở ra cơ hội để các nước thành viên BRICS tăng cường tìm hiểu và tiếp cận thị trường Việt Nam. Việt Nam đang thể hiện tốt vai trò trong chuỗi cung ứng toàn cầu, trong đó lĩnh vực sản xuất mang lại những cơ hội lớn cho các thành viên BRICS.

Ở chiều ngược lại, BRICS cũng mở ra cho Việt Nam cơ hội tăng cường hợp tác và tiếp cận những thị trường rộng lớn ngoài phạm vi châu Á. Với thành phần đa dạng, từ các cường quốc lớn, các cường quốc tầm trung đến những nền kinh tế mới nổi, BRICS có thể giúp Việt Nam mở rộng không gian hợp tác với nhiều khu vực trên thế giới. Trong bối cảnh đó, Việt Nam có thể đóng vai trò cầu nối giữa BRICS và ASEAN. Ấn Độ cũng có thể đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường kết nối Việt Nam với BRICS, qua đó giúp cả hai bên cùng hưởng lợi.

Ngoài ra, việc tăng cường hợp tác với các nước ASEAN sẽ tạo thêm cơ hội để các thành viên BRICS khai thác tiềm năng của khu vực, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất. Quá trình cải cách kinh tế đang được thúc đẩy tại khu vực cũng tạo ra những thị trường hấp dẫn để các nước BRICS tìm hiểu, mở rộng hợp tác và đầu tư.

Đối với Việt Nam, tăng cường kết nối với BRICS sẽ tạo cơ hội để các sản phẩm của Việt Nam vươn xa, tiếp cận nhiều thị trường khác nhau.

Ngoài lợi ích kinh tế, sự hợp tác này còn góp phần xây dựng đồng thuận và thúc đẩy quá trình tái cân bằng chiến lược. Chúng ta đang chứng kiến các quốc gia từ nhiều châu lục, cùng với Việt Nam, tăng cường hợp tác và cùng nỗ lực duy trì sự cân bằng chiến lược trong khu vực.

Phóng viên: Thưa Giáo sư, việc Việt Nam trở thành đối tác BRICS mở thêm cơ hội tiếp cận những thị trường lớn. Theo Giáo sư, cơ hội kinh tế đáng chú ý nhất đối với Việt Nam trong BRICS hiện nay là gì và đâu là lĩnh vực Việt Nam có thể nhanh chóng tận dụng cơ hội này?

Giáo sư Sonu Trivedi: Xét về kinh tế, việc Việt Nam tham gia BRICS trước hết mở ra cơ hội đa dạng hóa sản phẩm và thị trường, qua đó tạo thêm không gian để thúc đẩy xuất khẩu. Các doanh nghiệp Việt Nam không chỉ có điều kiện mở rộng hoạt động kinh doanh mà còn có thể tiếp cận, tìm hiểu và khai thác những thị trường mới tại các nước BRICS.

Một lĩnh vực quan trọng khác là thanh toán kỹ thuật số, vốn đang được nhiều nước thành viên BRICS thúc đẩy. Việt Nam và các nước BRICS có thể tăng cường hợp tác, kết nối hạ tầng thanh toán, qua đó tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, tăng cường liên kết và hội nhập kinh tế.

Việc mở rộng quan hệ kinh tế cũng không chỉ dừng lại ở thương mại. Khi sản phẩm và doanh nghiệp Việt Nam hiện diện nhiều hơn tại các thị trường BRICS, sự kết nối giữa người dân Việt Nam với người dân các nước thành viên cũng sẽ được tăng cường, qua đó góp phần thúc đẩy giao lưu nhân dân.

Một khía cạnh đáng chú ý khác là Ngân hàng Phát triển Mới (NDB) của BRICS. Đây là một định chế được kỳ vọng có thể tạo thêm nguồn lực cho phát triển, trong đó có hỗ trợ doanh nghiệp và đặc biệt là các công ty khởi nghiệp. Qua đó, các startup Việt Nam có thể có thêm cơ hội phát triển và mở rộng hoạt động không chỉ trong nước mà còn tại các thị trường BRICS.

Còn khi nói về vai trò của Việt Nam trong BRICS cũng như hợp tác giữa Việt Nam, Ấn Độ và các thành viên khác, tôi cho rằng điều quan trọng là phải thúc đẩy các hoạt động kinh doanh thực chất trong khuôn khổ BRICS. Tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp các nước sẽ giúp cải thiện khả năng tiếp cận thị trường, nâng cao sức chống chịu của chuỗi cung ứng và tạo thêm điều kiện để phát triển lĩnh vực sản xuất.

Trong quá trình đó, hạ tầng thanh toán kỹ thuật số và các cơ chế tài chính của BRICS có thể góp phần tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh và chuỗi cung ứng. Khi những rào cản trong giao dịch được giảm bớt, môi trường kinh doanh sẽ thuận lợi hơn và tạo động lực thu hút thêm đầu tư. Đầu tư gia tăng sẽ giúp nền kinh tế Việt Nam, Ấn Độ và các nước BRICS kết nối chặt chẽ hơn, từng bước mở rộng không gian thị trường và liên kết kinh tế giữa các bên.

Vì vậy, tôi tin chắc rằng nếu các quốc gia cùng hợp lực, những nội dung được trao đổi tại Hội nghị Thượng đỉnh BRICS năm nay sẽ được chuyển hóa thành các hành động và chính sách thực tế./.)

Phóng viên: Xin cảm ơn Giáo sư Sonu Trivedi đã tham gia trả lời phỏng vấn của Đài Tiếng nói Việt Nam.

Ấn Độ và Bangladesh bàn nối lại các tuyến tàu khách xuyên biên giới

VOV.VN - Ngày 8/9, Ấn Độ và Bangladesh bắt đầu thảo luận về khả năng nối lại các tuyến tàu khách xuyên biên giới, vốn bị đình chỉ từ năm 2024 do những bất ổn chính trị tại Bangladesh dẫn đến căng thẳng giữa hai nước.