Cân nhắc việc duy trì Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật cấp xã
VOV.VN - Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu đánh giá kỹ lưỡng, toàn diện hoạt động của hệ thống Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật các cấp; đặc biệt, cần cân nhắc việc tiếp tục duy trì hội đồng này ở cấp xã.
Sáng 5/5, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp về tiếp thu, giải trình ý kiến thành viên Chính phủ đối với hồ sơ chính sách xây dựng Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi).
Theo báo cáo của Bộ Tư pháp, việc sửa đổi luật nhằm khắc phục những hạn chế, vướng mắc của luật năm 2012, đồng thời đổi mới mạnh mẽ công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) theo hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, đa dạng hóa phương thức và tăng cường truyền thông chính sách.
Các chính sách đề xuất tập trung vào nhiều nội dung trọng tâm như: phân định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quản lý nhà nước và tổ chức thực hiện PBGDPL; điều chỉnh cơ chế tổ chức, hoạt động của Hội đồng phối hợp PBGDPL phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; phân quyền linh hoạt trong việc thành lập hội đồng ở bộ, ngành; mở rộng và quy định rõ trách nhiệm đối với các nhóm đối tượng đặc thù; bổ sung quy định về giáo dục pháp luật trong hệ thống giáo dục quốc dân; đồng thời hoàn thiện cơ chế, chính sách và nguồn lực cho công tác này.
Góp ý vào dự thảo, các ý kiến tại cuộc họp cũng nhấn mạnh yêu cầu rà soát, quy định rõ hơn trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác PBGDPL, bảo đảm phù hợp với các chủ trương, nghị quyết của Đảng; đồng thời xác định rõ chính sách ưu tiên đối với các nhóm đối tượng đặc thù, bảo đảm tính khả thi và đúng thẩm quyền.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn cho rằng, công tác tổ chức thực hiện hiện nay còn nhiều vướng mắc, trong khi phương thức triển khai vẫn nặng tính truyền thống, chưa theo kịp sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin. Thực tế cho thấy, nhiều hoạt động PBGDPL còn mang tính hình thức, nội dung truyền tải chưa hấp dẫn, chưa thực sự đi vào đời sống.
“Chúng tôi đề nghị xem lại thành phần hội đồng, đặc biệt là cấp xã. Ngay cả Bộ Tài chính bây giờ cũng xem lại hội đồng, mà đây là trách nhiệm trực tiếp của thủ trưởng các đơn vị trong việc thực hiện phổ biến pháp luật. Giao rõ trách nhiệm trực tiếp cho thủ trưởng đơn vị, từ đấy người ta mới đánh giá KPI và nhiều thứ khác, chứ còn các đồng chí thành lập hội đồng thì chẳng bao giờ đánh giá được. Nếu chúng ta cứ làm theo kiểu hình thức sẽ không bao giờ thực hiện được, phải đi vào thực chất”, Thứ trưởng Tạ Anh Tuấn nêu ý kiến
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện công tác PBGDP, từ khâu xây dựng chính sách đến tổ chức thực hiện.
Theo Phó Thủ tướng, không thể phủ nhận vai trò quan trọng của công tác này trong việc nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của người dân. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều bất cập: phương thức phổ biến chậm đổi mới, đội ngũ báo cáo viên ở một số nơi thiếu kỹ năng, thiếu tính chuyên nghiệp; nội dung truyền thông chưa hấp dẫn, khó tiếp cận với người dân, nhất là trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ.
Phó Thủ tướng yêu cầu cần đánh giá kỹ lưỡng, toàn diện hoạt động của hệ thống Hội đồng phối hợp Phổ biến, giáo dục pháp luật ở các cấp, từ Trung ương đến địa phương, về vai trò, số lượng thành viên và hiệu quả hoạt động. Trên cơ sở đó có giải pháp chấn chỉnh, bảo đảm thực chất, tránh hình thức.
Đặc biệt, cần cân nhắc việc tiếp tục duy trì hội đồng ở cấp xã trong bối cảnh chủ trương chung là hạn chế thành lập các tổ chức trung gian không cần thiết, thay vào đó là tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu.
Liên quan đến nguồn lực, Phó Thủ tướng nhấn mạnh quan điểm “đầu tư cho xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật là đầu tư cho phát triển”. Tuy nhiên, việc bố trí kinh phí phải bảo đảm đúng quy định, phù hợp thực tiễn, tránh lồng ghép các cơ chế đặc thù không phù hợp vào từng luật cụ thể.
“Vấn đề là về đối tượng, đừng nói đối tượng đặc thù. Chúng ta bao quát hết tất cả các đối tượng cần phải phổ biến. Người Việt Nam ở nước ngoài có cần phải thông tin phổ biến được giáo dục pháp luật không? Rất cần, vì đó là hình ảnh của Việt Nam, con người Việt Nam. Còn học sinh, sinh viên có cần không? Rất cần.Tăng cường yêu cầu phổ biến giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục đào tạo là rất cần thiết”, Phó Thủ tướng chỉ rõ.
Phó Thủ tướng giao Bộ trưởng Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính tiếp tục trao đổi, thống nhất các nội dung còn ý kiến khác nhau, trọng tâm là mô hình Hội đồng Phổ biến, giáo dục pháp luật cấp xã và cơ chế tài chính; trên cơ sở đó hoàn thiện báo cáo, trình Thủ tướng trước ngày 8/5.
Phó Thủ tướng cũng đồng ý với đề xuất lùi thời gian trình Chính phủ dự án luật từ tháng 5 sang ngày 10/6/2026, đồng thời yêu cầu Bộ Tư pháp khẩn trương xây dựng đồng bộ dự thảo luật và các nghị định hướng dẫn thi hành, bảo đảm khi trình phải đầy đủ, đúng quy định và đáp ứng yêu cầu đổi mới trong công tác xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật trong giai đoạn mới.