Sự chủ động và những kết quả bước đầu trong cải cách hành chính

Nghị quyết số 1686/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV đã tạo cơ sở pháp lý cho việc hình thành các đơn vị hành chính mới. Xã Định Tân được thành lập trên cơ sở hợp nhất bốn xã Định Tân, Định Hưng, Định Hải và Định Tiến. Với diện tích tự nhiên 30,66 km² và dân số 28.406 người phân bố tại 18 thôn, xã Định Tân đã nhanh chóng ổn định tổ chức. Việc hoàn thiện quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ rõ người, rõ việc gắn với đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin đã giúp đội ngũ cán bộ, công chức được bố trí phù hợp, bảo đảm hoạt động thông suốt.

Sự đồng bộ trong điều hành được thể hiện qua việc 100% cơ quan, đơn vị sử dụng hệ thống quản lý văn bản và điều hành điện tử. Kết quả thống kê từ ngày 1/7/2025 đến 5/5/2026 cho thấy UBND xã Định Tân đã tiếp nhận 5.930 hồ sơ, trong đó số hồ sơ tiếp nhận trực tuyến đạt 5.924 hồ sơ và tỷ lệ giải quyết trước hạn đạt tới 99,95%. Việc giải quyết thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính bước đầu được triển khai, tạo điều kiện thuận lợi và mang lại mức độ hài lòng cao cho người dân, tổ chức.

Mô hình này cũng chứng minh tính hiệu quả tại xã Lam Sơn, đơn vị được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Lam Sơn, xã Thọ Xương và xã Xuân Bái. Sau sáp nhập, xã có diện tích tự nhiên gần 25 km² với dân số hơn 33.370 người. Ông Lê Văn Niệm, Chủ tịch UBND xã Lam Sơn, cho biết: “Trong giai đoạn đầu vận hành mô hình mới, khối lượng công việc tăng lên rất lớn do không còn cấp trung gian, trong khi địa bàn rộng, dân số đông. Tuy nhiên, với tinh thần chủ động, quyết liệt, xã đã tập trung rà soát, phân công nhiệm vụ phù hợp để bộ máy hoạt động thông suốt, ổn định ngay từ cơ sở.

Cùng với kiện toàn tổ chức bộ máy, Lam Sơn đặc biệt chú trọng công tác tư tưởng, tạo sự đồng thuận trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Hệ thống truyền thanh cơ sở, cổng thông tin điện tử và mạng xã hội được tận dụng hiệu quả để tuyên truyền chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính và mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Nhờ làm tốt công tác dân vận, định hướng dư luận nên quá trình triển khai nhận được sự đồng thuận cao của Nhân dân. Đây là yếu tố quan trọng giúp Lam Sơn nhanh chóng ổn định tình hình, tạo nền tảng cho phát triển lâu dài”.

Đến nay, 100% cán bộ, công chức xã Lam Sơn được trang bị máy tính kết nối internet, hệ thống phòng họp trực tuyến kết nối liên thông với tỉnh và các sở, ngành. Với 65 chữ ký số phục vụ xử lý văn bản điện tử, tỷ lệ văn bản trao đổi trên môi trường mạng của xã đạt trên 95%.

Toàn bộ thủ tục hành chính được cung cấp trực tuyến, tỷ lệ thanh toán trực tuyến đạt trên 95%, tỷ lệ số hóa hồ sơ đạt gần 100%. Xã đã giải quyết 3.422 hồ sơ thủ tục hành chính với tỷ lệ đúng hạn đạt 99,43%, ghi nhận mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt 100%. Bên cạnh đó, 100% cơ sở giáo dục trên địa bàn đã triển khai chuyển đổi số trong hoạt động dạy học, quản lý.

Tại phường Đông Quang, sau khi thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính với tổng diện tích tự nhiên 48,6 km² và dân số 61.214 người, UBND phường đã khẩn trương tổ chức triển khai việc bàn giao, tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ, hồ sơ, tài liệu. Công tác rà soát, phân loại và xử lý hồ sơ được thực hiện đồng bộ, có sự phân công cụ thể.

Ông Nguyễn Văn Trúc, ở thôn Đồng Cao, phường Đông Quang, đang thực hiện thủ tục nhận hỗ trợ an sinh qua tài khoản cá nhân, bày tỏ sự hài lòng trước thái độ phục vụ và sự hướng dẫn nhiệt tình của cán bộ, công chức dù bản thân không rành về công nghệ. Ông chia sẻ: “Tôi đã đến đây hai lần để làm thủ tục hành chính. Dù cao tuổi và không hiểu biết nhiều về công nghệ, nhưng tôi đều được cán bộ hướng dẫn kỹ lưỡng với thái độ ân cần, tôn trọng”.

Thực tiễn và những khó khăn cần tháo gỡ

Bên cạnh những kết quả tích cực, thực tế vận hành mô hình chính quyền hai cấp vẫn đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Khối lượng công việc tăng lên rất lớn tạo áp lực cho đội ngũ cán bộ, công chức.

Tại xã Định Tân, dù trình độ cán bộ cơ bản đáp ứng yêu cầu nhưng vẫn thiếu nhân lực chuyên môn sâu ở một số lĩnh vực then chốt như xây dựng, kỹ thuật, y tế, chuyển đổi số, giáo dục, gây ảnh hưởng đến chất lượng tham mưu.

Tương tự, tại xã Lam Sơn, hạ tầng công nghệ thông tin dù được quan tâm đầu tư nhưng vẫn chưa đồng bộ. Công tác lưu trữ và số hóa hồ sơ gặp khó khăn do thiếu nhân lực chuyên trách lẫn cơ sở vật chất.

Đối với phường Đông Quang, thời gian triển khai gấp và khối lượng công việc lớn khiến công tác tổ chức bộ máy, phân công nhiệm vụ có lúc còn lúng túng. Quá trình bàn giao, tiếp nhận hồ sơ, tài liệu, tài chính, tài sản công, đất đai giữa các đơn vị cũ và mới mất nhiều thời gian. Cơ sở vật chất, trụ sở làm việc tại đây chưa bảo đảm, trang thiết bị công nghệ thông tin chưa đáp ứng yêu cầu. Không gian Trung tâm Phục vụ hành chính công của phường còn chật trội trong khi lượng giao dịch khá đông.

Ông Lê Hoàng, Trưởng phòng Văn hóa phường Đông Quang, nhận định nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc đây là mô hình tổ chức mới, trong khi một số quy định pháp luật, cơ chế, chính sách chưa được hoàn thiện đồng bộ, kịp thời. Một số văn bản quy phạm pháp luật còn chồng chéo, chưa thống nhất giữa các ngành, lĩnh vực. Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính thường xảy ra lỗi, quy trình chưa đồng nhất, ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình thực thi công vụ. Đồng thời, nguồn lực kinh phí địa phương sau sáp nhập còn hạn chế, chưa thể đầu tư đồng bộ cho cơ sở vật chất và hạ tầng số phục vụ chính quyền hai cấp.

“Tới đây, chúng tôi sẽ chuyển Trung tâm Phục vụ hành chính công về khu hội trường rộng hơn để có thêm không gian phục vụ Nhân dân và giảm tiếng ồn trong khu trụ sở chính của phường”, ông Hoàng thông tin thêm.

Bài học kinh nghiệm và định hướng phát triển trong giai đoạn mới

Từ thực tiễn một năm triển khai, các địa phương đã đúc kết được nhiều bài học kinh nghiệm quan trọng để nâng cao hiệu quả vận hành bộ máy. Bài học về vai trò lãnh đạo thống nhất, quyết liệt của cấp ủy và chính quyền được xem là yếu tố quyết định. Thực tế cho thấy, nơi nào người đứng đầu sâu sát, phát huy tinh thần trách nhiệm thì nơi đó bộ máy vận hành hiệu quả, tạo được sự đồng thuận trong Nhân dân.

Bên cạnh đó, việc bố trí cán bộ đúng người, đúng việc và chú trọng đào tạo kỹ năng công nghệ thông tin là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay. Công tác dân vận thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, cổng thông tin điện tử và mạng xã hội đóng vai trò nền tảng để tạo sự đồng thuận cao trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân.

Hướng về tương lai, chính quyền các địa phương đã xác định các giải pháp trọng tâm nhằm hoàn thiện mô hình mới. Ông Hoàng Văn Tiến, Chủ tịch UBND xã Định Tân, cho biết trong thời gian tới, UBND xã cùng các ban, ngành, đoàn thể sẽ tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức. Địa phương sẽ tập trung khắc phục những khó khăn, vướng mắc, nâng cao chất lượng hoạt động của chính quyền để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Những kết quả bước đầu sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính là nền tảng quan trọng để các xã, phường tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở, hướng tới xây dựng một nền hành chính hiện đại, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.

Thanh Hóa gỡ “nút thắt” nhân sự để vận hành hiệu quả chính quyền hai cấp

VOV.VN - Việc triển khai chính quyền địa phương hai cấp tại Thanh Hóa đang bộc lộ rõ những bất cập về nhân sự khi cấp xã - mắt xích then chốt rơi vào tình trạng “vừa thiếu, vừa yếu”. Trước yêu cầu phân quyền mạnh mẽ, tỉnh đang khẩn trương điều động, bổ sung và đào tạo đội ngũ nhằm thu hẹp khoảng cách giữa chuyên môn.